Ay Sarayı

Serge Gainsbourg-Valse de Melody

2011-12-21T15:07:00.001+02:00

Good Afternoon

2011-10-04T17:42:00.002+03:00

Windmills Of Your Mind

2011-10-04T17:22:00.004+03:00

Sessiz

2011-09-02T16:09:00.001+03:00

20th Century Fox - Blokflut Edition

2011-07-17T17:34:00.000+03:00

Winter is coming

2011-07-16T22:28:00.001+03:00

24 Temmuz 2011 Sansüre Karşı Yürüyüş

2011-07-15T03:31:00.003+03:00

The Last Of The Beats -Richard Brautigan

2011-07-10T21:01:00.005+03:00

Amerika’da hakikat avı: Richard Brautigan

“O kadar güzelsin ki, yağmur başladı.”

Richard Brautigan (1935, Washington, Tacoma – 1984, Bolinas, Marin County). Amerikalı hakikat avcısı. Avın anlamını tuttuklarının toplamında aramadı. Avcılığı “başarı”yla ölçmedi. Avlanmak, yalnızca bir yaşama biçimiydi. Irmaktan ırmağa, balıktan balığa, günlüğünü tuttuğu avı bir hayat topografyası oldu çıktı, kendisi de avının avladığı avcı, bir hayat balığı.

Sonra… “Yeşil bir balçık küvetin kenarlarında büyüyordu, etrafta yüzen düzinelerce ölü balık vardı. Gövdeleri ölüm nedeniyle beyaza dönüşmüştü, tıpkı demir kapılardaki buz gibi. Gözleri iri ve sabitti. Balıklar çaydan aşağıya doğru çok fazla yüzme hatasına düşmüş, ‘Paranı kaybedince, kaybetmeyi öğren’ şarkısını söyleyerek kendilerini sıcak suda bulmuşlardı”(1). Ya da, (aslında her Brautigan kitabında olduğu gibi) bir başka alternatif son: ırmağı fazla yukarı çıkan bir balık kaynağında vecd haline geçmiş, kalıbını bırakıp göçmüştür. Ya da, kaynağa ulaştığında artık gereksinim duymadığı ölü gövdesi kendi kendine aşağıya, insan çamurunun radyoaktif çözülümüyle ısınan sığ sulara sürüklenmiştir, kim bilir?

Bu satırlar, Brautigan’ın Kürtaj: Tarihi Bir Romans’da (2) (The Abortion: An Historical Romance) anlattığı, insanların gecenin üçünde bile zili çalıp, “Otel Odalarında Mum Işığıyla Büyüyen Çiçekler”, “Deri Giysiler ve İnsanlığın Tarihi” ya da “İki Kere Yumurtlanan Yumurta” gibi başlıklar taşıyan elyazmalarını, fotokopilerini, özel basımlarını bıraktıkları Kütüphane’ye teslim edilebilecek bir “Alternatif Hayat Hikayeleri Sözlüğü”nden alınmış olabilirdi. “Gerçek” Amerikalı yazar Brautigan, 1954′de, 19 yaşındayken San Fransisco’ya yerleşmiş, kendisini, Beat Kuşağı diye adlandırılan yazarların arasında bulmuş, Edebiyat tarihine “San Fransisco Rönesansı” olarak geçecek sanatsal üretim sürecine katılmıştır. Beat Kuşağı, Anatole Broyard’ın, Büyük Depresyon yıllarının “Kayıp Kuşağı’nın gayri meşru oğlu”, Norman Mailer’ın, “toplumsal gövdedeki asi hücre”, “beyaz zenci”, “psişik yasadışı” olarak nitelediği “hipster”lardan oluştu (3). Hipster prototiplerine, Brautigan’ı da hayli etkilemiş olan Nelson Algreen’in Neon Çölü (Neon Wilderness-1947), Vahşi Tarafta Bir Yürüyüş (A Walk on the Wild Side-1956) gibi kitaplarındaki, Chicago ve New Orleans barlarının, genelevlerinin ayyaş, pezevenk, uyuşturucu düşkünü, işsiz taifesi arasında sıklıkla rastlanır. Büyük Depresyon yıllarının ortalama, düzene saygılı, anti-komünist Amerikan yurttaşının tiksinti ve korkuyla bucak bucak kaçtığı bir “mikrop”, işçi sınıfı hareketinin “ihmal edilmiş piç kardeşi”dir. Celine ve Genet gibi Avrupalı kardeşlerinden ayrı düşünülmemesi gereken hipster, “mistik ve romantik bir muhalefet”i temsil eder (4). Allen Ginsberg, New York’daki San Remo barında bir araya gelen ve aralarında, Julian Beck, John Cage, Gregory Corso, Merce Cunningham, Miles Davis, Dorothy Day, Paul Goodman, Jack Kerouac, Judith Malina, Jackson Pollock, Gore Vidal gibi müdavimlerin bulunduğu hipster‘ları “yeraltından gelenler” (subterraneans) diye adlandırdı (5). Malina ve Beck’in the Living Theater gösterimleri, Miles’ın ve diğer uçuk cazcıların konserleri, Goodman’ın grup terapileri sonrası barda toplanılıyor, Pollock ve Cage ses ve form hakkında tartışırlarken, Reich’ın “ogon kuramı”ndan alıntılar, eşcinsel özgürlük sloganları, cazla uyuşturucu ilişkileri üzerine varoluşçu söylevler araya karışıyordu. Bu ekibin bir kısmı, Beat’in yolcu ruhuyla Güney’in sıcaklığına doğru göçtüler. Onları çeken yalnızca sıcak iklim, okyanus ve rehavet vaadi değildi. San Fransisco’da da bir şeyler oluyordu.

Frisco Bohemya’sı daha 1946′larda oluşmaya başlamıştı. Liberter Çevre adı altında bir araya gelen pasifist-anarşist bir grup, Emma Goldman, uluslararası anarşist örgütlenme, Stalinizmin çöküşü gibi konuların yanısıra sanat hakkında da tartışıyordu. Kenneth Rexroth, Robert Duncan, Philip Lamantia, Jack Spicer, Muriel Rukeyser, William Everson gibi “yerel şairler” bu Çevre toplantılarına katılmaya ve giderek bir tür “şairler tarikatı”na dönüşmeye başladılar. Rexroth’un çıkardığı The Ark adlı derginin etrafında toplandılar ve William Carlos Williams, James Laughlin, Paul Goodman gibi “dışardan” gelen katılımlarla güçlenerek Körfez Topluluğu”nun çekirdeğini oluşturdular. Blake, Baudelaire, Rimbaud, Artaud’nun yanısıra, Stein, Joyce, Whitman, Pound, Lawrence gibi “modern ustalar”ın seslendirildiği “session”lar yapılıyor, marihuana gırla gidiyor, caz, blues dinleniyor, eşcinsellik dünyanın en doğal davranışı olarak görülüyordu. Paris’den, Sorbonne tahsilinden dönen Lawrence Ferlinghetti ve New York’tan gelen Ginsberg ve Kerouac gibileriyle, Black Mountain College’da toplanan Cage, Cunningham, Monte Young, Robert Creeley, Charles Olson’ların yakın etkisi bir araya gelince neşeli ve patlayıcı bir karışım çıktı ortaya ve Beat Kuşağı’nın “San Fransisco Rönesansı” başladı. Artık Frisco, sürekli yaşanmasa da mutlaka uğranılması ve feyz alınması gereken bir “yuva” haline gelmişti: Anarşizm, Zen Budizm, Varoluşçuluk, Kabbala, Dada, Caz, Homeros, Marihuana, Rock’n Roll, otomatik yazım, performans sanatı, herşey füzyona uğruyordu. Ve kuşkusuz, bir de Kaliforniya şarabı. Bu yuvanın iki bekçisi vardı ki, herkes bir biçimde onların mekanından geçiyordu. Biri, Al Capone’un Chicago’da kendisine hediye ettiği ceketle dolaşmayı pek seven, “egomanyak bir empreseryo” olmanın yanısıra ender rastlanan bir şair de olan Rexroth’un evi ve kurduğu Six Gallery, diğeri Ferlinghetti’nin, Amerika’nın ilk “paperback” kitap basan yayınevi, Beat edebiyatının “fener”i, halen hafta içi 24:00, hafta sonu 02:00′ye kadar mesai yapan ve Charlie Chaplin’e atfen City Lights adını alan kitabevi… Rönesans’ın doruğu Ginsberg’in Uluma’sıyla (Howl) tarihlendirilir. İlk kez Six Gallery‘de şairin kendisi tarafından okundu ve City Lights‘ın “cep şairleri” dizisinin dördüncü kitabı olarak basıldı (1956). Brautigan Uluma‘yı Ginsberg’den dinledi ve taze basımından okudu. Amerika’da Alabalık Avı‘nın (Trout Fishing in America) anlatıcısının, “hayatı Dostoyevski ve fahişelerden öğrenen” kitapçının pişirdiği kahveyi içip, kitap okuyup, “iğrenç 1959 yılının bitmesini beklediği” dükkân, Ferlinghetti ve City Lights‘a bir şeyler borçludur. Aynı evi paylaştığı “Kırmızı kulaklı Buda” Philip Whalen ve dost olduğu Michael McClure, Gary Snyder sayesinde Beat’lerin ortasına daldı. “O günlerde yalnızca şiir yazıyordu. Kendi parasıyla yayınlattığı şiir kitaplarını sokaklarda satıyor, bazen de yoldan geçenlere armağan ediyordu. Brautigan, şiiri düzgün cümleler kurabilmek, romanları için ön çalışma ve ‘ev ödevi’ yapmak için yazdığını söyleyecekti” (6). McClure’un deyimiyle, “San Fransisco, ‘alabalık bakınmak’ için zengin bir akıntılar ağıydı”(7). O da, her rönesans gibi bu canlanma da sönmeye yüz tutuncaya kadar, orada hakikat avı temrin etti. Uluma‘nın sansüre uğraması, Ferlinghetti’nin tutuklanması ve 1957 yazında her ikisinin de beraat etmesinin ardından, Bohemya’nın yavaş yavaş “temiz” Amerika’nın kolluk kuvvetleri tarafından kuşatılması operasyonu başladı. “Polisler, burada Rönesans’a falan izin vermeyecek” diye manşet atıyordu bir gazete. Uyuşturucu kullanımı ve eşcinsellik baskının görünür nedenleri oldu. Bu arada “iç” çatışmalar da hızlandı. “Eskiler” ve “yeniler”, “yerliler” ve “dışarlıklılar”, ihanetler ve boşanmalar, kıskançlıklar derken, önce Rexroth ile Kerouac ve Ginsberg’in araları açıldı, sonra da genel bir dağılma gözlendi. Haziran 1960′da topluluk New York’a, Kuzey Kaliforniya’daki Balinas’a, Big Sur’e, Venice Beach’e ya da daha uzaklara, Oregon’a, Meksika’ya, ya da daha da uzağa, Paris Beat Hotel’e, Tanca’ya vb. “taşınmaya” başladı. Frisco’ya yine de arada sırada uğranıyordu gerçi, ama “doğuş” bitmişti.

Brautigan, 1961′de karısını, bebeğini ve daktilosunu alıp “ava” çıktı. Idaho ırmakları boyunca elden düşme Plymouth’unu sürdü. Kendi “Yol(un)da”, Huckleberry Finn ya da Neal Cassady’yle aynı soydan kahramanı, Amerika’da Alabalık Avı‘nın serüvenlerini yazdı. Evet, avcı avlanma süreciyle aynı adı taşıyordu. Olağanüstü keyifli bir kitaptı bu. Ama bir ırmak kadar da tekinsiz. Girdaplar da vardı. Blues gibi akan huzur ve hüzün ırmakları da, kan kokan “orospu çocuğu çay”lar da. Alternatif Amerika’nın simgesi Koyote’lerin kafasını siyanür kapsülleriyle uçurmaktan ve üç kitap yazıp idam cezasına karşı mücadelenin simgesi haline gelen Caryl Chessman’ı St. Quentin’de gaz odasına göndermekten haz duyan orospu çocuklarını hatırlatan “tuzlu” çaylar. Burroughs’un deyimiyle Pis Ruh’un keyifle yüzdüğü “barsak çamuru”nun aktığı çaylar. (Joseph Beuys Amerika’ya geldiğinde yalnız Koyote’yle konuşmayı seçmişti. Chessman’la da konuşmanın tek yolu buydu belki de.) Çocukluğundan beri bir “Amerika’da Alabalık Avı teröristi” olan Brautigan, yanında kadını, kucağında bebeği temiz su arıyordu, onu kaynağa götürecek akıntıyı.

Romanın dokuz bölümü ünlü Beat dergisi Evergreen Review’de, üçü City Lights Journal‘da, tamamı da Four Season Foundations tarafından yayınlandıktan sonra, Brautigan artık karşı-kültürün gözde yazarlarından biri haline gelmeye başlamıştı. Beat Kuşağı’ndan, Amerikan yayıncılık endüstrisinin ve genelde medyanın “Sputnik” misali türettiği Beatnik’ler sarmıştı ortalığı. Ginsberg, bunu Frankestein’ın doğuşuna benzetiyordu. Öte yandan Hippie’ler ve Yeni Sol geliyordu, daha derinden. Woodstock yaklaşıyordu. Merry Pranksters, sonra da Grateful Dead yola koyulmak üzereydi. Yeni Sol kuşkuyla karşılasa da, Hippi’ler Brautigan’ı çok sevdiler. Öfkeli bir şiddetin izi yoktu onda. Herşey pespembe de değildi. Hakikati arıyordu, ama onu zorla yaratmayı düşünmüyordu. Yolda karşısına çıkarsa şanslı sayacaktı kendini.

Kitapları ardı sıra yayınlandıkça, okuyucu kitlesi de hızla artıyordu. Bütün bir Woodstock tayfası potansiyel okuruydu neredeyse. Big Sur’ün Güneyli Generali (A Confederate General from Big Sur), Kerouac’ın Cassady’si gibi bir tiple, Thomas Wolfe’un hemşehrisi Lee Mellon’la, Frisco’dan Big Sur’e doğru yapılan bir yolculuğun öyküsüdür. Yalın, gündelik hayatın şiiriyle yüklü. Politik değildir, çünkü politika “saldırgan bir biçimde orada”dır hep. Yazıldıktan dört yıl sonra, 1968′de yayınlanan Karpuz Şekerinde (8) (In Watermelon Sugar), en çok sevilen, en keyifle okunan kitaplarından biri oldu. Hemen herşeyin karpuz şekerinden yapıldığı, uçucu, parlak, duyusal değişime uğramış, içgörüyle davranan ve bunu büyük bir doğallıkla yapan, ailesini parçalayan kaplanlarla karşılıklı anlayışa dayalı bir sohbete girebilen insanların yaşadığı bir dünya anlatılır bu kitapta. Satırlar, ses-imgelerden örülü bir iç müzikle akar. Aşk ve çiçek çocuklarının istediği, iyimserlik ve LSD’yle gördüğü herşey… Kürtaj‘dan sonra Hawkline Canavarı: Bir Gotik Western (9) geldi. Tam bir “Beat kimyasallar karışımı”. Shelley ve Poe, Blake ve Wolfe karışımı bir “Gotik Western” (Jim Jarmousch’un Dead Man‘i bana fena halde bu kitabı hatırlatmıştı).

68 Ruhu kırılmaya, ortalık kararmaya, artık yollar tehlikeli olmaya, otostopçulara ateş edilmeye başlamıştı. Willard ve Bowling Kupaları: Sapkın Bir Giz (Willard and His Bowling Trophies: A Perverse Mystery), Sombrero’nun Düşüşü: Bir Japon Öyküsü (Sombrero Fallout: A Japanese Novel), Babil’i Düşlemek: Bir Dedektif Öyküsü-1942 (Dreaming of Babylon: A Private Eye Novel 1942), Artık Onu Rüzgar Alıp Götürmeyecek (So the Wind Won’t Blow it All Away), Tokyo-Montana Ekspresi (The Tokyo-Montana Express), 1970-80′lerin ruh karartıcı ortamında yavaş yavaş, sessiz sedasız yayımlandı.

Kaybolan umutlarla birlikte, Brautigan’ın okuyucuları da seyrelmeye yüz tuttu. Ama Amerika dışında, Japonya ve Avrupa’da zevkle okunuyordu. Özellikle Japonlar ondaki hayku tadını almışlardı, tıpkı onun da hayku’nun tadını aldığı gibi. Sık sık Tokyo’ya gitmeye başladı. Montana’daki bir çiftlik evinde yaşıyordu. Tokyo-Montana Ekspresi bu dönemin ürünüdür. Oltasına takılan hakikat, cüceleşen bir yıldız gibi giderek kendi içine doğru büzülmeye, o da daha sık depresyon geçirmeye başladı. Melankoli’nin Astro-Fiziği… Ve bol bol alkol…

“1984 yılında Bolinas’a döndü. Evine kapandı. Uykusuzluk çekiyor ve yakın dostu Thomas McGuane’nin kıyaslamasıyla ‘Dylan Thomas’dan bile daha çok içiyordu’. Her yerde ölümü görüyordu. Daha yerinde bir anlatımla, ölümün ona yüzünü gösterdiğini düşünüyordu. Duyarlılığı bu hayatı kaldıramayacak kadar keskinleşmişti. Evinin yarı açık penceresinden içeri girmeye çalışırken boynu kırılan bir kuşun uzun süre can çekiştikten sonra ölmesini günlerce unutamadı. Bir gün kumsalda yürürken, kıyıya vurmuş ölü bir fok balığı gördüğünde eğilip onun açık kalmış gözlerine uzun uzun baktı ve sonra hıçkırarak ağladı. Nihayet uzun bir av yolculuğuna çıkacağını söyleyerek dostlarıyla vedalaştı. Onun yine alabalık avına çıkacağını düşündüler. (…) Brautigan’ın cesedini ise ‘Ava çıkıyorum’ diyerek dostlarıyla vedalaşmasının üzerinden üç hafta geçtikten sonra, Bolinas’daki evde özel dedektif David Fechheimer buldu. Başına kurşun sıkarak intihar etmişti. Brautigan’ı anmak için bir araya gelen ve bol bol içen dostları, seçmiş olduğu intihar üslubundan dolayı Hemingway’i suçladılar. Belki de gerçekten alabalık avına çıkmak istemiş, ama son anda vazgeçmişti. Amerika’nın nehirlerinde artık alabalıkların yaşamadığını ve bütün akıntıların durduğunu anlamıştı belki de” (10).

Beat edebiyatı içinde bir çok ayrım yapıldı. Bunlardan biri, 1945 Sonbaharı’nda yaşandığı söylenen bir anekdota dayanır. Bir kulübede, bir yatakta Ginsberg ve Hal Chase, diğerinde Burroughs ve Kerouac yatıyorlarmış. Kerouac ve Chase, Thomas Wolfe soyundan geldiklerini (Wolfean), diğerleri de bu soya ait olmadıklarını (non-Wolfean) ilan etmişler (Ginsberg ve Burroughs’un, Eski Dünya’nın kozmopolit “occult” geleneğinden, “Baudelaire soyundan” geldikleri söylenir ve “Kara Papaz” diye adlandırılırlar). Bu, aslında oldukça işe yarar bir ayrımdır. Bu bakımdan, Brautigan’ın da, yeni ufukların vaadini dillendiren Amerikalı öncülerin epik geleneğinden, Wolfe soyundan geldiği söylenebilir. Bu kuşak hakikatin kaynağını ararken “yolda” ölmüş, yolun hakikatine göçmüştür. Kara papazlar ise, öfkeyi ve şiddeti hiç eksik etmemişlerdir içlerinden, savaştıkları tam da bu “Çirkin Ruh” olsa bile. Burroughs, bu “gerçekçi paranoyak” kendi içindeki yaratıkla nihayet yüzleştiğini ve Şaman’ın ona, artık bu ezeli korkudan kurtulduğuna göre, tipik Amerikalı’nın en alt düzeyde temsil ettiği kapitalist İğrenç Ruh’la daha etkili bir biçimde savaşabileceğini söylediğini ifade eder. Biri 49′unda, aradığı kırılgan hakikati incitmemek için kendi ruhunun uçurumuna eğilip baktı ve göçtü, diğeri 82’sinde, lemurların soyu tükenmesin diye gizli servislerle uğraşıyor ve hâlâ silah koleksiyonunu genişletip sahneye çıkıyor (1997′de göçene kadar). Hakikat avının iki yolu. Hassas denge. Ama bunun mutlaka bir “seçim sorunu” olması gerekmiyor. “Şeylerin hali” de olabilir. Sarkaç salınımı…

“Ölümü çalarsın çünkü
Canın sıkılmıştır
İyi Filmler gösterilmiyordur
San Fransisco’nun
sinemalarında
Hız yaparak dolaşırsın bir süre
dinlersin
radyoyu ve sonra ölümü terkeder
uzaklaşırsın
uzaklaşırsın, bırakırsın polis
bulsun…”

R. Brautigan
Türkçesi: Halil Turhanlı

Notlar

(1) Richard Brautigan, Amerika’da Alabalık Avı, Türkçesi: Zekeriya Şen, Altıkırkbeş Yayın, 1995, sf. 56 (Aynı kitabı hemen hemen aynı tarihte Can Yayınları da yayınlamıştır. Kullandığımız 645 basımına, A.A.A.’nın sonradan bulunan kayıp iki bölümü de eklenmiştir.)
(2) Bkz. Richard Brautigan, Kürtaj: Tarihi Bir Aşk Romanı, Çev. Belma Baş, Armoni, 1992 (”Romans”ın “Aşk Romanı”ıyla karşılanması gibi oldukça serbest bir yorumda bulunsa da, rahat okunur bir çeviri olduğunu belirtelim. Bu arada, kitaptaki “yayınlanmamış eserler için kütüphane” fikrinin, 1990 başlarında Vermont, Burlington’da hayata geçirildiği yolunda bir enformasyon aldık. Verilen adreste böyle bir kuruluşa rastlanmamış. 28 Ocak 1996 tarihli New York Times Magazine’e göre, kütüphane kapanmış ve “eserler” bir halk kütüphanesine devredilmiş. Bir İnternet şakası olup olmadığını bilmediğimiz bu söylentinin dışında, yine Burlington’da elyazmaları toplayan gerçek bir Kütüphane varmış: Fletcher Free Library. Brautigan’ın gözlükleri ve daktilosu da burada bulunuyormuş. Maalesef Kütüphane dolup taştığı için yeni elyazmalarını kabul etmiyorlarmış. Ama “mayonez”le biten Amerika’da Alabalık Avı‘na nazire olarak, bir kitabı okuyup bitirene mayonez servisi yapıldığı, yine internet söylentileri arasında.)
(3) Steven Watson, The Birth of the Beat Generation / Visionaries, rebels, and hipsters, 1944-1960, Pantheon Books, New York, 1995, sf. 121.
(4) Bkz. Halil Turhanlı, “Zenci, Hip ve Caz”, Müzik ve Muhalefet, Altıkırkbeş Yayın, 1996, sf. 123-129.
(5) Steven Watson, a.g.y., sf. 119-121 (San Fransisco Rönesansı’yla ilgili bilgi özellikle bu kaynaktan derlenmiştir).
(6) Halil Turhanlı, “Beat kuşağı’nın önde gelen yazarlarından Richard Brautigan dilimizde”, Amerika’da Alabalık Avı içinde, sf. 154.
(7) Aktaran: Steven Watson, a.g.y., sf. 193.
(8) Richard Brautigan, Karpuz Şekerinde, Çev. Ayşe Nihal Akbulut, YKY, 1994.
(9) Richard Brautigan, Hawkline Canavarı: Bir Gotik Western, Türkçesi: Şebnem Vitrinel, Altıkırkbeş Yayın, 1996 (Bu kitabın bir başka çevirisi, Türkçe’deki ilk Brautigan kitabı olma özelliği taşır. Adı, kitabın çekimini yoğunlaştırmayı hedefleyen bir romantik-pop müdaheleye uğramıştır: Şatodaki Canavar, çev. Nurten Arakon, Hürriyet Yayınları, 1979).
(10) Halil Turhanlı, Amerika’da Alabalık Avı içinde, sf. 157. (Ölümünden sonra çıkan bir Seattle gazetesinde, kesin ölüm tarihinin 25 Ekim 1984, kullandığı silahın bir 44′lük olduğu ve yazarın cesedinin yanında sonuna kadar içilmemiş bir şişe alkol bulunduğu yazıyor. Markası ve türü belirtilmemiş. Cesedi bulan özel dedektifin, sürekli düşlerinin Babil’ine uçtuğu için silahına mermi bile alamayan dedektifin öyküsünü okuyup okumadığını, okuduysa ne hissettiğini hep merak etmişimdir.)

Kaynak:Roll Dergisi, S.2, Aralık 1996-Özgür Uçkan

Claude Debussy-Clair de Lune

2011-03-30T16:18:00.001+03:00

Snow Wo-man

2011-03-10T12:45:00.001+02:00

Hiçbir Şey Orijinal Değildir

2011-03-07T21:17:00.008+02:00

Hiçbir şey orijinal değildir.
Hayalgücünüzü gazlayan, sizi ilhamla titreştiren heryerden çalın.
Eski filmlerden, yeni filmlerden, müzikten, kitaplardan, resimlerden, fotoğraflardan, şiirlerden, rüyalardan, rastgele sohbetlerden, mimariden, köprülerden, tabelalardan, ağaçlardan, bulutlardan, sulak havzalardan, ışık ve gölgelerden beslenin.
Sadece ve sadece ruhunuza seslenen şeyleri malzeme alın.
Bunu yaparsanız işiniz (ve hırsızlığınız) özgün olur.
Özgünlük paha biçilmez, orijinallik safsatadır.
Bunları yaptıktan sonra da hırsızlığınızı saklamakla uğraşmayın, tam tersine değerini bilin. Jean-Luc Godard’ın “Nereden aldığınız değil, nereye götürdüğünüz önemlidir.” sözünü hep aklınızda tutun.

Jim Jarmusch

Eşdeğeriyle Yan

2011-02-26T00:21:00.004+02:00

Eşdeğeriyle yanyana yürürken
Cehennem sokağında birey olmak,
Ve en inceldikten sonra
İlkel sözcüklerle konuşmak seninle.

Saat beş nalburları pencerelerden
Madeni paralar gösteriyorlar,
Yalnızlığı soruyorlar, yalnızlık,
Bir ovanın düz oluşu gibi bir şey.

Hiçbir şeyim yok akıp giden sokaktan başka
Keşke yalnız bunun için sevseydim seni.

Cemal Süreya

Across The Universe

2011-02-14T19:02:00.003+02:00

Tür : Romantik / Müzikal / Dram
Gösterim Tarihi : 2 Kasım 2007
Yönetmen : Julie Taymor
Yapım : 2007, ABD
Süre : 128 dk.

Oyuncular
Evan Rachel Wood (Lucy) , Jim Sturgess (Jude)
Joe Anderson (Max Carrigan) , Dana Fuchs (Sadie)
Martin Luther (JoJo) , T.V. Carpio (Prudence)
Spencer Liff (Daniel) , Nicholas Lumley (Cyril)

Liverpool’dan yola çıkıp kayıp babasını aramak üzere New York’a giden Jude, yolunun Lucy ile kesişmesi üzerine, kendini savaş karşıtı protestoların ve rock’n roll temelli bir hayatın ortasında bulur.

Jude’un kardeşi Max’in Vietnam’a gitmesi çifti üzerinde dolaştıkları pembe buluttan indirip başka gerçekleri keşfetmeye zorlar. Bu gerçekler dünyaya bakış açılarını değiştirecektir.

Beatles’ın 33 şarkısından yola çıkılarak hazırlanmış bir aşk hikâyesi. Yapım klasik romantik filmlerin izinden gitmek yerine; aşkın gözüyle düzeni sorguluyor.

Ölümsüz Röportajlar

2011-01-24T18:59:00.002+02:00

Paris Review,1968 yılında Jack Kerouac'ın kapısını çaldı. Eşinin tek şartı içki içmemeleriydi. Kabul ettiler, kapı açıldı.

Kerouac’ların telefonları yok. Dolayısıyla Ted Berrigan birkaç ay önce Kerouac ile bağlantıya geçip röportaj vermesi için onu ikna etti. Buluşma zamanının geldiğini düşününce de Kerouac’ların evine gitti. İki arkadaşı, Aram Saroyan ve Duncan McNaughton da ona eşlik ediyorlardı. Kerouac kapıyı açınca Berrigan hemen kendini tanıtıp geliş amaçlarını hatırlattı. Kerouac içeri buyur etti fakat onlar içeri giremeden son derece kararlı bir kadın olan eşi Stella şairi arkasından yakalayıp durdurdu ve gruba derhal evi terk etmelerini söyledi.
Ama sonunda Bayan Kerouac bizi yirmi dakikalığına içeri almayı kabul etti, fakat kesinlikle içki içilmeyecekti.
“İçeri girdiğimizde aslında gayet ciddi bir amaçla geldiğimiz anlaşıldı; Bayan Kerouac bize daha cana yakın davranmaya başladı ve biz de röportajı gerçekleştirebildik. İnsanlar hala sürekli Kerouac’ların kapısına gelip ‘On The Road’un (Yolda) yazarını görmek istiyor, günlerce kalıyor, tüm içkileri bitirtip Jack’in önemli uğraşılarından alıkoyuyorlarmış. “Akşam ilerledikçe içerideki ortam gözle görülür şekilde değişti ve Bayan Kerouac, yani Stella aslında son derece kibar ve sevimli bir ev sahibesi olduğunu gösterdi. Jack Kerouac’ın en olağanüstü özelliği büyülü sesi. Arka arkaya, son derece hayret uyandırıcı ve şaşırtıcı şekilde değişik tonlara bürünebiliyor. Sesi her şeyi kontrol ediyor; bu görüşmeyi ettiği gibi. -Ted Berrigan, 1968.

Şu sehpayı kayıt cihazını koymak için buraya alabilir miyiz?
Tanrım, elin ayağın birbirine karıştı Berrigan.

Ben kayıt adamı değilim ki Jack. Senin gibi geveze bir insanım. Tamam, hazırız.
Tamam mı? (Islık çalıyor) Tamam mı?

Evet, başlamak istiyorum. Okuduğum ilk kitabın,( bu çok ilginç aslında çünkü insanlar genellikle ilk Yolda’yı okurlar) ‘The Town and the City’ydi (Kent ve Şehir).
Vay be!

Yolda kitabındaki ‘içinden geldiği gibi’ üslubunu kullanmaya seni iten neydi?
Yolda’daki içten gelen üslup fikrini eski dost Neal Cassady’nin bana yazdığı mektuplardan edindim; hepsi birinci tekil şahısta yazılmıştı, hızlı, deli, itiraflarla dolu, son derece ciddi, çok detaylıydı, tabii onun durumunda isimler gerçekti (mektup olduğu için).Yazdıklarını okuyunca aydınlanma yaşadım. Batı yakasındaki punkların Yolda’nın fikrini ondan çaldığımı söylemeleri çok zalim bir yalan. Bana yolladığı tüm mektuplar onunla tanışmamdan önceki gençlik günleri hakkındaydı, babasıyla ilişkileri ve ilk gençlik çağı deneyimleri gibi şeyler.

Sence bu üslup Yolda yayımlandığından beri nasıl değişti?
İçki içerek -konyak ve malt viski- yazdığım ilk kitap ‘Satori in Paris’ (Satori Paris’te) geldi. Uykuyla uyanıklık arasındaki bir adamın yatakta kurşun kalemle çiziktirmesi sitilindeki ‘Book of Dreams’i de (Rüyalar Kitabı) unutmayalım. Evet, kurşun kalemle... Ne işti ama o! Yarı kapalı gözler, uykunun ağırlaştırıp şaşkına çevirdiği bir zihin, yazarken bile ne anlama geldiğini bilmediğin tuhaf detaylar; ancak uyanıp bir kahve içtiğinde ve yazdıklarına baktığında rüya dilindeki rüyaların mantığını görebileceğin bir eserdi, anlıyor musun?... Ve en son, artık yorgun orta yaşlarıma ulaşınca biraz yavaşlayıp ‘Vanity of Duluoz’u (Duluoz’un Kibri) daha sakin bir üslupla yazdım ki eski okurlarım bakıp görsünler geçen bu on yıl yaşamımda ve düşünce tarzımda neleri değiştirmiş.

Nasıl oldu da hiç İsa hakkında yazmadın? Buda hakkında çok yazdın. İsa da büyük bir adam değil mi?
İsa hakkında yazmadım mı? Başka bir deyişle sizler evime gelen delirmiş ve sahte insanlar olmalısınız Ben.. Benim yazdığım her şey İsa hakkında! Ben Cizvit Ordusunun Generali Everhard Mercurian’ım.

İsa ile Buda arasındaki fark nedir peki?
Bu çok iyi bir soru. Hiçbir fark yoktur.

Ritüeller ve batıl inançların var mı? Çalışırken yaptığın şeyler?
Eskiden yazmaya başlarken bir mum yakar bitince de söndürürdüm. Ayrıca yine başlamadan önce diz çöküp dua ederdim. Fakat şimdi yazmaktan nefret ediyorum. Batıl inançlarıma gelince... Dolunaydan şüphelenmeye başladım. Ayrıca benim gibi bir Balık’ın uğurlu sayısının yedi olduğu söylenmesine rağmen dokuz sayısına takılmış durumdayım. Dokuz kere yere değmeye çalışıyorum mesela; banyoda başımın üzerinde durup ayak parmaklarımla dengemi koruyarak yere dokunmaya çalışıyorum. Bu yaptığım yoganın da ötesinde bir şey; bundan sonra bana ‘dengesiz’ desinler bakalım. Açıkçası bazen aklımın uçup gittiğini hissederim. Sizim deyiminizle başka bir ‘ritüelim’ de akıl sağlığımı ve enerjimi koruması ve aileme bakabilmem için İsa’ya dua etmek. Yani felçli anneme, karıma ve her daim mevcut kedi yavrularıma. Oldu mu?

Diğer yazarlarla aran nasıl? Onlarla görüşüyor musun?
John Clellon Holmes ile görüşüyoruz ama her yıl daha az; tembelleşiyorum. Hayranlarımdan gelen mektuplara cevap veremiyorum çünkü dikte ettirebileceğim, mektuplarımı yazacak, damgalayacak, zarfa koyacak bir sekreterim yok. Açıkçası vereceğim bir cevap da yok. Hayatımın geri kalanını gülümseyip el sıkışarak, meclise aday bir politikacı gibi basmakalıp laflar ederek geçirmeye niyetim yok; ben bir yazarım. Zihnimi yalnız bırakmam gerek Greta Garbo gibi. Yine de dışarı çıktığımda, ya da beklenmedik bir misafir geldiğinde bir avuç maymundan çok daha fazla eğleniriz.

Morfin etkisi altında yazdım

Yazmak için en iyi zaman ve yer hangisidir?
Odadaki masada, yatağın yanında, iyi bir ışık olması gerekli, gece yarısından sabaha kadar yazarım; yorulduğumda içerim, tercihen evde ama evde değilsem de otel odamı ya da motel odamı ya da defterimi eve dönüştürüm: işte size huzur. [Eline mızıkasını alıp çalmaya başlıyor] Hiç de fena çalmıyorum!

Uyuşturucuların etkisi altındayken yazar mısın?
‘Mexico City Blues’daki 230 numaralı şiir tamamıyla morfinin etkisi altında yazılmıştır. Bu şiirdeki her bir satır bir saatte, her saat başı alınan yüksek dozda M’nin etkisiyle yazıldı.

Beat neslini birleştiren şey neydi?
Beat nesli adı, Yolda’nın 1951 tarihli metninde Moriarty gibi arabayla ülkeyi dolaşıp tuhaf işler, kız arkadaşlar ve zevkler peşinde koşan adamları betimlemek için kullandığım bir ifadeydi. Batı yakasının solcu grupları bu terimi alıp ‘Beat isyanı’ ve ‘Beat başkaldırısı’ gibi saçma anlamlar yüklediler. Kendi politik ve toplumsal amaçlarına hizmet edecek bir gençlik hareketi kurmaya çalışıyorlardı. Benim bununla hiç alakam yok. Ben futbol oyuncusu, burslu üniversite öğrencisi tüccar bir denizci, nakliye işçisi, senaryo özetleyicisi ve sekreterdim. Moriarty-Cassady ise Colorado’lu gerçek bir kovboydu. Bu ne kadar aykırı bir durum sizce?

Kendini orta yaşlı hissediyor musun?
Hayır. Bakın kasetin sonuna geliyoruz. Bir şey eklemek istiyorum. Bana Kerouac ne demek diye sorun.

Jack, Kerouac ne anlama geliyor?
‘Kairn’ ile başlayalım. K(veya C ile)-A-I-R-N. İrlandaca anlamı taş yığınıdır. Cornwall aslında ‘cairn-wall’dan gelir. ‘Kern’ de (K-E-R-N) ‘cairn’ de aynı şeydir. ‘Ouac’ ‘dili’ anlamına geliyor. ‘Kernouac’ da ‘Cornwall dili’ demek yani. ‘Kerr’ ise su manasına geliyor. ‘Ouack’ ise ‘su dili’. ‘Cairn’ de taş yığını demekti. Taş yığınlarının dili olmaz. Dolayısıyla Kerouac: ker (su) ve ouac (dili)demek. Bu isim eski bir İrlanda ismi olan Kerwick ile de bağlantılı; yani yozlaşma, bozulma...

The Way We Were

2011-01-18T00:49:00.001+02:00

Triskelion

2011-01-13T02:12:00.006+02:00

Triskelion’un Bir Kelt Sembolü Olarak Anlamı:

Kısaca, triskelion Kelt sembolü olarak, insanlığın ilerleyişi ve rekabet anlamını taşır. Yunan terimi olarak “üç bacaklı” anlamındadır ve buna uygun olarak, sembol koşan üç bacağa benzer.
Triskelion Kelt sembolünün, (triskele, triquetra veya gamalı haç olarak da araştırınız) iki temel sembolik bileşeni vardır.

Birinci Bileşen:

Sembolü incelediğimizde hareket kavramını hissedebiliriz. Üç dal(bacak, çıkıntı, açı) da sanki sembol sürekli ileriye hareket ediyormuş gibi konumlandırılmıştır. Bu hareket hissini kazara kazanmamış olan sembolün temsil ettikleri şöyle sıralanabilir:

Hareket
Döngü
Gelişme
Devrim
Rekabet
İlerleme

İkinci Bileşen:

Bu üç çıkıntı da belirgin sembolik anlamlar taşır. Ayrıca, çağ, din, kültür, mitolojik geçmiş gibi etkenlere bağlı olarak, sembolistler çıkıntıların gerçek anlamını saptarken zorlanabiliyorlar.

Triskelion’un üç çıkıntısının muhtelif anlamları:

Ruh, Zihin, Beden
Baba, Oğul, Kutsal Ruh
Anne, Baba, Çocuk
Geçmiş, Şimdi, Gelecek
Güç, Zeka, Sevgi
Yaratan, Yok Eden, Kuvvet Veren
Yaratılma, Korunma, Yok Edilme

Bunların hepsi de (ve fazlası da var) triskelionun her bir çıkıntısı için gösterilebilecek karşılıklardır.

İki bileşenin kombinasyonu (hareket bileşeni ve üçlemeler) bize, bu Kelt sembolünün, (yukarıdaki listedeki üçlü dinamiklerden birinin bağlamında) irfana ulaşabilme çabasıyla ilerleyişi anlattığı sonucunu verir.

Bu önemli Kelt sembolü aynı zamanda üç Keltik dünyayı da simgeleyebilir:

Diğer Dünya: Ruhların, tanrı ve tanrıçaların dünyası
Fani Dünya: Bitkiler ve hayvanlarla birlikte yaşadığımız dünya
İlahi Dünya: Görülmeyen enerjilerin bulunduğu ve hareket ettiği dünya. Güneşin, ayın, rüzgarın ve suyun gücü gibi.

İginç bir dip not - Sınırsız sebeplerine bakılırsa üç sayısı çok güçlü bir enerjidir. Üç sayısının temsil ettiklerinden biri de ayın fazlarındaki üç temel aşamadır. (yeni ay, yarım ay, dolunay)

Bu önemli bir nokta çünkü çoğu ay canlısı simyada ve Avrupa ezoterik sanatlarında üç bacaklı olarak tasvir edilmişlerdir.

Triskelion’un anlamına ay da katılırsa şunlarla da ilişkilendirilmiş olur:

Gizem
Dişillik
Sezgi
Belirsizlik (ele geçmezlik)
Bilinçaltı
Ruhanilik
Aydınlanma
Derinlerdeki arzu

Gördüğünüz gibi triskelion Kelt sembolü olarak, sadece bir “üç-bacaklı” olmaktan çok daha fazlasını ifade ediyor. Listelediklerimizi hareket, gelişim ve aydınlanma kavramlarıyla bir araya getirdiğimizde, Triskelion’un daha kapsamlı çağrışımlarını bulabiliriz.

Özetlersek, bu Kelt sembolünün anlamları toplamı:

Kişisel yükseliş
İnsani gelişme
Manevi genişleme

As Time Goes By...

2010-12-27T14:02:00.008+02:00

Küçük basit kendine has tekrarlarla bezeli adına gerçek hayat da denilebilen sefilliğe girişlerin daha en başında ki gidişatlar da, büyük değişimlerin ve yeniliklerin yaşandığı bir yıl oldu, önce hastalıklardan muzdarip mutsuz ve de çaresizce ölümü korkuyla bekleyenler olarak tesadüfen değil de, zorunlu bir bekleyişle biraraya gelerek hep yanların da taşıdıkları ağrılı bedenlerinin yansıması görüntüleriyle kemik beyazı suretlerinin pişmanlık dolu bağışlanması ise artık çok geç olan ruhlarıyla dolu sonsuz ve çok büyük araf kıyıların da, kimisi kurtulur kimisi ise en baştan kayıp yolların gerçek bilinmişliğin de ağır bir ilaç kokusuna bulanmış ağrılı bitkin insanların araların da dolaştık,bir süre kayıp hesaplaşmalar da irdelenen anlamsız değersizlikleri görüp yeniden kendine bir hesap sorabilme kabiliyet cesaretlerinden sonra da huzurun ve de mutluluğun yerleşik düzende gelecek planlarına yansıyan eski veya yepyeni deniz kıyıların da dolaştık.Kimi zaman eskiyle hesaplaşma adına gidilen mekanların insansızlıkların da geçmişin artık hiç birşeyleri ifade edememesine aldırmadan geçirilen zamanların gölgesin de anısız harcanan sevgilerin ve emeklerin ifadesizliğine ise güldük geçtik de, zaman hep orada ki o kumsalda bir gece yarısı önceden bilmenin çaresizliğinde haklı olarak boğularak öldü ve de bitti.
Elinden zorla söke söke aldıkları tüm saf temiz güzellikleri hırsla ve kinle kirletmeleri asla içinden çıkmamacasına anlayamadan,bilemeden buruk bir hüzünle hep hatırlanan,gerçek veya düş alemlerinde ki sayısız zamanlara rast gelen tüm gereksiz insanları hayatımdan, kafamdan vede kalbimden tamamen çıkardığım için artık çok mutluyum ; hayatıma zorla gasp edercesine girerek durmadan tüketen ve de bitiren doymak bilmez açlıklarını bile tatmin etmeye tahammül edemeden sona doğrulara kaçıp giden tüm insanlıklarını yitirmişleri şimdi en gerçek sıfatlarıyla takdimsizliğimdir.Değişim eskiyle yeniyi birleştirip tekrarların sonsuz döngülerin de ki saf nefretle hiç unutmamaktır aslında.
Hatırlamanın ve unutmanın mümkün olamadığı bir diyarda hep tek başına ; bir başkasının ölümünden kaçarken hiç beklemediğin erken bir zamanda kandırmacasıyla gelmesi aslında hep beklenen kaçınılmaz ruhsal ve bedensel değişimlerle birlikte en kendininkine rastlamak vede bundan asla kaçamamaktan gelen gerçeklerle birlikte rahatlamanın eşiğin de yine de en üzüntü vereni ise elde olamadan mutsuzluktan beslenenlere mutluluk katmak.
Ben Kendimim.

Datça'nın Kum Zambakları

2010-09-26T16:51:00.003+03:00

Türünün tehlike altında olduğu ve küçük kişisel çabalarla korunma altına alınmaya çalışılan, dünyanın nadir bölgelerinde kendiliğinden açan güzel kokulu beyaz kum zambağı'nı (Pancratium Maritimum) eylül ayı boyunca Datça kumsallarında görebilirsiniz.

Sigurd ile Gudrún Efsanesi

2010-09-08T03:20:00.006+03:00

J. R. R. Tolkien'in Hobbit ve Yüzüklerin Efendisi'ni yazmadan evvel kaleme aldığı ve daha önce yayımlanmamış ünlü eseri Sigurd ve Gudrún Efsanesi nihayet Türk okurlarıyla buluşuyor. Tolkien'in şimdiye kadar yayımlanmış tüm eserlerine kaynaklık eden bir niteliğe sahip olan bu epik eser, okuyuculara Tolkien'in yarattığı dünyayı daha yakından tanıma fırsatı sunuyor. "Gömülü hazine arama ya da korsanlarla savaşma arzusu duymuyordum, bu yüzden Hazine Adası beni pek açmadı. Kızılderililer daha iyiydi: Bu tür hikâyelerde oklar ve yaylar (iyi bir okçu olma konusunda tatmin edilememiş bir arzuyu o zaman da duyuyordum, şimdi de duyuyorum), yabancı diller, arkaik bir yaşam tarzına dair tasvirler ve, her şeyden öte, ormanlar vardı. Ama Merlin ile Arthur'un diyarı bunlardan daha iyiydi. En iyisi de Sigurd ile Völsungların isimsiz Kuzey'i ve tüm ejderhaların prensiydi. Bu tür diyarlar hepsinden daha cazipti." J. R. R. Tolkien, Peri Masalları Üzerine (1947)

“The Legend of Sigurd and Gudrun” (Sigurd ve Gudrun Efsanesi), eski Norse mitolojisinde geçen epik öykülerin manzum tarzda kaleme alınmasıyla oluşmuş.

Orijinali Houghton Mifflin Harcourt Yayınevi’nden piyasaya çıkan kitapta, Tolkien’in giriş yazısı ile oğlunun notları da yer alacak.

Kitabın 1920′li ve 1930′lu yıllarda, J.R.R. Tolkien Oxford Üniversitesi’nde ders verirken yazıldığı belirtiliyor.

Ayrıca kitap tanıtım yazısında Tolkien’in söylemiş olduğu bir paragraf yer alıyor.

14 Eylül’de dağıtımına başlanacak ve 16 Eylül’de satışa sunulacak olan Sigurd ve Gudrún Efsanesi İthaki Yayınları tarafından bizlere ulaştırılıyor.

Seaside Ducks from Datça

2010-08-12T00:24:00.000+03:00

Poor Little Sparrow

2010-07-21T16:07:00.000+03:00

Breathless

2010-07-15T18:24:00.013+03:00

Farklı mekanlar da söze gelip konuşulmuş bütün sözcükler ve kelimeler uçup gitti, değişik zamanlarda yazılmış, saklanmış yada hiç kimselere gösterilmemiş metinler ise zamana yenilip soldu, silindi.Ölü ama değil yaşayamaz üç kişinin tüm görüntüleri ise sonsuza değin sürecek...

Ölümün taze yakınlığında ki bir türlü geçemez zamanın tanışılmış yeni yalnızlığın da beklemeyip, hiçbir yerlere de gidemezken geçmiş gitmemiş bir yaz mevsiminin sessiz,sıcak ve de çok sıkıcı renksiz ortalama gündeliğin de, bir camın önüne oturup yalnızca tek bir seçili kişiyi izleyip, onunla tanışabilmeyi ve onca geçen boşa yılların acısını çıkartabilerek belki de edilebilecek birkaç ilk kelime eşliğinde beklemeyi bir sonsuz sabırla örtülü zanaat sanıp, olağan sıradan yaşamın için de büyük bir hızla köpürdeyerek akmaz-akarsuyun hayalleri içersin de çılgınca sürüklenerek akıp giderken akıntının içinde sürüklenerek gelecek yıllara doğru kulaç atarak karşı kıyıya ulaşabilmeyi dilerken; karşı köprü de yakın bir zaman da boğulacak kendime bakıp aylar boyu bu karmaşa fırtınası içinde güneşin batmaya yakın zamanlarına denk gelen saatler de küçücük bir deftere yazarak düşünceler, henüz bilinmeyen hisler,alışılmamış duygu bütünlükleri ve kokular eşliğin de kişisel bir kaydetmek olgusu olsa gerek yaşamanın bir kanıtı olarak bedenden sadece bağımsız nefes almaktan farklı bir ruh salvosunun yitimin de kalbin akıldan yoksun birleşimiyle birlikte açıklaması olan işte platonizm'in taa kendisi .
Sırf ona adanmış sayfalar dolusu yazılı ama basılısız kısa yada uzun her daim herkezlerden gizli biryerler de saklı güncelerin gerçek olmayan bekleyişlerinin getirisinde sadece o...
İki farklı kent, iki ayrı yalancı asla güven vermeyen bencil, sahte ve de kötü insan saçmalıkların da zamanın asla doldurulamasının yaşamak denilen deneyim bekleyişlerin de yine de ve de daima hep o; kalbine yakın küçük damarların en gizlisinin en derin içlerin de, beyninin henüz keşfedilmemiş karanlık bir griliğin de tek bir doku parçasısıdır sadece o...
Uzun bir yolculuktan gelirmiş gibi ters bir köşeden kendi sokağına girersin, kalabalık tüm yolu hatta evinin girişini bile kapatmıştır, birden karşıdan beyaz bir parıltı gözlerini alır tıpkı Silmaril'in güzelim kutsal parlak ışığı gibi; gözlerini bir anlığına güçlükle olsa araladığın da ise hayatın acımasız gerçeklerine bürünmüş onu bembeyaz bir gelinlikle yanında simsiyah herhangi birisinin kollarında arabaya birlikte binişlerini izlersin.
Yaşadığımız sürece değişen yaşamın getirdiği yepyeni alışkanlıklar, yaşadığımız iyi veya çoğunlukla da kötü günler,ölümler, hastalıklar ve çaresizlikle kaplı uykusuz gecelerin sabahlara varmasıyla hiç doğmamamış kör güneşler, yerini yenilere bırakan eşyalar ve de kişiliksizlikleriyle kendi kendini imha etmiş tesadüfen karşına çıkıp, aynı zaman dilimin de rastlaştığınız kimi boş insanlar, bir zamanlar bilip anlayamadan kör olmuş gözlerle güzel olduğunu sandığın senin sevgini ve de güveninini sonsuza dek tüketmecesine kullanmasını izleyip gizli-saklı yalanlarıyla hep ve sadece kendi mutlu olma oyununda ki içten gelme kalıtsal kötülüğüyle öz bencilliğine bürünmüş, sıfatına insan bile denilemeyen karşına zorla çıkan çok çirkin birisi, kasıtla birleşik yalanların uğraşların da ve de cahilliğin egosuyla kuşatılı can acıtıcı insanların genel kolaycı kötülükleri; yaşam sürüyor ama yazı ve söz uçtu gitti artık, birzamanlar yazarak konuşup aktarıp paylaşmanın güzelliğine inanan eski ben ise geçde olsa öğrendi kalbi kırılıp bedeni yıpranarak bazı gerçekleri, ve önceden olanlar ise artık hiç yoktur,insandan hariç sadece tek bir donmuş karedir bundan böyle hayat.

Görev tamamlandı.

New Life

2010-07-15T14:07:00.000+03:00

Life In Mono

2010-06-23T02:05:00.008+03:00

''Give me your hand.. you know what this is ? this is my heart and it is broken.can you feel it ?''

Clerks

2010-05-13T18:14:00.003+03:00

Yapım: 1994, Abd
Yönetmen: Kevin Smith
Senaryo: Kevin Smith
Görüntü Yönetmeni: David Klein
Oyuncular: Kevin Smith(Silent Bob),Jason Mewes(Jay),Jeff Anderson(Randall),Brian O'Halloran(Dante Hicks),Marilyn Ghigliotti(Veronika),Lisa Spoonhauer(Caitleen)

New Jersey’de bir bakkal dükkanında tezgahtarlık yapmakta olan Dante, dükkanının türlü tuhaﬂığa sahip müşterileri, kapı komşusu video dükkanının kendince bilge tezgahtarı Randall, kız arkadaşı Veronika ve eski göz ağrısı Caitleen, liseden bir arkadaşının cenazesi ve bir hokey maçı ile tam da izin gününde uğraşmak zorunda kalınca başına olmadık işler açılır.
Clerks, Kevin Smith'in 1994 yılında eski arkadaşlarıyla birlikte toplam 27.500 dolar'a(çalıştığı ve filmin çekildiği dükkan olan Quick Stop'dan aldığı maaşlarla,sahip olduğu tüm Spiderman çizgi romanlarını satarak, supermarket'in sahibinden izin alınamadığı için gece kepenkler kapalı olarak çekilmiştir) mal ederek, 16mm siyahbeyaz olarak( diyalogların vurgusu açısından denilse de asıl sebep parasızlıktandır) vede handy-cam'le çekilen ünlü bağımsız filmi.Filmin 108 dakikalık birçok ek sahnelerin bulunduğu vede alternatif sonu bulunan birde yönetmenin kurgusu vardır.2006 yılında ikincisi çekilmiştir fakat ilkinin amatör ve orjinalliğini asla yakalayamamıştır.

Dolores Ibarruri (1895-1989)

2010-05-09T14:36:00.008+03:00

La Passionaria (Tutku Çiçeği) adıyla tanınan İspanyol komunist direnişçidir.. 1936 yılında Franco liderliğindeki faşistler Madrid'e doğru yürümeye başladığı zaman onların karşısında yer aldı ve iç savaşın başında radyodan yaptığı bir konuşmada sarf ettiği "Dizlerinizin üzerinde yaşamaktansa ayaklarınızın üzerinde ölmek yeğdir, geçit yok (No Passaran)" (bu sözlerin kendisine mi ait yoksa Emiliano Zapata'ya mı ait olduğu hala tartışılır.) sözleriyle tanınmıştır. bunlar daha sonra anti-faşist grupların sloganı haline gelecekti.
Kadın örgütlenmesinin en önemli ismi olan Ibaruri, Franco iç savaşı kazanınca Paris'e daha sonra da Sovyet Rusya'ya gitmiştir ve bir süre burada yaşamıştır. 1977 yılında ispanya'ya döndüğünde miletvekili olarak parlamentoya girmiştir. 1989 yılında ise kötüleşmeye başlayan sağlık nedenlerinden dolayı hayatını yitirmiştir..
İskoçya'nın Glasgov şehrinde, Clyde nehri kıyısında, adliye'ye bakar şekilde, uzun etekli, bacakları yere sağlam basan, stilize bir kadın figürü ve altında "La Passionara" açıklayıcı yazısı ve Ibarruri'nin meşhur cümlesinin de yer aldığı bir plaket vardır. plaketin devaminda "Glasgow kenti ve Britanya işçi hareketi İspanya'ya faşizmle savaşmaya giden erkek ve kadınların cesaretine takdirlerini sunar. Britanya'dan, 534'ü öldürülen 2,100 kişi İspanya'ya demokrasi savaşına gitmiştir ki bunların 54 tanesi Glasgow'dandır." yazar.

''Better to die on your feet than to live forever on your knees''

Tiocfaidh Ar Lá !!!*

2010-05-07T19:55:00.021+03:00

Kırk yıllık benzemez herhangilerin sadece biri olarak kendine has kişiliğin ve de belki görüntüsel önemli veya hiç değil yumaklarının birer yada çoğul tekerlerinin kalın halkaların da, değersiz ve de önemsiz bir hayatın belli önemli zamanlarından bomboş sıfır kesitlerine doğru geçiş kesitlerini kapsayan geçmişi daha başında bile asla oluşamadan bitmiş, ama hep umutla sevgi,saygı ve saf güvenleri karşılıksız vermiş ama sonuçlarında beklentisiz karşılıksızların doğru bile olamayan yansımazsılığında yalansal geri dönüş asla hakedilemeyen karşılıklarında olasılıksız suçlamalarla sonsuz hakaretlere varıp, tüm kişiliksizliğinde ki kendini bile tanıyamadan yalanlarının ilk büyüklüğünde(Kötülük doğuştan gelir vede ırsidir) aşk adı altında verdiği kendini artık asla temizleyemez soysuz gerçeklerde sanki masumca varolduğunu sanma hata düşlerinda iftiralara uğramış da, içi kötülükler ve pisliklerle kaplı sahte kanamışda çürümelere yüz tutmuş irinlerle kaplı kara kanatlara bile sahip olamadan görünmez kötülüklerle dolu bir meleksizliğin yansıması ve sonuç: artık bitik bir bedenin çeşitli ölü cesetlerden kimliksiz harhangi birine dönüşen geleceksizliğinin dönüşümsel tekrarlarla döngüsel boş hayalleri altında yaşama tek bir adım bile atamazlığının bilinçsiz kaybolmuşluğun da bundan aşşağı yukarı zamanların bu yada o kimbilir artık ne olduğu meçhul bilinçsiz değişimlere mahkum bilinemezliğin de; tamamen tesadüfi bir günde görülen bir rüyanın gerçeklere bürünmesi vede sonralarının zorla ve kasıtla sırf tecrübe değilde öğrenmek ve doyumsuzlularını tamamen kendini tatmin edip görmedim-duymadım-bilmiyorum üç maymunlarını oynama sahtekarlığı.
Tek bir görüşte ve koyu öpüşmelerde aşk'ın aylar boyunca savunulan ilkliğinin masumuyetinin ard ve sonlarında kötülüğü vede içsel-dışsal kötülüğünü bilip kavrayamadan beklenenerek geçen aylar ve de bilmeden ama isteyerek sürüklenmenin verdiği sahte bilinmez garip havalara uçuran sonrasında ise cehennemin en diplerine sürükleyen bitmek tükenmedik sonsuz terkedişlerle kurtulduğunu sanan zavallı bulunamaz bezeli boşluk o hissi.

1 Şubat
istanbulda olmak vardı sımdı belkı yagmur yagardı ben otururdum yere yakardım aldıgın mumlardan belkı kaptan bilek bile alırdım ve senı yazardım,evde o gunden eksık olarak sadece senden kaynaklanan boslugu dolduramayısımı, eve donmek bıle ıstemeyısımı..bılıyor musun ozlemek dunyanın en guzel seyı ve beklemek beklenen sen oldugun surece.sen hıc mutluluk sarhosu oldun mu mesela dur bak ben sana anlatayım.senı beklıyorum haydarpasada varısım da olaylı kı sorma neyse gelıyorsun bı oncekı sefer sıgara ıctıgımız yerde sıgara ıcıyorsun ve moda aıle bahcesıne dogru yola koyuluyoruz.ama benım yapılması gereken acıklamam var oncekı gunlerde aklımda sadece o gece yol boyunca o .. neyse baslamalıyım bı sekılde senı konusturmaya calısıyorum sen de suskunsun. haklısın cunku once benım konusmam lazım. ben napıyorum dogumumdan alıyorum olayı.bı yandan da sen ızlıosun ya utanıyorum ama soyleyemıorum ızleme dıe dısarıyı seyretsene onun ıcın getırdık senı oraya.neyse ben ne anlattım ya da sen ne anladın pek bılemıcem kalkalım dıorsun cıkıyoruz bı kac ara sokak denemesı ve kılavuz ben olunca yanlıs oluo sokaklar da.sonunda buluyoruz ve yuruyoruz modada. ben hatırlamıyorum bankta oturduktan sonrasını. orlarda bıyerde benım band kopmus sankı bole bı mekan deısmıs bız dunyadan somutlanmısız..sonra ben dusuncesız bı ınsan oldugum ıcın farketmıyorum bıle senı kırdıgımı ve sen donus bıletını bıle almıs olarak gelıosun. ben anlamıom kı sen soyleyene kadar da anlamadım zaten.ama nerden anlayabılırım elınde gul var bı tane. anlamadım yanı bana kızmıs olabılecegını yanı tamam kabul edıyorum ben anlayıssızım.sen donuosun ve yıne aglıyor ıstanbul aksamlarım.mesela sen gıttıkten sonra bı gun kadıkoye gecıorum, vapura senınle bınmeyı o kadar ısterken, sana alısmısken,kulagımda dus sokagı sakınlerı ben ordayım ama kalbım nerde? senle bırlıkte onun da bu sehırden gıtmıs oldugunu bılmem kacıncı kez farkedıyorum.dogruca eve gıdıp bıraktıgın seylerle oturuyorum ıstanbul eskı dost tutuyor ellerımden kaldırıor.ılk gelısınde ıstınyede gezerken ıstanbulu hıc o kadar guzel gormemıs oldugumu farkedısımı gunesın batısını ızlememızı kaybolmamızı anlatıyorum ıstanbula dertlı sanırım o bıle bu ıse bozuluyor.kaybolmamızı ıse hala cozebılmıs degılım oncesınde defalarca gezdıgım yer ya sen varsın dıe ya karanlıktan kayboluyoruz bır daa ıstesem de kaybolmam zaten kaybolsam da gezmek hıc oyle keyıflı olmaz.neyse sımdı ne ıstanbuldayım ne de sen yanımdasın.ozlemek var hatıralar var bır de yavaslamıs zaman var halbukı yanındayken nasılda kosuyordu o bıle dusman olmus sankı bana.belkı uyuyosun sımdı yanımda olsan uyumanı ızlerdım yanımda olsan belkı ben de uyuyo olurdum ama sımdı ozleme zamanı bunun tadını cıkarmalı....
Written by: Mephala

Aklında bile olmadan kasıtla zorla bilinmeyene sürüklenen henüz bilinmeden korkutucu olacağına dair hislerle öncesi vede sonrası açıklanamayan kör bir yolculuk, sadece tasadüflerin bir anlamı olacağına olan inancının kadersi oyunlarla vede yalanların birleştiği bomboş saçma bir insandan arta kalan zamanında sıcak bir yaz gecesinde öncesinde tamamen bilinçsizlikle henüz kötülüğü bilip tanıyamadan bilmeden inanarak ve hep olmasını istediğin o büyülü anlara yenilerek sahte görüntülerin gerçeksizliğinin sildiği kocaman ölü beyaz bir balina bedenine sahip bir insanın tartılamaz çirkin görüntülerini gözlerinin değil aptal kalbinin körlüğünde sadece inanmak ve güvenmek adı altında ve sadece sevmek hatalarında edinilen derin kırbaçlarla koyultulan derin kanamalı sönmeyecek yaralı ruhi hataların ve acıların birleşiminde hep; kalanlardadır sürekli nefretle birleşik bitip tükenip asla sönmeyecek sevdayla katılı yalnızlığın haklı sebebidir soysuz sadık kalamamanın yakınlarına çok feci şekillerde yansıtarak ödettiğini sanma acizliğinde güvensizlikle,sevgisizlikle aitsizliğinin sebepsiz ihanetlerin de (Aile,arkadaşlar,dostlar,kızkardeşler yada yalancılığın üst seviyelerinde ki aşk veya özdeş sevgiliyle tüketilen yazıklar ötesi lanetli bencillik ihanetleri) hiçbiryerlere varamadan mum ışığının kararsız kısa doyumsuz süresizliğinde o....

Self Portrait

2010-05-07T19:51:00.002+03:00

Kumonosu Jô / Throne of Blood -Kakushi-toride no San-Akunin / The Hidden Fortress

2010-04-28T15:48:00.006+03:00

Yönetmen
Akira Kurosawa
Oyuncular
Toshirô Mifune
Isuzu Yamada
Takashi Shimura
Akira Kubo
Süre
105'
Yapım Yılı
1957
Dil
Japonca

Akira Kurosawa 1957 yılında senaryosunu Shakespear'ın ünlü eseri "Macbeth"i ortaçağ feodal Japonyasına uyarlamıştır. İmparatorluk-Derebeylik içindeki hırs mücadelesini işleyen film daha sonra çektiği "Ran" ile büyük benzerlikler taşımaktadır. Kurosawa'nın karakter çizme ve onları yansıtmadaki başarısını göz önüne alırsak, bu film için Polanski'nin "Macbeth"inden sonra gelebilecek en iyi uyarlama diyebiliriz. Japon folkloru ile Shakespeare'i kaynaştıran Kurosawa, İskoçyadaki cadı inancının dışına çıkarak filmde kötü orman ruhlarını kullanmak gibi kimi değişikliklere gitmiştir. Duman, yağmur, rüzgar gibi öğeleri özellikle atmosfer yaratmak için başarıyla kullanmıştır.

Yönetmen
Akira Kurosawa
Oyuncular
Toshirô Mifune
Misa Uehara
Minoru Chiaki
Kamatari Fujiwara
Süre
139'
Yapım Yılı
1959
Dil
Japonca

Ortaçağ Japonya'sında geçiyor film.Tüfeğin icadıyla birlikte başlayan japon iç savaş dönemimlerin de, Derebeyliği lordu Yamana’nın, komşusu Akizuki’yi bozguna uğratmasıyla, Akizuki’nin mirasçısı olan prenses Yukihime hayatta kalarak samuray Rokurota ile birlikte bir kaleye saklanır. Prensesin kabilesine ait 170 pound altın külçeden oluşan savaş servetini alıp Akizukis’in arkadaşı Hayakawa’nın elinde olan komşu vilayetine kaçabileceğini düşünen Yamana altınları sahibiyle beraber yakalama emri verir. Bu olurken altın Tahei ve Matashichi adlı iki düşük rütbeli samuray tarafından topraktan çıkartılır fakat onların bu sevinci Rokurota”ın kızgınlıkla patlamasıyla erken sona erer...
Hidden Fortress filmi yol boyunca cesaret, kibir, açgözlülük ve dostluk üzerine sıradan bir macera filminden çok daha fazla şey söylemeyi beceriyor.
George Lucas Star Wars'ı tasarlarken bu filmden esinlenmiştir.

Lovely Spring Tulip's

2010-04-09T14:55:00.001+03:00

MirrorMask

2010-03-31T13:32:00.005+03:00

Yönetmen : Dave McKean
Oyuncular : Stephanie Leonidas (Helena)
Gina McKee (Joanne)
Rob Brydon (Helena'nın Babası)
Jason Barry (Valentine)
Senaryo : Dave McKean, Neil Gaiman
Görüntü yönetmeni : Tony Shearn
Müzik : Iain Ballamy
Yapımcı firma : Jim Henson Productions
Süre : 1 saat, 41 dakika

Ödüllü fantastik yazar Neil Gaiman ve usta görsel tasarımcı ve yönetmen Dave McKean’ın yarattığı büyüleyici fantastik dünya sizi içine çekecek.

Sirkte cambazlık yaparak hayatını kazanan bir ailenin 15 yaşındaki kızlarıdır Helena (Stephanie Leonidas).. Ameliyat edilmek üzere olan annesini ve tüm bu olanları belki de kendi yarattığı fantastik bir dünyanın ya da o dünyadaki kahramanların gözünden görmeye başlar. O fantastik dünyada birbirlerine düşman iki kraliçe , garip maskeli varlıklar ve tuhaf yaratıklar gibi sıradan dünyaya ait olmayan şeylerle karşılaşır. Fantastik dünyasındaki kraliçelerden biri olan Beyaz Kraliçe de annesi gibi hastadır. Krallığının üstüne kara gölgeler düşmüştür. Karanlığın ve aydınlığın dengesi bozulmuştur ve düzelmesinin tek yolu Mirromask adlı tılsımlı bir maskeye ulaşmasıdır.Bu maskeyi ona getirmek için Helena gönüllü olur...

Ghost Dog: The Way of the Samurai

2010-03-26T01:38:00.004+02:00

''Abd, renkli, 35mm, görüntü 1:1.85, 1999, 116 Dakika''
Yönetmen: Jim Jarmusch
Senaryo: Jim Jarmusch
Görüntü Yönetmeni: Robby Müller
Kurgu: Jay Rabinowitz
Müzik: Rza
Oyuncular: Forest Whitaker, John Tormey, Cliff Gorman, Henry Silva, Gene Ruffini, Tricia Vessey, Gene Ruffini, Richard Portnow, Camille Winbush
ingilizce-fransızca
1999 Cannes ff yarışma filmi
2000 César ödülleri en iyi yabancı film adayı

"Hayalet Köpek" lakaplı profesyonel bir kiralık katil, mafya hesabına çalışmaktadır. Gerçekte kim olduğu bilinmeyen Hayalet Köpek, bir binanın çatı katında postacı güvercinleriyle yaşamakta, sadece Fransızca konuşan dondurmacı ile arkadaşlık etmekte ve samuray bağlılık yeminine sadık kalmaktadır. Ancak tetikçiliğini yaptığı mafya ailesi onun kendileri için bir tehlike olduğunu düşünüp her şeyini yok edince, Hayalet Köpek intikamını samuray yöntemlerini izleyerek almaya karar verir. Jim Jarmusch'un Amerika'yı en iyi şekilde yansıttığı filmlerinden olan Hayalet Köpek, asla yan yana gelemeyeceğini düşündüğünüz üç dünyayı harmanlıyor: Eski Japon Samurayları, Mafya ve Hip-Hop. Hayalet Köpek, sadece başrol oyuncusu Oscar® ödüllü Forest Whitaker'ın performansıyla değil, müzikleriyle de akıllarda yer ediyor.

"Savaş alanında düşmanını avlamak, bir şahinin kuş avlamasına benzer. Binlercesinin arasına girse bile, ilk seçtiği kuşun dışındakilere hiç aldırmaz."

Ulaşım Hakkı Mitingi

2010-03-23T23:41:00.006+02:00

Dünyanın en pahalı akaryakıtı Türkiye'de,
Türkiyenin En pahalı Ulaşımı Ankara'da,
Gökçek elini cebimizden çek,
Kar için değil, halk için toplu taşıma ,
27 Mart Kolej mitingine katıl!

Bu etkinlik ULAŞIM HAKKI ORTAK MÜCEDELE GRUBU tarafından çağrılmakta olup, tüketici örgütleri, dernekler, odalar, sendikalar ve gruplar tarafından desteklenmektedir.

Kısacası; bu miting tüm ANKARALILARIN etkinliğidir!

Tarih:
27 Mart 2010 Cumartesi
Zaman:
14:00 - 17:00
Yer:
Kolej Kavşağı - Ankara

Beat Generation

2010-03-07T18:48:00.007+02:00

Çıplak Şölen( Naked Lunch )

William S. Burroughs

Beat kuşağının kutsal kitabı…

“Başlığı Jack Kerouac önermişti: Çıplak Şölen

Herkesin her çatalın ucunda ne olduğunu gördüğü, donmuş bir an.”

Asla unutamayacağınız bir ziyafet…

1998 yılında keşfedilen bugüne dek yayınlanmamış yeni metinlerin eklenmesiyle zenginleştirilmiş 50. Yıl baskısı…

“Beat Kuşağı yazarlarının en tehlikelisiydi William S. Burroughs… Anarşinin çift taraflı ajanı, konformizmin ve hükümetlerden afyona her türlü kontrol odağının yılmaz düşmanıydı…”

—Rolling Stone

Burroughs bize, birer hapishane haline gelmiş yaşamlarının duvarlarını durmadan yıkmaya çalışan bir karakter kadrosu sunar; bu karakterler sistemin gerçeğini az çok görürler ama bağımlılık onları yerlerinden kımıldayamaz hale getirdiğinden ondan kaçamazlar. Bağımlıların dünyasında kaybolurken, zaman zaman uyuşturucu dünyasının paranoyak hayallerinin, iktidar sistemlerine karşı bireysel iradenin özgürlüğünü öne sürerken sayıkladığımız avutucu yalanlardan daha gerçekçi olabileceğini üzüntüyle idrak ederiz.

—Ölmeden Önce Okumanız Gereken 1001 Kitap

“Burroughs, Jonathan Swift’ten sonra gelmiş en büyük satir yazarıdır…”—Jack Kerouac

“Burroughs en önemli romanına Çıplak Şölen adını koymuştu ki bundan kastı, çatalın ucunda görülendi… Burroughs, muazzam zengin yazan bir yazar ve her kitabı bize çatalın sonundakini gösteriyor: Gerçeği.”—J. G. Ballard

“Yabani ve ölümcül güldürüsüyle müthiş güzel ve çılgınca seçkin bir roman… Deha tarafından ele geçirildiği kabul edilebilecek tek Amerikan romancısı…”—Norman Mailer

“William Burroughs, kapıyı kıran adamdı. Onu okuduğumda ne hakkında ve nasıl yazılabileceğine dair tüm görüşlerim değişti. İnsanların zihnindeki insanlık kavramını genişletiyordu… Bu açıdan gerçekten bir Amerikan kahramanı, büyük bir adamdı…”—Lou Reed

“Burroughs, üstünde normal tümcenin parçalandığı, gökselliğin yere konmaya çabaladığı, okurun ödünü kedinin fareninkini patlattığı gibi patlatan tümüyle sıra dışı, zamandan ve uzamdan arı, yepyeni bir yolda yürüyor…”—Anthony Burgess

Ve Hipopotamlar Tanklarında Haşlandılar( And the Hippos were Boiled in Their Tanks )

William S. Burroughs ve Jack Kerouac

Bu kitap, bir suç romanı ve gerçek bir öykü. 1944 yılında Jack Kerouac ile William Burroughs bir cinayeti örtbas etme suçundan tutuklandılar; bir arkadaşları bir diğerini bıçaklamış ve gelip bunu onlara anlatmıştı. Ama hiçbiri olayı polise bildirmemişti.

O zamanlar henüz tanınmayan yazarlar olan ikili, bu cinayeti romanlaştırmaya karar verdiler. New York'ta sürekli içen, birbirlerinin evinde yatıp kalkan, uyuşturucu kullanan bir çevrede çok yakın iki dost olan Kerouac ile Burroughs, 1944 yazını bu romanı yazarak geçirdiler. Kitap, yazarlık kariyerlerinin başlama vuruşu oldu. Altmış yılı aşkın bir süre yayınlanmayan Ve Hipopotamlar Tanklarında Haşlandılar, bu çok önemli iki "beat" kuşağı yazarının hayatına ışık tutuyor.

the Day i swapped my Dad forTwo goldfish

2010-02-19T13:48:00.006+02:00

Bir gün annesi dışarı çıkan bir çocuk, o ve küçük kızkardeşi babalarıyla birlikte evde kalırlar.Babaları sürekli gazete okumakta ve de onlarla hiç ilgilenmemektedir, ilerleyen zamanlar da evin kapısına gelen arkadaşı Nathan'ın elinde ki kavanozda Sawney ve Beaney adlı iki adet japon balığı vardır ve çocuk babalarını onlarla takas etmeye karar verir ve de olaylar gelişir...

The Day I Swapped My Dad for Two Goldfish
Yazar: Neil Gaiman, Çizimler: Dave McKean

"I'll swap you my dad," I said. "Oh-oh," said my little sister.

What if you wanted your best friend's two goldfish so much that you'd swap anything for them, even your father?

What if your mother came home and found out what you'd done?

The Day I Swapped My Dad for Two Goldfish is a hilarious adventure and was the first book for younger readers from the acclaimed author and illustrator of the New York Times best-sellers The Wolves in the Walls and Coraline. Chosen as one of Newsweek magazine's Best Children's Books of the Year, The Day I Swapped My Dad for Two Goldfish is beloved by readers of all ages. This new edition features brand-new jacket art and an afterword by the author on the origins of this unique and wonderfully funny story.

Ankara'da ki Tekel İşçilerinin Haklı Onurlu ve de Gururlu Direnişi

2010-02-13T21:06:00.004+02:00

http://tekeldirenisi.blogspot.com/

J.D. Salinger

2010-02-02T11:35:00.004+02:00

Yirminci yüzyıl edebiyat klasikleri arasında gösterilen Gönülçelen'in, (Catcher in the Rye) yazarı olarak da tanınan Amerikalı romancı J.D. Salinger, 91 yaşında geçtiğimiz günlerde hayata veda etti.

Münzevi bir hayat süren ve kimseyle kolay kolay görüşmeyen Salinger, Amerika'nın New Hampshire eyaletinin küçük bir kasabası olan Cornish'te yaşıyordu.

Gençlik yıllarında turistik gezi gemilerinde çalışan Salinger, ikinci dünya savaşının patlak vermesiyle birlikte gemiler Amerika'dan Avrupa'ya turist yerine asker taşımaya başlayınca orduya katıldı. Yazar, henüz askere gitmeden önce ilk hikayesini New Yorker'a 1941 yılında vermişti.

Salinger, İlk kez 1951 yılında basılan ve Holden Caulfield adlı bir gencin yabancılaşma ve isyan hikayesini anlatan "Gönülçelen" romanı ile üne kavuştu. Roman dünya çapında ilgi görürken 65 milyondan fazla sattı.

İNZİVADA GEÇEN KOCA BİR ÖMÜR

Salinger, yazılarını ve eserlerini kolay kolay paylaşan bir yazar değildi. Sosyal yaşantısı olmayan, içe kapanık ve yalnızlığı ile adeta evlenmiş biri olan Salinger, Gönülçelen'in film haklarını satmaya da hiçbir zaman kabul etmedi. Yazar, edebiyat kariyeri boyunca Gönülçelen'in dışında birkaç kitap ve kısa hikayeler yayınladı.

Salinger, 1950'lerin ikinci yarısından itibaren New Yorker dergisinde yedi tuhaf kardeşli Glass Ailesi'nin birbirine bağlı uzun hikayelerini yayımladı. Daha sonra yazar bu öykülerini, "Franny and Zooey, Raise High the Roof Beam, Carpenters and Seymour: An Introduction" adlarıyla kitaplaştırdı.

Salinger en son eserini yaklaşık 45 yıl önce yayımlamıştı. Kendisiyle görüşmek isteyenlere, onu huzur içinde bırakmalarını, rahatsız etmemelerini söylerdi. Bu isteğine tam olarak birkaç gün önce kavuşan Salinger için bir anma töreni düzenlenmeyecek.

Breast Cancer

2010-01-04T20:27:00.005+02:00

Hayatın benzersizliği ve de yaşamın güzellikleri üstüne hiçbirşey yazacak değilim, çünkü hiç görmedim, bu güne değin hiç yaşamadım ki, yaşanan gerçeklerin tüm hayalsizliklerini engellemesin ki; katılığın kurallarında ki sevgisiz katı kalpler bile gerçeklerin önünde birazcık olsun bile yavaşça değil hızla değerli yaşamı öldürüyor her yönden.Birinci, ikinci ve de en sonun da yıllar boyunca içlere sinsice gelip yerleşerek ölüme yol açan üçüncü korkunçluğunda ki sona yıkılmak en gerçeğidir.Sevdiğin tüm insanlar birer birer elinde ölüp giderken ve bu dünyada ne adalet, ne de hiç bir güzellik kalmamışken şimdi bu korkunç hastalıktan muzdarip hayatta kalan tek insan olan halam ölüme yelken açmışken, özellikle bu hastalıktan çeken tüm insanlara acil şifalar dilerim.

The Last Picture Show

2009-12-19T19:21:00.003+02:00

Süre: 118 Dakika
Tür: Dram
Yönetmen: Peter Bogdanovich
Oyuncular: Timothy Bottoms, Jeff Bridges, Cybill Shepherd , Ben Johnson, Cloris Leachman, Ellen Burstyn
Görüntü Yönetmeni Robert Surtees
Senaryo Larry McMurtry,Peter Bogdanovich
Yapımcı Stephen J. Friedman
Gösterim Tarihi 3 Ekim 1971

1951 yılında Teksas'ta "Anarene" isimli küçük ve önemsiz bir kasabada yoksul bir çevreden gelmiş olan lise öğrencileri Sonny (Timothy Bottoms) ve Duane (Jeff Bridges) günlerini okul takımında futbol oynayarak, yaşlı kurt 'Aslan' Sam (Ben Johnson)'in salonunda bilardo oynayarak, kasabanın tek sinemasında film seyrederek ve tabii bir de kızların peşinde koşarak geçirirler. Duane, kasabanın zengini petrolcü Gene Farrow (Robert Glenn) ve Lois Farrow (Ellen Burstyn)'un kızları okulun en popüler kızı Jacy (Cybill Shepherd) ile çıkmaktadır. Sonny ise okulun futbol koçu Popper (Bill Thurman)'un ilgi yoksunu karısı Ruth (Cloris Leachman) ile ilişkiye girer. Bu ölü kasabada gençler için bir gelecek yoktur. Çokları hayatını kazanmak için büyük şehirlere göçmüştür. Gençlikten olgunluğa doğru geçerken gitmekle kalmak arasında kararsız bu iki genç hem dostları hem de akıl hocaları olan 'Aslan' Sam 'den yalnızlık, hayat ve kıskançlık hakkında esaslı dersler alırlar.

Moonlight

2009-11-09T12:47:00.004+02:00

Ralph Albert Blakelock (1847-1919)
Moonlight, circa 1885-1889
Oil on canvas, 69.2 x 82.0 cms
The Brooklyn Museum 42.171
Dick S. Ramsay fund

"o günlerde sayısız bahane icat ettim, ama sonuçta herşey umutsuzlukta düğümlendi. umutsuzdum ve onca kargaşa içinde kesin, şiddetli, vurucu bir eylem gerektiğini düşünüyordum. dünyanın suratına tükürmek, akla gelebilecek en aykırı şeyi yapmak istiyordum. gereğinden fazla düşünüp gereğinden fazla kitap devirmiş bir gencin coşkusu ve idealizmiyle, yapmam gereken şeyin hiçbir şey yapmamak olduğuna karar verdim: eylemim, herhangi bir eylemde bulunmayı kesinlikle reddetmek olacaktı. bu, estetik önerme düzeyine çıkartılmış nihilizmdi. yaşamımı bir sanat yapıtına dönüştürecek, her solukta felaketimden tat almayı öğrenecek ölçüde paradokslara feda edecektim kendimi. bütün bu belirtiler mutlak bir çöküşün işaretiydi, ben el yordamıyla başka bir çıkış ararken, o karanlık giderek beni içine çekti, yalınlığıyla aklımı çeldi. kaçınılmaz olanı değiştirmek için bir şey yapmayacak, ama kaçınılmaz olana balıklama da dalmayacaktım. yaşam şimdilik eskisi gibi sürebiliyorsa, bundan alası olmazdı. sabredecek, direnecektim. beni neyin beklediğini nasılsa biliyordum, bugün ya da yarın, er geç olacaktı. mutlak çöküş. canavar vurulmuş, bağırsakları deşilmişti. ay, güneşi örtecek ve o noktada ben yok olacaktım. meteliksiz, et ve kemikten ibaret bir enkaz olacaktım."

'' Güneş geçmiş, dünya bugün, ay gelecektir ''

Paul Auster-Moon Palace

Bandista

2009-10-21T21:05:00.005+03:00

De te fabula narratur, senin hikayeni anlatıyorlar*

Bandista bir aralık, bu darlık bu basmakalıp, bu ayık kafayla esrik taklitleri, bu aramızda yaşayan katilleri teşhir etmek gerek dedi evde uyuklarken. Uyanmak gerek dedi önce kendi kendine, evde bir gitar çaldı manuş, klarnet aktı meyanlı, kaydırmalı, akordeon zaten doldurmuştu köşe bucak, vurmalılar hazırdı "marş"a, başladı ev'in hikâyesi, varyetesi söküp söküp yapmanın.

Bandista evi şenlik kıyamet bir eylem bandosu şimdi ses vermekte ska, balkan, vertov, reggae, eşitlik, özgürlük, cango, votka, adalet, kökler sularından... Bandista evinde geceler gündüz gündüzler denktir geceye, bu evde güneş batsa da dinlenir ev hece heceye. Bu evin odaları geniş uzun dar hayal; bu evde mebzul miktar kapılar kilitsiz gıcırdar. Bu evde koridorlar, sokaklar ve meydanlar, sahneler salonlar dansla sesle hınçla çığlıklar... Bu ev bir dağ başında bir gettoda ya da down-town'da, bu ev dev bir karavan bu evi bulur arayan. Bu evin sakinleri kara kızıl mor renkleri, yeşil sarı turunç ve nar, bu ev binbir bedenle var. Bu ev döker alınteri, bu ev rahim yangın yeri; söndürür kandilleri nice esrik sever evi. Bu evde geçmiş hüzünle değil hüsnü kabulle, bu evde gelecek yokla değil beklenir telaşla. Bu ev tenha bu ev dar-maduman kanma yalan, gözyaşları ağıtlar destanlar epik tasalar, bu evde yasalar değil ses verir yoldaş maison'lar!

Bandista is a music collective established in May 2006 in Istanbul, Turkey. Bandista has its roots in the cultural diversity of Anatolia; though the band's presence clearly declares its internationalist approach. The sound of Bandista varies from Django to Reggae, from Bratsch to Ska, Dub and Afro-Beat. The basic formula of the band is to deconstruct whatever sound, text and image possible in favour of a border and class free world. Every Bandista performance is a situationist experiment of rage and rapture. Bandista has performed in several festivals, demonstrations and clubs in Turkey and abroad.

kayıt / recording: Bandista, Kadıköy | miksaj / mixing: BeatBox Pro-Lab Sound, Napoli
mastering: Studio Soulfingers, Napoli | kapak / cover: Bandista | nisan/april 2009

* ...Sollte jedoch der deutsche Leser pharisäisch die Achseln zucken über die Zustände der englischen Industrie und Ackerbauarbeiter, oder sich optimistisch dabei beruhigen, dass in Deutschland die Sachen noch lange nicht so schlimm stehn, so muss ich ihm zurufen: De te fabula narratur!
...ama eğer Alman okur, İngiliz sanayi ve tarım işçilerinin durumuna omuz silker, ya da iyimser bir biçimde Almanya'da işlerin bu kadar kötü olmadığı düşüncesiyle kendini avutursa, ona açıkça şunu söylemeliyim: "De te fabula narratur!'

Karl Marx, Das Kapital, Vorwort / Önsöz, 1867

"De te fabula narratur, senin hikâyeni anlatıyorlar... bize söyleyeceği bir şey daha vardır: Warensprache'nin [meta dolaşımının dili], metaların dilinden telaffuz edilmiş anlatısını (biteviye kapitalizmin konuşması) tercümesi yeterli değildir: onun yerine başka bir anlatının, yepyeni bir anlamın konulması, kısacası "başka bir hikâyenin anlatılması" gerekir. Bu "yeni hikâyeyi dinlemek" için birçok kulağın dikilmiş olduğunu biliyoruz. Ama diller kendi kendilerine konuşamazlar. Farklı hikâyelerin –neredeyse sayısızca– nasıl olanaklı olduklarını anlamış olmak pek şaşırtıcı gelebilir."

Ulus Baker, Marx'ın Bir Çift Sözü Var, 1996

kalplerimizde, kardeşlerimizde, kardeşlerimize...

haydi barikata

kara fırtınalar sarsıyor göğü, kara bulutlar kör eder gözleri, ölüm ve acı beklese de bizleri, onları yenmek için yürümeliyiz ve en değerli varlığımız özgürlük, cesaret ve inançla savunmalıyız, haydi barikata haydi barikata, ekmek, adalet ve özgürlük için, kalplerimizde, kardeşlerimizle, tüm dünyada büyüyor direniş, haydi barikata haydi barikata, ekmek, adalet ve özgürlük için!

söz: Bandista

müzik: ilk düzenlenişi 1879’a dayanan, ancak 1905 Mayısında Polonya’da işçi kortejlerinin yarı resmi marşına dönüşüp akabinde uluslararası yaygınlık kazanan, Polonya’nın kadim hürriyet ezgilerine dayanan Warszawianka marşı, 36 İspanyasında A Las Barricadas adıyla CNT’nin alamet-i farikasına dönüştü.

Temelde Valeriano Orobón Fernánez’in İspanyolca sözlerinin Türkçe söylenişine dayanan söz bloğu, aynı zamanda bu marşın Türkçe’deki ilk bütünlüklü ve aslına sadık dile getirilişidir. Türkiye devrimci hareketinde –esinlenlemeler ve belli bölümlerin bağlamdışı sözlerle bazı anarşistler tarafından söylenmesi dışında- daha önce kayıt altına alınmamış ve marş bütünlüğünde söylenmemiştir; ayrıca Avrupa devrimci hareketi tarafından da unutulmuş ve Bandista repertuarının beynelmilel dinleyici tarafından en çok talep alan marşlarından biri haline gelmiştir.

özgürlüğe manuş

ne seattle ne cenova ne latin amerika’da, ne hindistan’da bir arayışta, özgürlük içinde özgürlük kafanda özgürlük, özgürlük sen nerdeysen orada, ne sokakta ne meydanda ne kampüste ne yolda, ne mahpusta ne torna tezgâhında, özgürlük içinde özgürlük kafanda özgürlük, özgürlük sen nerdeysen orada, hem seattle hem cenova hem latin amerika’da, hem hindistan’da bir arayışta, özgürlük elinde özgürlük seninle özgürlük, özgürlük sen ordaysan orada, hem sokakta hem meydanda hem kampüste hem yolda, hem mapusta hem torna tezgâhında, özgürlük elinde özgürlük seninle özgürlük, özgürlük sen ordaysan orada!

söz: Bandista

müzik: İkinci Dünya Savaşı Yunan Direnişinin anonim ezgilerinden olan San Atsalino Teixos'un Django Reinhardt tarzında ve Manuş müziğe bir saygı olarak icrası.

Bandista’nın bir varyete olarak icra ettiği iki benzer, ancak anlamda taban tabana zıt söz bloğu üzerine kurulu bu şarkı, müzikal formu itibariyle de eğlenceli bir marş olarak ilk kez Türkçe’de söylenmektedir.

ille de rumba

dalgaları karşılayan, (rumbara rumbara rumbamba) gemileri andırarak, (rumbara rumbara rumbamba) gövdemizle karanlığı yara yara, ay carmela. çıktık rüzgarları serin, (rumbara rumbara rumbamba) uçurumları en derin, (rumbara rumbara rumbamba) havaları en ışıklı sıradağa, ay carmela. arkamızda düşman gözü, (rumbara rumbara rumbamba) gibi karanlığın yüzü, (rumbara rumbara rumbamba) önümüzde bakır taslar güneş dolu, ay carmela.. dostların arasındayız, (rumbara rumbara rumbamba) güneşin sofrasındayız, (rumbara rumbara rumbamba) dostların arasındayız, (rumbara rumbara rumbamba) güneşin sofrasındayız, (rumbara rumbara rumbamba) dostların arasındayız, güneşin sofrasındayız. dostların arasındayız, (rumbara rumbara rumbamba) güneşin sofrasındayız, (rumbara rumbara rumbamba) dostların arasındayız, (rumbara rumbara rumbamba) güneşin sofrasındayız, (rumbara rumbara rumbamba)

söz: Nazım Hikmet-Güneşin Sofrasında Söylenen Türkü’den (1949) detay.

müzik: Kökleri 19. yy’a dayanan bir halk ezgisi üzerine 36 İspanyasında yazılan sözlerden müteşekkil bu şarkı bugün artık unutulmaya yüz tutmuştur; İspanyolca sözler bazı kaynaklarda Lorca’ya mal edilir.

El Paso del Ebro veya Viva la Quince Brigada adlarıyla da bilinen Ay Carmela şarkısı, marş formu içinde olmasa bile faşizme karşı savaşan İspanyol anarşistleri ve sosyalistleri üzerinde şevk ve umut verici bir etkiye sahipti. Bandista bu şarkıyı Türkçe söylemek isterken, üzerimizde önemli bir etkisi olan başka bir şarkı ve söz bloğu, yani Timur Selçuk ve Güneşin Sofrasında Söylenen Türkü’yü anımsadı ve bir yapı söküp takma faaliyeti sonrasında iki şarkıyı birbiri içine ördü.

her şeyin şarkısı

her şey herkesleşiyordu, herkes her şeyleşiyordu, tarih durmadan yazılıyordu, birden olanlar oldu, bir kırmızı koltukta yatarken, ekranda dziga vertov dönerken, psinoza mavladı birden, şaşkınlık hâsıl oldu, bir çapa bir votka bir ılık meltem, kıbrıs’ta dört ceset bir baker’ken, havariler mitler yazarken, uyku bastırıyordu, meneviş’ten glorya’ya sokak’ta bir votka, kadıköy evinde jacques brel çalmakta, temmuz oldu yaz bitti hoca kalk haydi, tayfa marquiz yolunda, gördüğüne inanma, gördüğüne inanma, gördüğüne inanma, sen!

söz: Bandista

müzik: Bandista

Hocamız, ev arkadaşımız, bize müziği anlamayı öğreten insana dair bir kolaj.

mâyâ

albenisi albeni, albenisi sanki bir, şa lala lala lala la, düşkün bir düşe benzer, heveskâr eğlenceler, burjuvazi büyüler, temaşa verir huşu, sanki bir tavuskuşu, ga gaga gaga gaga ga, gagasında pembe toz, uyku inkâr ve hipnoz, dolce vita ah ne hoş, uyan artık ey uyan, uyan âlem-i reayan, pa papa papa papa pa, patlayan bir volkan ol, şol zulümden çıkar yol, mevcudiyet kavgası!

söz: Bandista

müzik: Amaritzi

Bandista’nın son dönemine ait bu Balkan ezgisi, kabare formuna yakın ve bunu mümkün kılan söz bloğunun tekrarı ve nihayetinde Enternasyonel marşına yapılan bir göndermeyi içermektedir. Hint mitolojisinde dünyanın aldatmacası anlamına gelen mâyâ kavramı, burjuvazinin ayartıcı çekiciliği, hafızasızlık, duygular dünyasına hitap eden sanatsal üretimler ve gösteri toplumuna dair bir beyanı kapsayacak şekilde kullanılmıştır, yine bu mitologya mâyâ’nın büyüsünden kurtuluşu bir uykudan uyunmakla özdeşleştirmektedir, buradan da Enternasyonel’in ‘uyanmak’ göndermeli giriş bölümünün kendimizce tekrarını sunmamızın imkânı doğmuştur.

aim

hayat denilen kavgaya girdik, emin adımlarla yürüyoruz, biz bu karanlık yolun sonunda, doğacak güneşi görüyoruz, dağları aşıyor, bak yakınlaşıyor, kızıl yıldız, zafer kuşu, bu bir rüya değil, bu bir hülya değil, yıldızıdır kurtuluşun, kara deryalarda bir fenersin, senin ışığınla yürüyoruz, biz bu karanlık yolun sonunda, doğacak güneşi görüyoruz, fabrikalarda biz, tarlalarda biziz, biziz hayatı yaratan, dil farkı bilmeyiz, din farkı bilmeyiz, sanki doğduk bir anadan, anamız amele sınıfıdır, yurdumuz bütün cihandır bizim, hazırlandık o büyük kavgaya, başta bayrağımız sosyalizm, bayrağını yükselt, daha daha yükselt, yükselt bayrağı yukarı, bugüne vuralım, yarını kuralım, kaldıralım sınırları, bugüne vuralım, yarını kuralım, kaldıralım sınıfları!

söz: Yoldaşlarımız

müzik: 1920 yılında Kızıl Ordu’nun Beyazlara karşı verdiği mücadeleye dair bir övgü olarak Samuel Pokrass tarafından düzenlenen Belaia armiia, chiornyj baron [Beyaz Ordu, Kara Baron] marşı, 1927 yılında Temmuz Ayaklanması günlerinde Die Arbeiter von Wien adıyla Avusturya sosyalistleri arasında yaygınlaştı ve ilerleyen yıllarda özellikle faşizme karşı mücadelenin simgelerinden birine dönüştü.

Avusturya İşçi Marşı'nın Türkçe'ye ne zaman ve kim tarafından aktarıldığı bilinmemektedir. Bandista aim [niyetimiz] olarak andığı bu marşı köklere bir saygı ve mücadelenin ve kendimizi ifade tarzımızın yıllar geçmesine rağmen nasıl da esasta aynı kaldığını vurgulamak için en bilindik haliyle icra etmekte, yeni muhalefet kuşağı ile geçmiş arasında bir bağ kurmayı amaçlamaktadır.

kara çocuk raksı

djelem, djelem, lungone dromensa, maladilem baxtale romensa, ay, romale, ay, chavale, nice nice yıllar boyunca, nice yüzler gördüm ömrüm boyunca, bir bardağa şarap dolunca, bir bahçede ah o ateş yanınca, bak o çocuklar, bak raksa başlar, kara deri ve uzun elleri, o çocuklar kuytusunda şehirlerin, ötesinde gündüzün ve gecelerin, menzil bizim ah o cennet bahçeleri, bak o çocuklar, bak raksa başlar!

söz: Bandista

müzik: Roman geleneksel

1971’de ilk Dünya Roman Kongresi’nde ulusal marş olarak kabul edilen bu şarkı, yüzlerce Roman grubu ve topluluğu tarafından temelde Jarko Jovonovic sözleriyle yorumlanmış, çeşitlenmiş ve sınırlar aşmıştır. İlk kez Türkçe sözlere sahip olan şarkı bizim için ‘yolcu’luğa ve topraksızlığa dair bir övgüdür, marşımızdır.

hiçbir şeyin şarkısı

bir sokağın ortasında yatıyor, yoldaşları kenti altüst ediyor, carlo kalkıyor hesap soruyor, güneş güneş yine doğuyor, sabah oluyor sabah oluyor, şimdi bayrak üstünde salınyor, bize miti değil fikri yetiyor, mahir kalkıyor hesap soruyor, güneş güneş yine doğuyor, sabah oluyor sabah oluyor, bir kimsesiz mezarında yatıyor, katilleri şimdi resim yapıyor, veysel kalkıyor hesap soruyor, güneş güneş yine doğuyor, sabah oluyor sabah oluyor, bir kaldırım ortasında yatıyor, yarasından yalanınız sızıyor, hrant kalkıyor hesap soruyor, güneş güneş yine doğuyor, sabah oluyor sabah oluyor, hürriyet ve adalet aranıyor, onlar kanun, biz tarihi yazıyor, halklar kalkıyor hesap soruyor, güneş güneş yine doğuyor, sabah oluyor sabah oluyor!

söz: Bandista

müzik: İkinci Dünya Savaşı Kızıl Ordu ezgisi+Ines, Boikot.

Bandista’nın daralanına, kayıplarımıza ve hesap sormaya olan inancımıza, sabaha, uyanmaya ve “o” günlere dair bir heveslendirici, ağıt ve şehitler miti kültürüne karşı, başka türlü bir anmanın mümkünlüğüne dair bir son sözdür.

Darbeler, müdaheleler, politik ve kültürel işgaller ‘sorgulanamaz’ iktidarlarlarını ezicilikleri, şiddetleri ve yarattıkları acılar ve galibiyetleri ne düzeyde olursa olsun, tam da toplum ve mağluplar nezdinde meşru, haklı, kaçınılmaz ve yahut hegomonik kabul edildikleri anda tesis ederler. Erkin sahipleri mevcut durumlarını sürdürmenin yolunun onu elde ettikleri hâl ve yöntemde ısrar ve bu 'olağanüstü' hâli sürdürmekten geçtiğini bildiklerinden bu, ‘farklı’ bağlam ve tecessümlerle durmaksızın devam eden bir saldırı sürecidir.

Bu saldırıya karşı verilecek yanıtların içinde dilimizde, sesimizde, müziğimizde direnmek bir kültürün, içinden başka başka muhalif kültürleri doğurarak yaşaması anlamında elzemdir. Unutmayıp inanmak ve bulanmayıp bilenmek düsturuyla Bandista evi var olduğunu bizzat kendi mevcudiyetinin mümkünlüğüyle bildiği muhalefet mukavemet âlemini paşaların başucunda De Te Fabula Narratur’un kaldığı yerden bizim hikâyelerimizi anlatmaya davet ediyor. Zira bir fısıltıdan bile korkuyorlar... gürültü ne çok şeyi değiştirir... kafaya kafaya zound zystem!

Coup d’états, interventions, and political and cultural occupations, regardless of the level of their victory, their oppressiveness, violence, and the pain that they induced, establish their ‘unquestionable’ power at that moment when they are considered legitimate, just, inevitable or hegemonic in the eyes of the defeated and the society. This is a incessant process of attack that works through different contexts and reflections, since the possessors of power know that the way of stabilizing their existing condition is to insist on the state and methods by which they have acquired that power and to maintain this ‘exceptional’ state.

It is crucial to resist this attack with our answers, through our language, voice, and music for a culture to sustain itself and give birth to various dissident cultures from within itself. By the motto of not forgetting but believing and not watering down but sharpening, Bandista keeps telling our stories, on the bedside of the pashas, from the world of dissent and resistance that Bandista knows exists through the manifest possibility of its own existence, from where De Te Fabula Narratur left off. For they are afraid of even a whisper… noise makes such a difference… zound zystem to the head!

kayıt/recording: Bandista, Stüdyo Kadıköy/İSTANBUL editing: Bandista

miksaj/mixing: Stüdyo Red/İSTANBUL mastering: Stüdyo Kadıköy/İSTANBUL kapak/cover: Bandista ağustos-eylül/august-september 2009

"Ezilenlerin geleneği gösteriyor ki, içinde yaşadığımız 'olağanüstü hâl' istisna değil kuraldır. Buna denk düşen bir tarih anlayışına ulaşmak zorundayız. O zaman açıkça göreceğiz ki, gerçek olağanüstü hâli yaratmak bize düşen bir görevdir. Böylece, faşizme karşı mücadelede daha iyi bir konuma ulaşacağız. Faşizm, talihini biraz da, hasımlarının ilerleme adına onu tarihsel bir norm gibi görmelerine borçludur.

Die Tradition der Unterdrückten belehrt uns darüber, daß der 'Ausnahmezustand', in dem wir leben, die Regel ist. Wir müssen zu einem Begriff der Geschichte kommen, der dem entspricht. Dann wird uns als unsere Aufgabe die Herbeiführung des wirklichen Ausnahmezustands vor Augen stehen; und dadurch wird unsere Position im Kampf gegen den Faschismus sich verbessern. Dessen Chance besteht nicht zuletzt darin, daß die Gegner ihm im Namen des Fortschritts als einer historischen Norm begegnen."

Walter Benjamin, Tarih Kavramı Üzerine/Über den Begriff der Geschichte, 1940

Benim Annem Cumartesi

Benim annem pazarları uyandırmaz yavrusunu

Benim annem pazartesi demlikte bir çay tanesi

Benim annem salı günü ya hüzün ya düğün tülü

Benim annem bir çarşamba görmesen de sen aldanma

Benim annem perşembeyi iyi bilir işkenceyi

Benim annem cumaları gezer bütün kuytuları

Benim annem cumartesi her bir dilde çıkar sesi

Benim annem cumartesi elinde solmuş bir resim

Benim annem cumartesi hesap soracak öfkesi

Benim annem cumartesi benim annem cumartesi

söz: Bandista

müzik: Bandista

Arjantin, Türkiye ve Şili'de özellikle darbe dönemi ve sonrasındaki demokrasi görünümlü ya da somut militer rejimler elinde kaybedilen, öldürülen, işkenceden geçirilen evlatlarının hesabını/akıbetini sormak için yan yana gelen Plaza del Mayo veya Cumartesi Annelerine bir selamlama olan bu çalışma, eril bir intikam alma çağrısından ziyade bizzat gündelik hayatın kurucusu olmasına rağmen (belki de bizzat bu nedenle) gerek cinsi gerek içtimai gerekse de iktisadi olarak en fazla sömürülen kadınların ve annelik durumunun -duygusal ya da mitik bir ajitasyona başvurmadan- toplumsallaştırılması gündemine sahip metin bloğunun üç farklı müzikal tarz içinden akıtılmasından müteşekkildir. Şarkı Albaylar Cuntası'na karşı Yunanistan Politeknik direnişinin bildik ezgisiyle, direniş geleneklerinin metinsel yahut müzikal düzeyde birbirinin içine örülmesini gaye edinir.

Pardon Afedersiniz Mr. Genelkurmay

Kılıçlarımızı biledik buraya geldik

Tek bir söz söyledik bedelini ağır ödedik

Bir koca ömrü verdik yemedik içmedik

Dört diyar teptik ama bana mısın demedik

Saltanatını yıktık, vicdani rap çıktık

Populizmden bıktık, zincirlerimizi kırdık

Uğruna astık kestik, bir koca ömrü verdik

Pes etmedik, hesap sormaya geldik

Hop şinanay, hopa şinanay

Görsün âlem beş yıldızlı rapstar

Hop şinanay, hopa şinanay

Pardon afedersiniz mr. genelkurmay

söz: Sultan Tunç

müzik: Sultan Tunç feat. Bandista

Sultan Tunç'un 2007 tarihli Oriental Rap'n Roll albümünde yer alan bu şarkı "paşanın başucu şarkıları" ana metninde de andığımız farklı cenahlardan ve farklı sesler içinden kendi hikâyelerimizi anlatmakta ısrar etmemiz bağlamı içinde tüm yaşananlara rağmen varlığımızı sürdürdüğümüzü vurgulayan metin bloğu ve 'circus' vari looplara dayanan müzikal altyapısıyla bu mevcudiyetin altını çizmektedir.

Yan Babilon

Evire çevire seni öyle bir döverim

Bir o kadar dayak da ben yerim netekim

Elindeki çoksa az olanla paylaş

Nasıl müzisyen bilemiyo'm şu serdar ortaç

Koyudan açığa doğru tüm renkler ton ton

Benim memurum işini bilir dediydi tonton

Bir elimde mikrofon kafamda da ponpon

Uçuyo'n dediler bana yere de kon kon

İster polis olsun ister astinomia fon

Burda vurdu Ferhat'ı orda gitti Aleko'n

Lakin Atina'da bu kez işlemedi tiyatron

Bu sefer de sen yan, yan yan yan Babilon

Yan yan yan Babilon

Yan yan yan yan yan yan

Yan yan yan Babilon

Bu sefer de sen yan, yan yan yan Babilon

Yine tersoya düştüm kafamda harmanım

İçine edeyim böyle nankör karmanın

Her mevsim ekilip bitmeyen tarlanın

Kargasını kovalasan ne yazar kemâlım

İskele alabanda yelkenler fora

Derrida'nın sevdiğim bir eseri Khôra

Feylezoflar dünyayı yorumladı ama

Öldürmeyeceksin derdi on emirde Tora

İster polis olsun ister astinomia fon

Burda vurdu Ferhat'ı orda gitti Aleko'n

Lakin Atina'da bu kez işlemedi tiyatron

Bu sefer de sen yan, yan yan yan Babilon

Yan yan yan Babilon

Yan yan yan yan yan yan

Yan yan yan Babilon

Bu sefer de sen yan, yan yan yan Babilon

söz: Bandista

müzik: Bandista

Babilon [Babil] kenti Tora ve Yeni Ahit ikonografisinde müesses nizamın, sürgünün, işkencenin, ticaretin, paranın ve 'günahın' içinde cisimleştiği bir tarife sahiptir ve ayrıca Rastafaryan harekette çürümeyi ve batı toplumunu simgeler. 80 darbesinin yarattığı toplumsal atmosfere ve sistemin kökenlerine dair göndermeler ve temelde devlet şiddetinin iki kurbanını Yunanistan aralık isyanı çerçevesinde anarak Babilon'un temellerinden sarsılıp yıkılmasına dair bir çağrıyı metin bloğunda sunan şarkı müzikal, vokal ve koral tercihleriyle Bandista'nın "ista" icraları içinde bir ilk çalışmadır.

bir oppa tzupa zound zystem hareketidir. | an oppa tzupa zound zystem move.

copyleft, bandista, 2009 | armağandır. çoğaltınız! dağıtınız! | copy! distribute!

www.tayfabandista.org | www.opzzz.org

Truman Capote-1924/1984

2009-09-17T02:24:00.007+03:00

Truman Capote, Amerikan edebiyatının en önemli, en renkli yazarlarından biri. "Kurgusal olmayan roman" demeyi uygun bulduğu romanları ve novellaları ile tanınıyor en çok. Bir de kitapları kadar ünlenmiş partileriyle. Kurgusal olmayan roman ne demek? Gazetecilikle yazarlığı birlikte sürdürmek demek ve bu terim Bay Capote'nin icadı. Peki novella ne demek? Ne roman kadar uzun, ne de öykü kadar da kısa olan romancık demek.

Truman Capote, Truman Streckfus Persons ismi ile 1924'te New Orleans'ta doğmuş. Annesi tarafından terk edilip Alabama'da teyzeleri tarafından büyütülmüş, mutsuz bir çocukluk yaşamış ve yazmaya avuntu olarak başlamış. 11 yaşında yazar olmaya karar vermiş. Sahip olduğu birkaç arkadaşı, okuldan eve dönünce zorla piyano dersleri alırken o okuldan gelince saatlerce odasına kapanıp yazarmış.

Annesi 1933'te evlenince, teyzeleri Truman'ı annesinin yanına New York'a göndermiş. Zaten çocukluğunda bir türlü kendini tam olarak tanıyamamış olan Truman, büyük şehirde iyice kendini kaybetmiş. Önce okuldan atılmış, sonra kendini yavaş yavaş eğlence hayatına kaptırmaya başlamış. 17 yaşında ise ünlü edebiyat dergisi The New Yorker'da işe başlamış. Birkaç yıl sonra The New Yorker'ın daimi yazarlarından biriymiş artık. "Miriam" adlı hikayesi bir yayıncının ilgisini çekince bir yayınevi ile anlaşmış ve 24 yaşında ilk kitabı "Başka Sesler, Başka Odalar" yayımlanmış. Kitap, kışkırtıcı içeriği ve Truman'ın bizzat hazırlattığı tartışmalı kapağı ile konuşulmuş.
Edebiyat hayatında kazandığı ünü, onu sosyal hayatta da ünlü biri haline getirmiş. Zaten eğlenmeye pek meraklı biri olduğu için bu durum kendisi için bir problem yaratmamış tabii. Genç Truman, yani genç Bay Capote, yüksek sosyetenin en favori edebiyat nesnesi haline gelmiş; bütün önemli kulüplerin, restoranların ve partilerin kadrolu ismi olup çıkmış. Raydan çıktığını iddia eden gazetecilere ve meslektaşlarına da bir sonraki kitabı için araştırma yapmakta olduğu cevabını yapıştırıyormuş.

1958'de çıkan efsanevi romanı "Tiffany'de Kahvaltı", gerçekten de bu dönemde yaşadığı hayattan oldukça etkilenmiş. Kitap ve kitabın muhteşem Audrey Hepburn'ün oynadığı film uyarlaması ile bu büyük bir hevesle bağlı olduğu hayatın içine daha da girmiş. Ancak sefahate olan düşkünlüğü kadar hırsı da dillere destanmış, bu yüzden eğlenceye tam gaz devam edip eskisinin aynısı bir kitap yazmak yerine bu kez yeni bir konu üzerinde çalışmaya başlamış. Amacı, gazeteciliğe devrimsel bir yenilik getirmekmiş. İşte kurgusal olmayan roman kavramı bu sırada ortaya çıkmış.

Capote, jet sosyete arkadaşlarını ve meşhur New York partilerini bırakıp en yakın arkadaşı Harper Lee ile Kansas'a gitmiş. Amacı, 1959'da öldürülen Kansaslı Clutter ailesinin dört ferdinin hikayesini, kasaba hayatını ve geride kalanların yaşadıklarını araştırmakmış.

Truman Capote Kansas'tayken cinayetlerden sorumlu iki kişi yakalanmış ve kitabın konusu onların etrafında dönmeye başlamış. Altı yıl boyunca katillerle ve kasabalılarla konuşmuş. Notlarını bu görüşmeler sırasında almak yerine gün bitince alıyormuş. Kitaba bir edebi parça özelliğini kazandıran da bu olmuş.

Bu altı yıl içinde yaptığı çalışma için "Yazarken bütün yazarların önündeki büyük bir açmazı çözdüğümü fark ettim. Gazeteci hissiyatıyla yazılan bir roman yazmak istiyordum; gerçeğin güvenilirliğine, bir filmin akıcılığına, düz yazının özgürlüğüne ve şiirin hassalığına sahip bir şey yazmak istiyordum ve bunun mümkün olduğunu kanıtladım" demiş.Bu kitaptan sonra da hiçbir kitabını asla bitirememiş.

Sonuçta ortaya çıkan ve 1966'da basılan "Soğukkanlılıkla", zamanının en çok satan ve tartışılan kitabı olmakla kalmamış, Truman Capote'nin en önemli eseri olarak benimsenmiş. Çıktığı gibi bir klasik haline gelen kitap, Bay Capote'ye o güne kadar kadar hiçbir yazarın kazanmayı başaramadığı büyük paralar ve ün kazandırmış.
Bu kitabın başarısını kutlamanın tek yolu, eski günlere dönmek ve o günlerin şanına yakışır bir parti vermekmiş elbette.Yazarlar, eleştirmenler, işadamları, oyuncular, yönetmenler, kraliyet üyeleri, herkes onun arkadaşıymış. Böylece Truman Capote'nin yüzyılın balosu olarak isimlendiren efsanevi siyah beyaz balosunu gerçekleştirmiştir.Gazetelerin yorumlarına göre Beatles New York'a geldiğinde bile, bu kalabalığı toplayamamıştı denmiştir.

Bu parti sonun başlangıcı oldu. Capote; sıradaki projesini, içlerinde yaşadığı dore-lame yaldızlı dünyanın insanlarını anlatan "Answered Prayers"(Cevaplanmış Dualar) kitabı ile içinde olduğu hızlı hayatın başrolündeki herkesin sırlarını bir bir açık etmeyi ve tamamen gerçeklere dayanmayı amaçlamış.Esin kaynağı da şu sözdü: "Cevaplanmış dualarımız bize cevaplanmamış dualarımızdan daha çok gözyaşı getirir." Kitabın ilk birkaç bölümü 1975'de Esquire dergisinde yayımlanmış ve büyük bir gümbürtü kopmuş. Aslında o sadece bildiklerini yazmış.Bu kitabın devamı hiç yayımlanmamış ama yayınlanan kısmının yarattığı kargaşa ve tüm çevresinin ona sırtını dönmesi Bay Capote'nin münzevi ve yalnız bir hayat sürmeye karar vermesine yol açmış. Sosyal hayattan elini tamamen çekmiş, zaten başka bir seçeneği de yokmuş çünkü etrafında yüzüne bakan kimse kalmamış.

Truman Capote sürekli olarak "Answered Prayers"ı yazmaya devam ettiğini ve bitireceğini söylüyormuş ancak aslında tek yaptığı içmekmiş. Sonunda içki ve uyuşturucu bağımlısı olup çıkmış, birkaç kez tedavi olmaya çalışsa da başarılı olamamış. Bu sırada neredeyse hiç yazmamış. 1984'te, 59 yaşında öldüğünde, geriye bu kitapla ilgili tek bir not bile bırakmamış.

Truman Capote'nin en önemli eseri "Soğukkanlılıkla" demiştik. Onu tanımak için okumanızı önereceğimiz diğer kitaplar; "Bukalemunlar İçin Müzik", "Gece Ağacı", "Tiffany'de Kahvaltı" ve "Başka Sesler, Başka Odalar". Elbette bir de sadece bir rivayet olsa da "Bülbülü Öldürmek". Bu kitap, aslında Harper Lee'nin başyapıtı, kitaptaki Dill karakterinin Truman Capote olduğu herkesçe söylenir. Ancak rivayet odur ki bu kitabın büyük kısmı Bay Capote'nin elinden çıkmıştır, hatta tüm kitabı onun yazdığını iddia edenler bile vardır. Capote'nin "Soğukkanlılıkla"yı yazış hikayesi de filme çekilmiştir, Philip Seymour Hoffmann, Capote rolünü canlandırdığı bu rolle en iyi oyuncu Oscar'ını kazanmıştır.

Jeff Buckley / Grace Around The World

2009-09-13T20:39:00.002+03:00

Bundan 15 yıl önce tüm dünya Jeff Buckley adlı genç bir New Yorklu şarkıcı ve müzisyenle tanıştı. Buckley’nin ilk albümü olan Grace, dönemin en çok ses getiren ve etki bırakan albümlerinden biri oldu.

Albümün tanıtımı için Jeff Buckley ve grup arkadaşları 1994’den 1996’ya dek uzanan ve dünyanın farklı yerlerini kapsayan albümle aynı isimdeki bir turne ile şarkılarını müzikseverlerle paylaştı. Bu nedenle albümde yer alan parçaların her biri dünyanın farklı yerlerinde birçok kez sahnelenmiş oldu. Şimdi Jeff Buckley’nin bu performansları özel bir DVD halinde, 1994’de yayınlanan Grace albümün 15.yılı şerefine ilk defa müzik severlerle buluşuyor.

DVD’de Jeff Buckley’nin Amerika, Almanya, Japonya, İngiltere ve Fransa gibi dünyanın farklı yerlerinde performansları yer alırken ayrıca Jeff Buckley ile yapılmış röportajlar ile grubun kamera arkası görüntüleri yer alıyor.

DVD İçeriği:

* “Grace” Dünya Turnesi’nden ilk görsel doküman!
* Daha önce yayınlanmamış 9 kayıt! Özel sahne arkası görüntüler ve röportajlar!
* Yeniden master edilen “Grace Around The World” albümü!
* Bonus İçerik: Hallelujah videosu, Star Tours –VH1 Naked Cafe Kamera Arkası Özel, 1995 Merri Cry Röportajı ve daha bir çok canlı kayıt!
* Özel fotoğraflarla ve album notlarıyla tam 16 sayfalık kitapçık!
* 1995 İngiltere BBC Late Show kaydı ile “Grace”
* 1995 Frankfurt kaydı ile “So Real” , “What Will You Say” ve “Mojo Pin”
* 1995 MTV Japonya kaydı ile “Hallelujah”
* 1995 MTV Londra, Most Wanted kaydı ile “Eternal Life” ve “Last Goodbye”
gibi Jeff Buckley’nin en beğenilen şarkıları bu DVD’de!

Beren ve Lúthien’in Hikayesi

2009-09-02T04:29:00.004+03:00

Beren ve Lúthien’in Hikâyesi, J. R. R. Tolkien’in bir çok eserinde bahsedilen, ölümlü insan Beren ile ölümsüz elf bakiresi Lúthien’in aşkı ve maceraları ile ilgili hikaye. Orta Dünya’nın İlk çağında, Tolkien’in en ünlü eseri Yüzüklerin Efendisi kitabının geçtiği dönemden yaklaşık 6500 yıl önce geçer. Tolkien, hikayenin bir çok farklı versiyonunu yazmıştır, en son versiyon Silmarillion’da yer almaktadır. Ayrıca Yüzüklerin Efendisi’nde de Beren ve Lúthien’den bahsedilmektedir. Tolkien, Beren ve Lúthien’in hikayesinin Silmarillion’un ana hikayesi olduğunu söylemiştir.

Gelişimi ve versiyonları

Hikayenin ilk versiyonu olan the Tale of Tinúviel (Tinúviel’in Hikayesi), 1917 yılında Kayıp Masallar Kitabı’na dahil olarak yazılmıştır. 1920′li yıllar boyunca Tolkien hikayeyi yeniden şekillendirip The Lay of Leithian (Leithian Türküsü) adında bir epik şiire dönüştürmüştür. Tolkien 1931′de bu şiir/öykü üzerindeki çalışmalarını bırakmıştır. Tolkien hikayeyi asla tamamlamamıştır, hikayenin on yedi planlanmış kantosunun üçü yazılmamıştır. Ölümünden sonra The Lay of Leithian, The Lays of Beleriand kitabında The Lay of the Children of Húrin ve bir çok diğer bitmemiş şiir ile beraber yayımlanmıştır. Hikayenin son versiyonu, Tolkien’in oğlu Christopher Tolkien tarafından tamamlanmış olan Silmarilion’da yer almaktadır. Tolkien’in ölümünden sonra yayımlanan Húrin’in Çocukları hikayesinde de bir çok noktada Beren ve Lúthien’in hikayesinden bahsetmektedir. Ayrıca Aragorn tarafından Yüzük Kardeşliği kitabında da değinilmiştir. Bu hikaye, Yüzüklerin Efendisi kitaplarının dizininde yer alan Aragorn ve Arwen’in Hikayesi için de model oluşturmuştur.

Kaynak: vikipedi

Silmarillion kitabında anlatılan son şekli ile:

Beren, Karanlık Düşman Morgoth’un kuzey Orta Dünya’nın çoğunu ele geçirdiği Dagor Bragollach savaşı sonrasında hayatta kalan ve hala Morgoth’a karşı savaşan, babası Barahir tarafından yönetilen bir grup insan arasından son kurtulandı. Babası ve diğer yoldaşları, aralarından Gorlim’in işkenceler sonucu yerlerini açık etmesi ile, Beren gözcülük için kamplarından uzaktayken Morgoth’un askerleri tarafından öldürülmüştü. Bu olaydan sonra Gorlim’in ruhu Beren’e olanları anlatmış, Beren de kamplarına dönerek babasının kemiklerini gömdü. Orman hayatı konusundaki bilgileri sayesinde babasını öldüren ork grubunun peşine düşen Beren, gizlice yaklaşarak ateş başında Barahir’in kesik elini tutan ork şefini öldürüp, babasının elini alarak kaçtı. Bu olaydan sonra dört yıl boyunca Dorthonion’da gezdi, hayvanların ve kuşların dostu oldu.

Ölümden korkmayarak Morgoth’un onu ele geçirmesi için gönderdiği tüm hizmetkarlarıyla başa çıktı. Bunun üzerine Morgoth, başına Sauron’un geçtiği bir orduyu üzerine gönderdi. Beren, Dorthonion’u terk edip elf diyarı Doriath’a gitmek zorunda kaldı. Orada Kral Thingol ve Maia Melian’ın tek kızı Lúthien ile karşılaştı. Lúthien’i dans edip şarkı söylerken gören Beren, kıza aşık oldu. Daha sonra kız da Beren’in onu Tinúviel (bülbül) olarak adlandıran çağrısından sonra ona aşık oldu. Ancak Thingol, kızına aşığını öldürmeyeceğine dair bir söz verdikten sonra huzuruna çağırdığı Beren’i, babasının yüzüğünü taşımasına rağmen beğenmedi ve kızına layık bulmadı. Bu yüzden yeminini de koruyabilmek için Beren’den ona, Fëanor’un yaptığı üç mücevher olan ancak Morgoth tarafından elflerden çalınıp kendi tacına yerleştirilmiş Silmaril’lerden birini getirmesini istedi.

Beren bu istek üzerine Doriath’dan ayrıldı ve Karanlık Düşman’ın kalesi Angband’a doğru ilerledi. Thingol’ün onu bir ağacın üzerine yaptırdığı bir eve kapatarak engellemeye çalışmasına rağmen, Lúthien kaçarak Beren’i izlemeye başladı. Beren yolculuğu sırasında elf kalesi Nargothrond’a ulaştı ve babasıyla bir dostluk andı içmiş olan Finrod ve on adamıyla karşılaştı. Fëanor’un oğulları Celegorm ve Curufin tarafından kendi ülkelerinden ayrılmak zorunda bırakılan bu adamlar, Beren ile beraber Silmaril’i ele geçirme macereasına katıldılar. Ancak Angband’a ilerlerken yolları Sauron ve hizmetkarları tarafından kesildi ve esir alınarak Tol-in-Gaurhoth’a hapsedildiler. Sadece Finrod ve Beren kalana dek teker teker öldürüldüler. Beren’i öldürmek için geldiklerinde Finrod son gücüyle zincirlerini kırdı ve Beren’i savunurken öldü.

Beren’i takip eden Lúthien ise Celegorm ve Curufin tarafından yakalanarak Nargothrond’a getirilmişti, ancak Celegorm’un tazısı Huan’dan yardım aldı. Huan’ın yazgısında ölmeden önce üç kez konuşması ve yeryüzünde yürümüş en korkunç kurtadam tarafından öldürülmesi vardır. Lúthien, Huan’ın yardımıyla başardı. Huan ile beraber Sauron’un kalesi Tol-in-Gaurhoth’a vardılar. Huan’ın Sauron’un kurtadamlarını yenmesi üzerine Sauron bir kurtadam kılığında Huan’ın karşısına çıktı, ancak yenildi. Bu sayede Beren de dahil olmak üzere Tol-in-Gauroth’daki tüm esirleri serbest bıraktılar. Huan burada ikinci kez konuşarak çiftin yazgılarının birbirine sarılı olduğunu söyler.

Beren bir kez daha görevini yalnız yapmak istedi, ancak Lúthien onunla birlikte gitmek için ısrar etti. Bir büyü yardımıyla Huan’ın öldürdüğü yarasa Thuringwethil ve kurtadam Draugluin’in suretlerine büründüler. Bu sayede düşman topraklarına gizlice girmeyi başararak Angband’a ulaştılar. Lúthien burada sihirli bir şarkı söyleyerek Morgoth da dahil olmak üzere tüm kaledekilerin uykuya dalmasını sağladı. Başındaki tacın ağırlığıyla Morgoth tahtından düştü ve üzerinde üç Silmaril’in olduğu tacı yuvarlandı. Beren kılıcıyla Morgoth’un tacından bir Silmaril’i kesip aldı ve beraberce kaleden ayrılmak üzere yola koyuldular. Ayrılmak istediklerinde, kapının Morgoth tarafından Huan’ı avlamak üzere yetiştirilmiş dev kurtadam Carcharoth tarafından tutulduğunu gördüler. Carcharoth Beren’e saldırdı ve Silmaril’i tuttuğu elini kopartıp Silmaril ile beraber yuttu. Carcharoth, Silmaril’in saf ışığıyla yandı ve çılgınca koşmaya başladı.

Beren ve Lúthien Doriath’a döndüler, orada yaptıklarını anlatıp Thingol’ün kalbini yumuşattılar. Thingol kızının ölümlü insan ile evlenmesini kabul etti, ancak Beren’in görevi sona ermemişti. Beren ve Huan Silmaril’in sebep olduğu çılgınlık içinde Doriath’ı yakıp yıkan Carcharoth’u avlamak için yola çıktılar. Beren ve Huan Carcharoth tarafından ölümcül biçimde yaralandılar, ancak kurtadamı öldürmeyi başardılar. Ölmeden önce Beren, Carcharoth’un karnından alınan Silmaril’i Thingol’e teslim eder ve Huan ile son kez konuşup ölür.

Beren için yas tutan Lúthien de kısa süre sonra ölür ve Mandos’un salonlarına ulaşır. Burada kötü kaderi üzerine şarkılar söyler, şarkılarında ölümlü Beren’i bir kez daha göremeyeceği için ağlar. Ancak Mandos ilk ve son kez merhamete gelir ve Beren ile Lúthien’i bir kez daha hayata döndürür. İnsanoğlu tekrar bir ölümlü olmuş, elf kızı ise ölümsüzlüğünü korumuştur. Lúthien evinden ayrılır ve beren ile birlikte Ossiriand’a, Yeşil Ada Tol Garen’e yerleşir. Ölümlü insanın ölümüyle ikisi beraber Orta Dünya’dan ayrılırlar.

Önceki versiyonlar

Hikayenin ilk biçimlerinde, Kayıp Hikayeler Kitabı da dahil olmak üzere, Beren bir Noldorin elfidir. Sauron’un rolü de Tevildo, Kediler Prensi tarafından doldurulmuştur.

Tolkien’in evrenindeki önemi

Silmaril’in Beren tarafından Morgoth’dan kurtarılması sonrasında Orta Dünya’daki birçok kişi Silmaril’i ele geçirmek istedi. Bu durum Sindar, Noldor ve cüceler arasında, Sindar’ın mağlup düştüğü bir savaşa sebep oldu. Silmaril Eärendil tarafından alındı, ve deniz yoluyla Valinor’a götürüldü. Orada Valar’a teslim edilen Silmaril, Valar’ı Morgoth’un mağlubiyetine yol açan savaşı başlatmaya ikna etti.

Beren ve Lúthien’in evlilikleri, ölümlü insanlar ile elfler arasında, hem insan hem de elf ataları olan yarı elfleri ortaya çıkartan üç birliğin ilkiydi. Lúthien gibi, yarı elflere de insanlar veya elfler arasında sayılmaları için seçim şansı verilmişti.

J.R.R. Tolkien ve Edith Tolkien’in Oxford Wolvercote Mezarlığı’ndaki mezarı. Mezar taşında aşağıdakiler yazılıdır:

Edith Mary Tolkien
Lúthien
1889 – 1971
John Ronald
Reuel Tolkien
Beren
1892 – 1973

Beren ve Lúthien’in hikayesi, Tolkien’in evrenindeki merkezi hikayelerden biridir. Hikaye ve karakterler, Tolkien ve karısı Edith Tolkien’in aşkını yansıtırlar. Edith’in bir orman açıklığında J. R. R. Tolkien için çiçeklenen baldıranlar arasında ettiği dans, hikayede Lúthien ile Beren’in karşılaşması ile büyük benzerlik taşımaktadır. Tolkien’in Yüzüklerin Efendisi’nin önsözündeki sözleri arasında “1918 yılında biri hariç tüm yakın arkadaşlarım ölmüştü” cümlesi geçmekte, mektuplarında da savaşın kendisinde yarattığı tahribattan Edith’in yardımıyla kurtulduğunu anlatmaktadır.

Beren ve Lúthien’in hikayesi ayrıca çeşitli halk masallarından da izler taşımaktadır. Galler’in Culhwch ve Olwen masalı ve türevlerinde, Beren’in yerini tutan kahramanı onaylamayan anne ve baba, yapılması imkansız görünen görevlerin yerine getirilmesini ister ve bu görevler tamamlanır. Ayrıca bu hikayenin Tolkien’in gerçek hayatı ile bir diğer paralelliği de, Edith’in anne ve babasının J.R.R. Tolkien’i katolik olduğu gerekçesiyle istememesidir. Tolkien’in mezarında J.R.R. Tolkien Beren, Edith ise Lúthien olarak yazılmıştır. Kurt Carcharoth’un avlanması ise Culhwch ve Olwen hikayesindeki dev yaban domuzu avı ve diğer av efsaneleriyle benzerlikler taşır. Beren’in elini kurtadama kaptırdığı bölüm, Baltık Mitolojisi’nde tanrı Tyr ile kurt Fenrir arasındaki mücadeleden esinlenmiş olabilir.

Kaynak: vikipedi

Yapraklar uzun, çimenler yeşildi ,
ne hoştu şemsiyesi uzun göknarların
ormanın açıklığında, gölgede
göz kırpıyordu ışığı yıldızların
tinuviel dans ediyordu orada şimdi,
görünmeyen bir kavalın ezgisiyle
yıldızların ışığı saçlarında
ve parıl parıl parlıyordu elbisesi sırtında .

beren buz gibi dağlardan geldi oraya ,
kaybolmuştu yaprakların altında gezinirken ,
kederli kederli dolaşıyordu bir başına
elf nehri'nin akıp gittiği yerde
baktığında göknar yapraklarının gerisinden
o altın çiçekleri gördü şaşkınlıkla
kızın pelerinini ve kollarını örten
ve saçları sanki ardında bir gölge .

tılsım iyi geldi, dağlarda gezinmeye
mahkûm edilen yorgun ayaklarına
atıldı hemen güçlü ve çevik elleriyle
parıldayan ay ışığını hemen yakalamak için .
çabucak kaçtı kız dans eden ayaklarıyla
elf yurdu'nun sık ormanlarının içine ,
ve onu bıraktı ki dinleyen, sessiz ormanda
bir başına biraz daha gezinsin .

ormanda sık sık duydu uçuşan sesini
ıhlamur yaprağı kadar hafif ayakların ,
duydu ormandaki oyuklarda gizli
titreşerek taşan müziği yeraltından .
artık solmuş sarkıyordu desteleri göknarın ,
ve tek tek , fısıltıyla ah edip yere indi ,
salınan yaprakları kayının ,
kış basmıştı artık, soğuktu orman .

vazgeçmedi hiç aramaktan , ta uzaklara gitti
yıllanmış yaprakların biriktiği yerlere ,
kâh ay ışığı, kâh yıldız ışığı ona rehberlik etti
titreyerek gezdi durdu , üstünde donmuş gökyüzü .
ayışığı vururdu kızın parlayan pelerinine
sanki yüce bir ırak dağ başında dans eder gibi ;
yayılırdı ayaklarının dibinde
titreşen bir pusun gümüşü .

kış gelince kız döndü tekrar ,
bahar birden geliverdi şarkısıyla
yükselen tarlakuşu , düşen yağmurlar
ve eriyen suyun köpürüşü gibi .
baktı ki elf çiçekleri açıyor kızın ayakları altında ,
şifa bulunca yeniden , ne kadar
istedi dertsiz çimlere basa basa
onunla birlikte dans edip şarkı söylemeyi .

kaçtı kız yine, ama bu kez beren yetişti hemen
tinuviel ! tinuviel ! diye
elfçe ismiyle seslendi ona birden ,
ve bunu duyunca kız , kalakaldı oracıkta .
bir an durdu tinuviel , efsunlandı sesiyle ,
yetişip onu kollarına aldı beren ,
kötü kader hükmetmişti bir kez tinuviel'e
parıldayarak yatarken oğlanın kollarında .

saçlarının gölgesinde
gözlerine bakarken beren kızın ,
aksini gördü göklerde
donuk donuk ilerleyen ürpertili yıldızların .
tinuviel , elf güzeli ,
ölümsüz kız , elf soylu bilge
gölgeli saçlarının hapsine aldı onu
ve gümüş parıltılı kollarının .

onları upuzun bir yola sürdü kader
boz ve soğuk dağları aşan ,
demir saraylar ve karanlık kapılardan geçtiler
gece gölgeli ormanlardan, şafaksız .
ayıran denizler geçiyordu aralarından .
yine de sonunda bir kez daha görüştüler ,
ve çekip gittiler çok önceleri bu zamandan ,
orman içinden şarkı söyleyerek, gamsız .

Dangerous Liaisons

2009-08-28T04:04:00.007+03:00

Tehlikeli İlişkiler : 1988 ABD İngiltere ortak yapımı romantik-dramatik dönem filmdir. Özgün adı ''Dangerous Liaisons'' dur. Stephen Frears'ın yönettiği filmin başlıca rollerinde Glenn Close, John Malkovich, Michelle Pfeiffer, Keanu Reaves ve Uma Thurman oynamışlardır. Film ünlü İngiliz oyun yazarı ve yönetmen Christopher Hampton'ın aynı adlı tiyatro oyunundan uyarlanmıştır, bu oyun da 1741-1803 yılları arasında yaşamış Fransız romancı ve ordu generali Choderlos de Laclos'un 1782 tarihinde yazdığı ve yayınlandığında skandal yaratmış olan aynı adlı romanından (''Les Liaisons Dangereuses'') uyarlanmıştır. Sanaryoyu da bizzat oyunun yazarı Hampton kaleme almıştır. Romanın daha önce de defalarca tiyatro ve sinema uyarlamaları yapılmıştı. Bunlardan en bilineni Roger Vadim'in 1959 tarihli filmi ''Les Liaisons Dangereuses''dir.
Geniş, güçlü bir oyuncu kadrosu ve kusursuz sinema diliyle dikkati çeken filmde 18. yüzyıl Fransa'sında ahlaki değerleri iyice dibe vurmuş bir grup aristokrat'ın sadece eğlence olsun diye cinselliği kullanıp komplolar kurarak çevrelerindeki insanların hayatlarıyla oynamaları anlatılırken aşk ihanet, intikam gibi kavramların nasıl yüzyıllardır hiç değişmeden insanlığın gündeminde kalabildiğini de gözler önüne serer.
Tam yedi dalda Oscar'a aday gösterilen film, 'En İyi Uyarlama Senaryo', 'En İyi Sanat Yönetimi' ve 'En İyi Kostüm' dallarında bu ödülleri kazanmayı başarmıştı. Ayrıca filme aralarında BAFTA ve Cesar'da dahil olmak üzere 11 ödül verilmiş, 14 ödüle de aday gösterilmişti.
Filmin uyarlandığı roman "Les Liaisons Dangereuses'' 1782 tarihinde yayınlanmıştı. Yazarı aynı zamanda Fransız ordusunda general olan Pierre Ambroise François Choderlos de Laclos'du. (1741-1803) Roman yazarın en tanınmış eseridir. Romanın en önemli biçimsel özelliği mektup-roman formatında oluşudur. İki aristokrat arasında gidip gelen 175 mektuba dayanmaktadır ve yazışma formatına uygun bir şekilde yazılmıştır. Roman yayınlandığı yıllarda epey bir sansasyon yaratmıştı. Roman rezil ve utanç verici olarak nitelendiriliyordu, hatta Marie-Antoniette kendi özel kitaplığı için romanın bir kopyasını ısmarladığında cildinin kapağına hiçbir yazı konmamasını emretmişti, belli ki bu kitabı okuduğunun bilinmesini istemiyordu.Mektup-roman türü (epistolary novel) 18. yüzyıl'ın Avrupa edebiyatında oldukça popüler olmuş bir türdü. Laclos'nun romanından başka o devrin bu formatta yazılmış ünlü eserleri arasında Goethe'nin "Genç Werther'in Acıları" ve Jean-Jacques Rousseau'nun "Julie" gibi romanları ilk akla gelenlerdir.
Choderlos de Laclos'un romanı yüz yıl içinde birçok kereler tiyatro ve sinemaya uyarlandı. Bu uyarlamalar arasında romana en sadık olanları Hampton'ın tiyatro eseri ve yine kendisinin senaryosunu yazdığı ve Stephen Frears'ın yönettiği "Dangerous Liaisons" (1988) dur.

Strange Days

2009-08-25T23:07:00.021+03:00

'' Enmène moi vers ta beauté avec ton violon brulânt
enmène moi vers la beauté pour que je sois entière
touche moi avec ta main nue, touche moi avec ton gant
enmène moi jusqu'a la fin de l'amour ''

Gerçekleşmeyen kırgın düşlerin hayalkırıklıklarını tamire yaramaz tüm gerçek yalnızlıklar arasın da kısa süreli çıkılan düşler de ki o acıtıcı hayali rüyaların hakikatsiz döngülü bitmez sarmalı.
Hiç tanımadığım bir evin yarı açık kapısın da buldum kendimi biranda alacakaranlıkta ki puslu mavi sabaha doğru, son derece basit ve de mütevazice döşenmiş görünen iki odalı küçük eve doğru yavaşça adım attığım da ise bilinçli tercihimin aceleci iradesizliğiyle ayaklarımın bulutlura benzer yavaş ağır çekimlerin de ulaştığım kapısız odanın aralığından kocaman bir yatakta uyuyan henüz puslu görünmez ona doğru sürüklendim ve sonsuz aç bir merakla biraz daha yaklaştığımda ise yanında ona sımsıkıya sarılmış hiç tanımadığım gelecekte ki biraz daha yaşlı kendimi gördüm büyük bir şokla donup kaçamadan uyandım aniden...
O'nun aile,arkadaş,okul veya toplumun birçok farklı yerlerinde ki farklı insan katmanlarından ilişkilerin de, hep bir türlü oluşturmaya aşırı çabalar da becerebilmeyi büyük bir istekle eksikliğini hiç dolduramadan kompleksli karektersizliği anlık değişimleriyle hiç biryerlere bile ait olamadan yaratamadığı ilişkilerinden gelen hayatı çarpık kişiliksizliğinden ileri gelen taklitvari doyumsuz ruhun da yanan sahte alevlerle özgürlük kavramı adı altında yarattığı ihtiraslarına yansır farklı yalanlarla kaplıdır hep, onun kötü kalpli, vicdansız ve de aşırı bencil bir insan olduğunu çok iyi bilmene rağmen, zaman zaman da geçici hiddetlerle gelen nefretin hep önüne geçen sevgiye rağmen vazgeçemezsin ondan bir türlü asla, onsuz geçmeyen onca sonsuz zamana rağmen yapabildiği sayısız bilinçli kötülüğün ya da bitmek bilmez oyunların hep kalınan son cezalarına rağmen bir daha asla göremeyeceğin onu hala çok sevip özlersin çaresizce, susmuşsundur çok uzun zamandır kendi içinin karanlıkların da sığınamadığın geçmiş anıların da bir yaz günü aniden patlayan bir fırtınanın rüzgarlarla birleştiği o koyda yürürken bile hala oradasındır şimdiye rağmen o nemli eve doğru kavga ederek artık yürümezken; insanın hayatın da sadece tek bir kez sevmesi nezhin de avunduğun ve de hatırladığın birçok özel ilk anlara bile bakamazsın artık başkalarının düşünce ve şekillerince asla, şimdiler de kalıcı körlükle dönüştürdüğün iki çift renksiz gözlerin artık hiçbir insanı göremez bile sislerle kaplı tek yönde hep ondan başka hiçkimselere, yaşamazsın ve de beklemezsin sonsuzluğun imkansızlıklarını artık bir kentle birlikte ona doğru artık sonunda istenmeden hiç birzaman gerçekleşmeyecek geleceksizlikler de ki tüm o mutlu ve de huzurlu donmuş saatlerin içine hapsedilmiş bitimsiz öpüşlerin kaldığı elinden sökülerek zorla alınan tüm mutlu düşlere.
Kalbim kirlendi,ruhum yok oldu; bedenim kayıp oldu yarısı yokken bir türlü kavrayamadığım eksik hayali boşluklar da ki tüm gerçeksizlikler de iyi benliğimle ve basitçe, artık hep sensiz ama sadece kendim olarak yaşayacak ve de yarattığın büyük huzursuzluklarla kaplı değişkenliklerle yüklü ahlaksız ve de şerefsiz kötülüklerini asla unutmayacağım.

Leonard Cohen / Live In London

2009-08-25T22:20:00.004+03:00

Leonard Cohen’in Londra’da verdiği efsanevi konserin kayıtları “Leonard Cohen – Live In London” albümü ile müzikseverlerle buluşuyor.

DVD ve 2CD olarak iki ayrı şekilde yayınlanan “Live In London” albümü sanatçının 12 Temmuz 2008’de Londra O2 Arena’da verdiği konserin canlı kayıtlarından oluşuyor. Albüm haline getirilen ve izleyicilerin arasında Pink Floyd grubundan David Gilmour’un da yer aldığı bu üç saatlik özel konserde 73 yaşındaki efsanevi müzisyenin nefes kesen performansına şahit olacaksınız.

“Live In London” Leonard Cohen’in 2004 yılında yayınlanan 11. stüdyo albümü “Dear Heather” albümünden bu yana yayınlayacağı ilk albüm olacak. Albümde Leonard Cohen’in efsaneleşmiş şarkıları; Dance Me To The End Of Love, Everybody Knows, First We Take Manhattan ve tabiki bir Cohen klasiği sayılan “Hallelujah” gibi şarkıların canlı kayıtları yer alıyor.

Müzik yazarları ve yorumcular tarafından 80’den fazla “beş yıldızlı” eleştiri alan bu konser, sanatçının 40 yılı aşkın süreye yayılan repertuarında yer alan en sevilen şarkılarının canlı performanslarını içeriyor…

2CD’lik albümle birlikte özel fotoğraflardan oluşan 12 sayfalık kitapçık da bu albümde.

Leonard Cohen / Live In London DVD

Dance Me To The End Of Love
The Future
Ain't No Cure For Love
Bird On The Wire
Everybody Knows
In My Secret Life
Who By Fire
Hey, That's No Way To Say Goodbye
Anthem
Introduction
Tower Of Song
Suzanne
The Gypsy's Wife
Boogie Street
Hallelujah
Democracy
I'm Your Man
Recitation w/ N.L.
Take This Waltz
So Long, Marianne
First We Take Manhattan
Sisters Of Mercy
If It Be Your Will
Closing Time
I Tried To Leave You
Wither Thou Goest

Evenstar

2009-08-20T02:06:00.012+03:00

''Aiya Eärendil Elenion Ancalima!''

I wish it would given to her ancient past days before one special day to the forever future if ı could maybe ; even she has got a untrust human charecter being and evil heart also... unless selfishism is winning correctly always.She's a sad and empty mind whose gonna protect from her a us pityness, just a lusty heartbreaker and empty sadness person also, wasting boring times became a concerns lots of lies and fake trustness love.
Gandalf said that once upon a time ''Just fools hope''

Solo in Sindarin

U i vethed na i onnad.
Si boe u-dhanna.
Ae u-esteli, esteliach nad.

Chorus in Sindarin (simultaneous with above)

U i vethed na i onnad.

Chorus in Sindarin (alone)

Na boe u i.

II.

Solo in Sindarin

Estelio han, estelio han, estelio,
estelio han, estelio veleth.

Chorus in Sindarin (simultaneous with above)

[Es]teliach nad, estelio han.

I.

'Not the end [it] is the beginning.
Now it-is-necessary [that] don't-fall
If you don't-trust some-thing.'

'Not the end [it] is the beginning.'
'[It] is necessary don't that.'

II.

'Trust this, trust this, trust
Trust this, trust love.'

You trust some-thing, trust this.'

Tamu

2009-08-13T01:09:00.002+03:00

Kurşun Lahdin eritilmesinden dört yüzyıl kadar önce, Halife Mansur Hazretleri düşünde gökten kayan iki yıldız görmüş, meğerse bunlar Harut ve Marut adlı iki melekmiş. Ademoğulllarının dünyada döndürdükleri işleri merak ettikleri için göğün en yüksek katının izniyle gece yere iniyor, şafak sökünce de esrarengiz bir beyit okuyup tekrar eski yerlerine yükseliyorlarmış. Ne var ki günün birinde ölümlü bir kadına âşık olmuşlar. Kadın da bunları serhoş edip göklerin kapısını açan beyiti ağızlarından almış. esrarengiz sözleri söyler söylemez yükselmeye başlamış, ama yarı yolda diğer melekler onu çarpıp bir
yıldız yapmışlar. Bu yıldızın adını Zühre koyduktan sonra, Harut ve Marut'u saçlarından bir kuyuya asıp cezalandırmışlar.

Sabah olunca, Halife Mansur Hazretleri atına atlayarak düşünde gördüğü bu kuyuyu arayıp bulmuş. Yaklaşıp baktığında dibinde kendi aksini görmüş. Sudaki aksi ona, "Ey Mansur. Sonunda geldin. Nice zamandır burada seni bekliyordum. Ben senin aksin değil, ikizinim. Sana ilim vereceğim, ama yalnızca bir tek şey sorabilirsin. İyi düşün ve bana sadece bir soru sor," demiş. Halife Efendimiz de havsalasını zorlayıp iyice düşündükten sonra, "Bana dünyadaki herşeyi göster," demiş. Kuyunun ayna gibi parlak sathında o an, dünyanın o güzelim sureti görünüp kayboluvermiş. Halife Mansur'un kamaşan gözlerine yeniden nur geldiğinde, az ötede akan ırmağa, Dicle'ye bakıp burada bir şehir kurmaya and içmiş.

Yüzbin işçi yirmi yıl çalışıp o dairevi şehri, bugünkü Eski Bağdat'ı dünyanın suretine uygun olarak bu yüzden inşa etmişler. Merkeze el Mansur Camii ile bir saray kondurup etrafına gökyüzündeki on iki burcun timsali olan on iki devlet binasını dikmişler. Dünyayı çevreleyen Kaf Dağı yerine, bu şehri tam bir daire şeklindeki bir surla kuşatmışlar. Sonunda burası Halife
Efendimizin kuyuda gördüğü surete fazlasıyla benzemiş. Barışın hüküm sürdüğü bu şehre Madinetü's Selam denmiş. Gelgelelim şehri kurmakla yükümlü iki mimardan biri işi gücü bırakıp, Bağdat'ın kuruluşunu anlatan bu masalı kurmuş. O gün bu gündür, bu masala İlk Bağdat Masalı denir.

Gassal'ın sırrını açıklayan esrarengiz yazıları incelemekle meşgul bilginler, yaşadıkları bu şehri iki mimardan hangisinin kurduğuna karar veremiyorlardı. Dünyanın suretine göre dairevi şekil verilmiş olan Eski
Bağdat, giriş yasağına rağmen definecileri, tılsımcıları ve serüvencileri, sözün kısası dünyanın binbir haline âşık binbir türlü insanı bir girdap gibi
kendine çekiyordu. Geceleyin surlarını gizlice aşanları, yarıçapında geleceği gören kahinleri, ellerinde usturlabla yer tayin eden definecileri, mıknatıs taşıyla ay tozları toplayan simyacıları yutuyor, geriye masallarını bırakıyordu. Bunlar İlk Bağdat Masal'ına ekleniyor, kâhinin, simyacının ve
definecinin boynu vurulmuş bedenleri yeraltında yatarken, ruhları bu masalın cüzleri olarak ay altında dar sokaklarda dolaşıyordu. Yeri geldiğinde lamba
içlerine, halı püsküllerine siniyor, fırsat bulduklarında ise yeni düşlere ve tasarılara girip yeni masallar yaratıyorlardı. Yaşayan vârisleriyle ilk mimar ne kadar köşk, kasır, kâşane ve saray yaparsa yapsın, Bağdat'ı ikinci mimar kadar büyütemiyordu.

Bilginlerin esrarengiz yazıları incelediği Darüssena, simyacıların, madrabazların ve daha nicelerinin düş gücünü azdıren bu dairevi şehrin Basra
kapısının karşısındaydı. Bu binanın zemin katında, kendi kendine işleyen aygıtların yapıldığı, altını iki katına çıkaran formüllerin sınandığı, akıllara durgunluk veren silahların denendiği işlikler vardı. Burada aletlerin yayları kurulur, sarkaçlar koyverilir, pergeller döner, imbikler fokurdardı.
İkinci katta ise bu âlemin gidişatına yön veren ilkeler incelenirdi. Hasta madenleri, saf halleri olan altına dönüştürecek eliksirin hassaları, kız istemek ve savaş açmak için uygun zamanları gösteren takvimlerin ayrıntıları, gezegenlerin tuzlar üzerindeki etkileri burada tartışılır ve sonuca
bağlanırdı. Üçüncü ve son kat ise, rafları kitaplar ve parşömenlerle tıka basa dolu olan o kadar muazzam bir kütüphaneydi ki, burada Halid bin Yezid'in "Firdevs el Hikme"sini bulmak bile mümkündü. Bu binada ayrıca çatıdan bodruma kadar inen ve ağzında sağlam bir kapak bulunan bir "kuyu" vardı. On kulaç derinliğinde olan bu kuyunun dibinden gökbilimciler, bir düzenekle kapağı açıp hava aydınlıkken bile yıldızları gözleyebilirlerdi. Küçük bir kale görünümündeki Darüssena'ya bir casusun ya da parmağında zehir dolu bir yüzükle bir intahar fedaisinin sızması mümkün değildi. Çünkü buranın bir tek kapıdan başka girişi yoktu. Gündüzleri tavandaki delikten giren güneş ışığı aynalar vasıtasiyle bütün odalara, işliklere ve hücrelere yansıtılırdı. Kundakçılara ve fedailere karşı türlü tuzaklar geliştirilmişti. Damda, avluda ya da içeride sık sık, ya Zühre'nin ışığının erbezlerini patlattığı bir Moğola, ya da mizaç dengesi bozulup gözleri taşa dönüşmüş bir Gazneliye, yahut madeni şişelere hapsolmuş Karmatlılara rastlanırdı.

Bilginler, kurşun lahitten kalıbını aldıkları anlaşılmaz yazıları işte böyle bir yerde inceliyorlardı. Sabahtan bu yana kafa patlatmalarına rağmen varabildikleri yegâne sonuç bunun, içinden kolayca çıkılabilecek bir iş olmadığıydı. Esrarengiz metin şu ifadeyle başlıyordu:

"Hakikatin Efendisi günahkâra şöyle dedi:
'Sagdakilerin en üstünden soldakilerin en
altına inersen cehennemin kapısını bulursun'".

"Cehennemin kapısı", bilginlerin bir çoğunu korkutmamış değildi. Gelgelelim taşıdıkları muskaların onları bu uğursuz ibareye karşı koruyacağı apaçıktı. Yine de akıllarına binbir türlü düşünce geldi. Yazıldığına göre ahrette, cennetlikler Peygamber Efendimizin sağına, cehennemlikler ise soluna toplanacaktı. Öyleyse sağdakilerin en üstünü ve şereflisi, soldakilerin en alçağı ve soysuzu olduğunda cehennemin kapısı ona açılacaktı. Buraya kadar herşey makul görünüyordu, fakat metnin geri kalan kısmına nasıl bir anlam vermek gerekecekti? Çünkü, Hakikatin Efendisinin sözünden sonra, tuhaf bir Yunancayla yazılmış bir metin başlıyordu:

"en toutois e aitia tes melainas koles
esti filia kai o sitos o skleros. outos, noso
gignetai e lupe en tuma kai en somati melaina
kole. aute kole mekanetai malista ton karkinon
en geronti kai filomania en neania, osper outosf
rontizei ten filen, siopei de dia tes emeras. o
poros tou nosou melainas koles d'esti me melein,
upaluskein de epitumia kai diagein radios, anagke
estein kuamon kai labraka, etera esti kakos.
frontizetin dei ton kalon tina."

Yunanca bir tıp kitabından alınmışa benzeyen bu metni bilginler şöyle tercüme etmişlerdi:

"Bu kilerde melankolinin nedeni aşk ve
kuru gıdadır. Böylece bu hastalıkta rufta keder
ve bedende kara bir safra oluşur. Bu kara safra
yaşlılarda urlara, gençlerde ise aşk deliliğine
yol açar, öyle ki, genç gün boyunca sevgilisini
düşünür ve susar. Melankoli hastalığının çaresi
ise kaygılanmamak, tutkudan kaçınmak ve rahat
yaşamaktır. Baklagillerden ve lezzetli balıklardan
yemek gerekir, başkaları kötü gelebilir. İyi bir
şeyi düşünmek icab eder."

Melankolinin nedenlerini ve sonuçlarını açıklayan, tedavi ve perhiz usulleri hakkında bilgi veren bu metin bilginlerin kafasını iyice karıştırdı. Bazıları bizzat bu hastalığın cehennemin kendisi olduğunu düşündüler. Fakat Gassal'ı yenilmez kılan güç, bu hastalığın neresinde olabilirdi? Sonunda içlerinden biri, melankolinin de bir tür delilik olduğunu, herkesin bildiği gibi bazı delilerin olağanüstü güçlü oldukları için zincirle zorbela zaptedildiklerini söyledi. Gassal'ın Cabir'i deli kuvvetiyle yendiğine önce hiç kimse inanmak istemedi. Gel gör ki bir süre sonra, başka bir açıklama bulamadıklarından bu fikre sarılmak zorunda kaldılar ve olağanüstü bir üzüntünün inanılmaz bir kuvveti nasıl sağlayabileceğini bulmaya çalıştılar. Öğle vaktine kadar henüz bir sonuca erişememişlerdi.

İhsan Oktay Anar (1996)

Yabana Doğru ( InTo The Wild )

2009-07-20T00:54:00.008+03:00

Yabana Doğru toplum tarafından onaylanmış bir hayat idealini yansıtan tüm ölçütleri bir kenara bırakarak doğada yaşamaya giden genç bir adamın gerçek yaşam öyküsü. Sean Penn tarafından Eddie Vedder'ın unutulmaz müzikleri eşliğinde sinemaya da uyarlanan ve En İyi Film dalında Oskar adayı da olan Yabana Doğru insanın arayışlarını toplumun tuzaklarını bireyin çıkmazlarını ve yaşadığımız hayatları bizlere sorgulatacak akıllardan kolay kolay silinmeyecek gerçek bir öykü.

Christopher McCandless banka hesabındaki 25000 doları bir hayır kurumuna bağışladı arabasını çölün ortasında bırakıp sahip olduğu şeylerin çoğundan kurtuldu ve cüzdanındaki tüm parayı yakarak yola koyuldu. Alaska'ya gitti ve doğada tek başına olmanın türlü zorlukları karşısında yılmadan kendinden başka kimseye tabi olmayacağı alternatif bir yaşam arayışına çıktı.

Paradan kariyerden ailevi sorumluluklardan toplumsal yükümlülüklerden uzakta kendi yaşamını kendi kurmayı seçti.

Dört ay sonra çürümeye yüz tutmuş cansız bedeni bir geyik avcısı tarafından bulunacaktı.

'…Birbirimizi yeniden görene değin aradan çok uzun zaman geçebilir. Ama Alaska'dan tek parça dönebilirsem benden haber alacağına emin olabilirsin. Sana önerdiğim şeyi tekrarlamak istiyorum; yaşam tarzında köklü bir değişiklik yapmalı daha önce hiç duymadığın ya da yapmakta kararsız kaldığın türden şeylerin tamamını yapmaya başlamalısın. Çoğu insan onları mutsuz eden koşullarda yaşıyor ve gene de bunu değiştirmek için hiçbir şey yapmıyorlar. Çünkü güvenli rahat rutin bir hayata koşullanmış durumdalar. Tüm bunlar huzur veriyor gibi görünse de insanın içindeki maceracı ruh için kesin olarak belirlenmiş bir gelecekten daha yıkıcı bir şey düşünemiyorum. İnsanın yaşama arzusunun özünde macera tutkusu yer alır. Yaşamın keyfi yeni deneyimlerde yatar bu yüzden sürekli değişen bir ufuktan daha büyük keyif olamaz.'

'Yaşadığım Bu Hayat Benim Seçimim."

Yazar : Jon Krakauer
Yayınevi : Siren Yayınları

L'etre et le neant / Essai d'ontologie phenomenologique - Varlık ve Hiçlik / Fenomenolojik Ontoloji Denemesi

2009-07-15T21:55:00.007+03:00

Sartre'ın başyapıtı 66 yıl sonra Türkçede :

Jean-Paul Sartre felsefesinin kutsal kitabı 'Varlık ve Hiçlik' yazılışından 66 yıl sonra, nihayet Türkçede. Sartre, felsefe tarihinin bu en önemli metinlerinden birini sadece iki-üç ay içinde kaleme almış.

Jean-Paul Sartre felsefesinin ‘kutsal kitabı’ Varlık ve Hiçlik yazılışından 66 yıl sonra, nihayet Türkçede. Bu epeyce gecikmiş ‘hoş geliş’i her şeyden önce kitabı Fransızcadan Türkçeye çeviren Turhan Ilgaz’ın kişisel gayretine, sonra da kitaba en az Ilgaz kadar emeği geçen Gaye Çankaya Eksen ve Ahmet Öz’e borçluyuz. Kitap biraz da, Ilgaz’ın yaklaşık on yıl önce bitirdiği çeviriyi okuyacak, anlayacak, kavrayacak donanım ve sebattan yoksun editörlerin çeviri dosyasını ellerinde evirip çevirmesi, bayatlatması yüzünden gecikmiş. Baskının, çevirinin güçlüğü yanında bir de ancak Türkiye’ye özgü olabilecek bu türden sebepler yüzünden uzaması ayrıca can sıkıcı ama nihayet dört başı mamur bir Türkçe Varlık ve Hiçlik var elimizde. Sartre’ın başyapıtıyla ilgili konuşulması gereken çok şey varken benim ‘çevirenler, emek verenler’ kısmında fazlaca oyalanmamı yadırgayanlara, çevirmen ve yayımlayanın notlarını dikkatle okumalarını, ‘varlık’ üzerine kafa patlatmaya başlamadan hemen önce, Türkiye’de çevirmen ve yayımcı editörlerle ilgili varolagelen büyük sıkıntı üzerine düşünmelerini öneriyorum.
Ilgaz, 1965 yılından beri neredeyse ‘kafayı takmış’ bu çeviriye. Bir gün De Yayınevi’ne gidip, Memet Fuat’ın kapısını çalmış ve arkadaşı Niyazi Öktem’le birlikte, “Biz bu kitabı çevireceğiz, basar mısınız?”demiş. Memet Fuat’sa bu cesur gençlere bakıp, tek bir soru sormuş, “Kitabın adını nasıl çevirmeyi düşünüyorsunuz?” Ilgaz, kitabın isminin bugünkü çevirisinin, yani Varlık ve Hiçlik’in içine sindiğini ama tüm kitap boyunca çeviriye imkân vermeyen çok büyük zorluklarla da karşılaştığını, çoğu kez günler boyunca metne gömüldüğünü anlatıyor. Hatta Güney Fransa’da bulunan Arles’deki 16. yüzyıldan kalma bir hastane/imarethane binasından bir kültür merkezine çevrilmiş olan olağanüstü dingin çalışma ortamında neredeyse ‘kendini kaybetmiş’ken, önündeki ‘tuğlayı’ gören kültür merkezi müdürünün “Encore un fou” (Al bir deli daha!) diye ‘iltifat’ ettiğini yani bu kitabı Türkçeye çevirmek için uzun zamandır, çok çalıştığını anlatıyor. Hatta ona kalsa, bu çeviri hiç bitmezmiş, canı sıkıldıkça üzerinde değişiklikler yapmak isteyeceği, her zaman sürprizli bir metinmiş.
Simone de Beauvoir’ın anılarından öğrendiğimize göre Sartre, felsefe tarihinin bu en önemli metinlerinden birini sadece iki-üç ay içinde kaleme almış. Böyle ağır bir düşünsel ürünün, bu kadar kısa süre içinde yazılmış olması, Sarte’ın dehasını bir kez daha gösteriyor. Ilgaz’a göre, bu ivecen mesainin arkasında gerçek bir deha, çok küçük yaşlardan itibaren alışkanlık haline gelmiş bir sorgulama ve düşünme tutkusu, devasa bir felsefi müktesebat var. Emmanuel Mounier, Les Existentialismes (Varoluşçuluklar) adlı kitabında, “Onun dehası, henüz reçele ilgi duyduğu zamanlarda da mevcuttu” diyerek açıklıyor bu durumu.
Belki de Varlık ve Hiçlik bugüne kadar Türkçeye çevrilmediği için Sartre, Türkiye’de daha çok edebiyatçı yönüyle tanınıyordu. Gizli Oturum’un meşhur cümlesi ‘cehennem başkalarıdır’, Sartre okumamış olanlar için bile epey bildikti.
Sartre’ın en çok okunan romanı Bulantı’nın anti-kahramanı Antoine Requentin’in varoluşuyla ve özgürlüğüyle yüzleşme sancıları, Sartre’ın karamsar ve karanlık olduğu fikri uyandırsa da o çoğu kez, köşesinden kalkıp, cehenneme karışmasını bilen ve hatta bunu seven bir adamdı.
Varlık ve Hiçlik’i Türkçe okuyabilmenin heyecanını paylaşan herkese...

VARLIK VE HİÇLİK
Fenomenolojik Ontoloji Denemesi
Jean-Paul Sartre
Çeviren: Gaye Çankaya Eksen, Turhan Ilgaz
İthaki Yayınları, 2009

The Legend of Sigurd and Gudrun

2009-06-15T17:43:00.003+03:00

“Hobbit” ve “Yüzüklerin Efendisi” üçlemesinin yazarı J.R.R. Tolkien’in 1920’lerde Oxford Üniversitesi’nde profesörlük yaptığı sırada biriktirip İngilizceye uyarladığı yaklaşık 800 şiirden oluşan İskandinav efsaneleri, salı günü “The Legend of Sigurd and Gudrun” adıyla İngilizcede yayımlanıyor.
Tolkien’in eserlerine ilişkin ipuçları verecek olan akademik çalışma, İngiltere’de yayımlanmadan en çok sipariş verilen kitaplar arasına girdi. Şiirleri, Tolkien’in oğlu Christopher derledi. Yayıncı HarperCollins’den David Brawn, ilk seferde zor okunan bir kitap olarak algılanabilecek eserin okuyucuyu zamanla içine alacağını söyledi. Kitap Amazon’un siparişler listesinde 9. sırada bulunuyor. Tolkien’in tamamlayamadığı, ancak oğlu tarafından bitirilen “Children of Hurin”, 2007’den bu yana 1 milyonluk bir satış rakamına ulaştı.

Her İnsan Öldürür Sevdiğini

2009-06-11T13:54:00.003+03:00

Yet each man kills the thing he loves
By each let this be heard,
Some do it with a bitter look,
Some with a flattering word,
The coward does it with a kiss,
The brave man with a sword!

Some kill their love when
they are young,
And some when they are old;
Some strangle with the hands of Lust,
Some with the hands of Gold:
The kindest use a knife, because
The dead so soon grow cold.

Some love too little, some too long,
Some sell, and others buy;
Some do the deed with many tears,
And some without a sigh:
For each man kills the thing he loves,
Yet each man does not die.

Oscar Wilde

Her insan öldürür gene de
sevdiğini
Bu böyle bilinsin herkes tarafından,
Kiminin ters bakışından gelir ölüm,
Kiminin iltifatından,
Korkağın öpücüğünden,
Cesurun kılıcından!

Kimisi aşkını gençlikte
öldürür,
Yaşını başını almışken kimi;
Biri Şehvet'in elleriyle
boğazlar,
Birinin altındır elleri,
Yumuşak kalpli bıçak kullanır
Çünkü ceset soğur hemen.

Kimi pek az sever, kimi derinden,
Biri müşteridir, diğeri satıcı;
Kimi vardır, gözyaşlarıyla bitirir işi,
Kiminden ne bir ah, ne bir figan:
Çünkü her insan öldürür
sevdiğini,
Gene de ölmez insan.

Çeviri : Özdemir Asaf

Mehmet Ali Ağa Konağı

2009-06-09T23:30:00.003+03:00

Tarihçesi 1800'lerin ilk yıllarına dayanan Mehmet Ali Ağa Konağı, yalnız Datça'da değil, tüm Akdeniz Bölgesi'nde günümüze ulaşabilmiş en eski mimari değerlerimizden biri... Dünya mimari literatürüne giren konak, restorasyon çalışmaları başlamadan önce kaderine terkedilmiş, çürümeye bırakılmıştı. Pir Turistik Tesisleri- Mehmet Pir konağı satın alarak restorasyon çalışmalarını başlattı.

Datça Yarımadası ve Konak
Datça Yarımadası'nın yerleşim tarihi, şu ana kadar elde edilen bulgulara göre, M.Ö. 2000 yıllarına dayanıyor. Yarımadanın batı ucundaki antik Knidos kenti, şarabı, sirkesi, Afrodit heykeli, tıp okulu ve yetiştirdiği ünlü tarihçileri ve matematikçileri ile tarihte yerini almıştır. Yarımada 13. yüzyılın ikinci yarısında Türk egemenliğine girdi. Rivayetlere göre, 1600'lü yılların sonlarında, donanmadaki başarılarından ötürü Ali Giridi (Ali Ağaki) adlı kişiye miri emlak olarak verilir. Aile Tuhfezade lakabını alarak, 20 yüzyılın başlarına kadar yarımada tarihine önemli ölçüde damgasını vurdu.

1700'lü yılların sonları ve 1800'lü yılların başında konak, aileden Mehmet Halil Ağa tarafından yaptırıldı. Nahiye müdürlüğü de yapan bu ağanın oğullarından Mehmet Ali Ağa'nın adıyla anılan konakta daha sonra kızı Münire Hanım ve eşi Hidayet Bey yaşamışlar. Mehmet Ali Ağa, 1895'de Rodos'ta İdare Meclis Azalığı görevinde bulundu. Kızlarından Münire Hanım'ı, Rodos'ta tanıştığı Kırım hanedanından Hidayet Şahingiray ile evlendirerek yakın adalarla ticaret bağlarını sağlamlaştırmıştır. Oğulları Fehmi ve Halil Beyler, İstanbul'da hukuk eğitimi alırlar ve Kurtuluş Savaşı sırasında Reşadiye'de Kuvay-ı Milliye'ye önemli katkılarda bulunurlar. Mehmet Ali Ağa'nın son çocuğu Seza Hanım da erkek kardeşleri evlenmeden ölür. Mehmet Ali Ağa'nın hayattaki tek çocuğu Münire Hanım çocuksuz ölünce, konak eşi Hidayet Bey'e kalır. 1940'ların sonlarında ölen Hidayet Bey'in mirasçıları (aralarında Cemil Sait Barlas da vardır) konağı satışa çıkarırlar. Konak birkaç kez el değiştirir, tütün deposu, sinema, okul, düğün salonu olarak kullanılır. Konak tüm bu zamanlar içinde değişir, hasar görür, tadilatlar yaşar.

Mehmet Ali Ağa Konağı'nda, 2002 Eylül ayında başlanan restorasyon çalışmaları 2004 baharında bitecek ve konaklama imkanının da olabileceği turistik ve kültürel amaçlı bir yapı olarak hizmete açılacak. Konakta yürütülmekte olan çalışmalar konusunda, Yüksek Mimar Süreyya Saruhan şu bilgileri veriyor: "Buradaki amacımız, konağı tamamen ilk haline dönüştürmek. Evrensel restorasyon ilekeleri doğrultusunda, onarıp sağlamlaştırıyoruz ve o devri yaşatacak bir yapı tasarlıyoruz. Konağın orjinal yapısına, özelliklerine, mekanlarına hiç bir biçimde müdahale etmiyoruz. Dünyadaki restorasyon mantığı da "en az müdahale, en iyi restorasyondur."

Süreyya Saruhan konak ile ilgili şu bilgileri aktarıyor: "Mehmet Ali Ağa Konağı Türk Evi'nin, Anadolu'da yer alan, çok önemli bir örneğini oluşturmaktadır. Geniş bir arazi içinde yer alan yapı iki katlıdır. Zemin kat, taş duvarlar ile inşa edilmiş, kuzey yönünde yine taş kemerler ile açık sofa sağlanmıştır. 1. katta ahşap direkler ile açık sofa devam eder. 1. Kat, güney batı ve doğu yönünde taş, sofa ve oda duvarları ise ahşap konstrüksiyondur. Ayrıca bu kattan geçirilen bir hamam vardır. Tipik bir Osmanlı hamamının küçültülmüş örneğidir. Zemin katta, ambar ve depo alarak kullanılan mekanların dışında giriş holü vardır. 1.katta ise 6 oda vardır. Bunlardan güney-batı ucunda yer alan baş oda, kalemişi ve ahşap işçiliği ile literatüre girmiştir. Yaklaşık 1000 metrekare kullanım alanı olan konağın restorasyonunun, 2004 yılı içinde tamamlanması programlanmıştır"

Saruhan çalışmalarla ilgili olarak da şunları söylüyor: "Kullanılan malzemelerin aynı orjinal malzeme olmasına dikkat ediyoruz. Taşın cinsinin aynısını bulmaya çalışıyoruz. Ağaç işleri için bahçede bir atölye kurduk. Bizim kontrolümüzde ve çizdiğimiz detaylar doğrultusunda yerel usta ve işçilerin ağacı işleme kültüründen yararlanıyoruz. Konağın günlük ağacı kullanılan bölümlerinde hasar daha fazla, sedir ağacı sayesinde konak günümüze ulaşabilmiş, biz de genellikle sedir ağacı kullanıyoruz. Konak çevresiyle, bahçesiyle birlikte ele alınıyor. Bahçede içine girilen bir havuz da varmış. Bu havuzu da o günkü kullanıma yönelik olarak onarıyoruz. Konakta şu ana kadar yapılan çalışmalar konstrüksiyonun sağlamlaştırılmasına yönelikti, altyapının tamamlanmasıyla ilgili zor işlerimiz bitti."

Konaktaki Kalemişleri
Mehmet Ali Konağı ile ilgili ilk yayınlardan biri 1974 yılında Prof. Dr. Günsel Renda tarafından yazılmıştır. Sanat Dünyamız Dergisi'nde, "Datça'da Eski Bir Türk Evi" adlı makalesinde Renda, konağın gerek planı, gerekse ahşap işçiliği ve duvar nakışları yönünden sanat tarihimizde önemli bir yeni olduğunu yazıyor. Mimar Sinan Üniversitesi, Geleneksel Türk Sanatı Kalemişi Öğretim Görevlisi Dr. Kaya Üçer ve ekibi, konaktaki kalemişlerinin restorasyonunu yapıyor. Üçer şunları aktarıyor: "Mevcut badanalı duvarların altında da desenler ortaya çıkardık. Bunları belgeleyerek kopyaladık, arşivledik.

Konağın süslemeleri bir tarih kitabının sayfaları gibi, baktıkça sizi içine çekiyor ve her motifte, her kompozisyonda başka bir olguyu, zenginliği, ihtişamı gözler önüne seriyor". Kaya Üçer, İtalya'daki ICCOM tarafından kabul gören ve uygulanan sistemle, sıvalı duvarların yerlerinden sökülerek korunmaya alındığını, duvarlardaki desenlerin kopyalarının alınıp, renkli, bire bir kalemişi röleve çalışmalarınının yapıldığını belirtti.

Şampiyon Beşiktaş

2009-05-30T23:03:00.001+03:00

Emerald

2009-05-26T15:43:00.015+03:00

Mephistopheles yenileli ve de gideli çok oluyor,geride ve en önler de tüm adsızlığınla iki hayatlı sonlu-sonsuz yaşamların kasıtlı, yanlış hatalı anlaşılmaklarının da en büyüğü olarak anılabilecek iddialıca nedense o kadar ilintili ve de bağlantılı şerefsizliği, ahlaksızlığı zehirli bencilliğinle hep ve bir tek yaşam ve her açıdan sadece kendisi için yaratıp yaşamayı özgürlük sanan kapı girişlerinin eşiklerine sadece sahte, değişken hep kendinsiz taklitli geçiciliklerle şimdilik sevgisizliğini örtebilmek adına kullanan-kullanılan geçici ve de sönücülükler de hep çok sevdiğini dile getirdiği annesini bile bırakıp onu bile kullanıp sonrasın da atıp gidebicek olarak aşşağılık olan o(Babası,kardeşleri ve de sevgilileri tüm erkek ırkıydı-ilk ve en büyük doyumsuzluğu onlardı, paradan ikinci olarak, ilk önde gelen) sevdiği sevmediği tüm insanları kullanma adın da belli süreliğine gardiyan nöbetçi görev niteliğin de bırakarak dünyaları bana değil de sadece kendi kişiliksiz ikiliklerin de taştan maddi kalpleriyle sonsuz kötülüklerini birleştirip doyumsuzluğa bile hiç asla doyamadan hırsla çok ama çook fazla çoklukları sürekli heeep isteyerek korkunç bir hasetlikle ve de kinle beslenerek yaşanmazlıklarıyla bileştirerek yapıştırmaktan habersizce(Oysa Metin Kaçan ne de güzel yapıştırıyordu)yarattığı kimsesiz acılar kendine çok büyük oldu o bile nedenini-sonuçlarını erken alkolikliğinden bile habersiz,(içmeden uykuya dalamayan zavalı bir dertsiz taklitçi) suçlayıcı ve de saldırgan birde yirmibir yaşında sadece utanmazca kötülüğü bilemeden gerekçesin de pislik; çiftin etki ve de tepki ters dönüşümlerinden masumların ve yetimlerin, öksüzlerin ki hepsi benim.kalpsizlerinde ki sevgi sorgulalamalarından çıkan sonucun intikam ve de düz kötü nefretin koyuluğun da en ters-düz çıkarsı birçoktürlü etkilerinin verdiği zarar ziyanlar ise hala paramparça küller halinde içten içe yanan kör bir korla hala da tütmekte iken bende ki sadece bana ait benim yorgun ve kırgın koca bedenimin sürüklendiğince istanbulsuz ve aşk olduğunu sanıp büyük sevişmeleri koskocaman arzulu sekslerden bihaber şimdi yada sonrasın da sıkısıkıya sarıldığım kocaman bir balık gibi anlamsız bomboş fıçı gibi vücudundan şimdilere hariç ne olacaksa yoksun kalarak bir türlü ayırdemeyen bana yazıklar olsun asıl, yaşamın bu kırk dönemlerine denk gelen üstelik babamın ölümüne yedi yıldan bile az kalmışken erken ergin bir olgunluğun dördüncü bir Datça tatilin de rüzgarların ve berrak billur yemyeşil beşyüz yıllık bir sırı olan bir sitenin ve de ulu, yüce, güzel denizin de yardımıyla kum sahili plajın da yeniden ve sevinçle huzurlu bir şekilde olağanca sakin bir hayatın içinde olabilip kendince yalnızlığını da hiçkimseleri de izleyemeyerek sessizce tabi ki kendi başına isteyip seçerek; onca kötülüklerden ve onun sahteliklerinden tasarılı belli çıkarsı pislik yalanlarından taşan sevgisiz,bencil, onların ailecek korkunç cahilliklerinden yanılıp korkup ürken saf kendimin tek sığıntısı aslında olamayacak ilklerin başladığı burası ama daha da uzaklar da bambaşka beklentisi olan eski mi eski, iki ayrı kıyısı(Ege-Akdeniz)olan bu küçücük şehir de sevgi ve de aşk tuzaklarından hariç özlemle hala salakça yürürken kötülüklerin benim sevgili babannnem tarafından bağışıklı artık yorgun ve de çook alkol yüklü ağır uzun saçları rüzgarlarda karmakarışık dolaşan vücüdumla kendi kıyımlarından hariç ve birden upuzun sahilde zümrüt yeşili kısacık ama bürümcük misali incecik elbisesinin içinde onu orta kısalıkta gerçek kızıllıkta saçlarını açarken gördüm sadece bir anlığına batmaya yakın güneşe doğru bir kaç saniyeliğine okumakta olduğum kitaptan biranlığına gözlerimi kasıtlı bir sigara yakımı kısacık bir anda,denize ve dağlara karşı meydan okumayarak sahici egesel antik bir doğallıkla alışılageldiği gibi kısa bir süreliğine gördüm onu.içimde yıllardan, aylardan beri ilk kez çok hoş güzel bir kıpırtı.
Sabah, sürekli alışveriş ettiğim bakkal da rastladım ona, raslantıların sıradan olamadığına artık çok iyi inananarak kadersi ama hep de hayallerden düşlere yansımanın gerçeğe kaçışların da aldığım cumhuriyet gazetesi, bir adet, ekmek ve de iki adet muratti sigarası eşliğin de, bana emektar bakkalın kızkardeşi olarak geri döndü gerçek elf kızı incecik ve de çok zarifçe yarı utangaç, yarı da hüzünlü bir yerlerde ki yemyeşil ormanların özlemlerine dönük rengini göremediğim bakışlarıyla geri döndü kibarca sesini bile belli edemeden teşekkürle karşılık verdi ne de güzelce, yaşasın... yüzünün cetvelsi estetiklerinden tüm incecik bedenine doğru büyük iskenderin gücünü, kararlığını ve de eflatunun aklılla bütünleşik ruhunu gördüm ama belirsizce tahminler de; yüzü incecik elmacık kemikleriyle biçimlenen grek heykellerinin düşsü bakışlarıyla şiirsi bakışlı biçimlice çilli yan yanakları bir anlığına kızılca bir sakin renk heryerler de sanki, yere yan bakışlı utangaç hep o upuzun kumsal da gördüğüm görüntünün içinde hayranca tek başına yavaşça kumlara sıkısıkıya basıp ama kararlıca yürüdüğü o ilk anda hep, aylardır yalnız soğuk kış gecelerinin boktan ama canlılığa eşliğe adım atan nadirce ışıltılı mucizevi bahar günlerinden bu yine de anlamsız donuk ne güneşin , ne de denizin kıvamsızlıklarından ağrı bugünlere doğru sığınabilinip ulaşabildiğim eskilerin yenilerine yeni bir başlangıcın olduğunu sezip, yine de hiç birşeylerin değişmeyeceğini iyice bildiğim gelecek diyebildiğimiz günlerinden karanlığın az da olsa ışıkların güneş ve de yıldız ışıltılarına doğru bana eşlik eden Orhan Kemal, Fakir Baykurt , ve de hep ama sürekli tek y'sini bir iddiada kaybetmiş olan insan Cemal Süreya'ların çoğul, yoksul yalnız adaletsizliklerinden kalıcı hiçbirşeylerin değişemediği ve de asla değişmeyecek kan emicelerden düzensiz kurtulabilabilmek isteğin de; eşitlik, özgürlük ve de aşk olsun hep sadece kırk yılların başlangıcından sonlarıma doğru sadece ve de hep sürekli çoğul sevgiler de.şeytanlardan ve de uşaklarından kazanılan bir büyük savaşın ardından meleklerle birlikte uçukyeşil bir günbatımında ki o ormanlara doğru umutla elele..ölüm gelecek ilk önce gerçekler de. sonra da sahici bir karanlığın gerçek yalnızlığına düşsüz ve de hep soğuk düşeceğim yavaşça yokluklar da tükenerek, aşksız, şanssız ışıksız hep sahiden..
Yeşil bazen de koyu bir siyaha kaçar tıpkı bir zehir gibi özellikle de ışıksız kaldığın da.Sevdiklerimiz,sevebileceklerimiz göründükleri gibi de asla değildir.Zümrüt ile Yeşim arasında ki henüz bilinemeyen farklar ise eşsizdir.

The Cook the Thief His Wife & Her Lover

2009-05-04T22:29:00.005+03:00

Yönetmen :
Peter Greenaway
Senaryo :
Peter Greenaway
Görüntü Yönetmeni :
Sacha Vierny
Müzik : Michael Nyman
Oyuncular :
Richard Bohringer(Richard Borst)
Michael Gambon(Albert Spica)
Helen Mirren(Georgina Spica)
Tim Roth(Mitchel)
Ciaran Hinds(Cory)
Gary Olsen(Spangler)
Yapım :
1989,Fransa/Hollanda/İngiltere,124 Dk.
Dil :
İngilizce

Peter Greenaway ile ilk kez tanışacakları kuşkusuz sancılı bir süreç bekliyor. Yazılı metin üzerinden resimlendirerek anlatım olarak tabir ettiği klasik sinemadan nefret eden ve sanatların en derini, en avantajlısı olması gerekirken hiçbir zaman kendini gerçekleştiremediğini düşündüğü sinemaya sanatsal yön vermek için çok farklı şeylerin peşinden koşan bir sinemacı Greenaway. Aslen ressamlıktan gelen İngiliz sanatçı, roman yazarlığı, sergi düzenlemeleri gibi farklı kulvarlarda adından söz ettirecek ürünler ortaya koyuyor. Geç Rönesans (manierist) döneminden, kübizm ve sembolizm gibi resim odaklı akımlardan etkilenen Greenaway, sinemasını da sembolik anlamlarla dolu hareketli tablo hüviyetine sokuyor.
Aşçı, Hırsız, Karısı ve Aşığı filminde mizansenini ve kostümlerini arka plana aldığı Hollandalı manierist ressamlardan Frans Hals’ın “The Banquet of the Officers of the St. George Militia Company” tablosundan yararlanarak oluşturan Greenaway’in kamerası büyük bir tabloyu sağdan sola veya soldan sağa tarayan göz hareketleri çizdiği anlarda oldukça dikkat çekici bir sunum sergiliyor.
Film olay örgüsü olarak gurme düşkünü ancak kaba, görgüsüz ve zorba Albert Spica’nın hem sahibi hem de sürekli müşterisi olduğu Le Hollandais restoranında adeta terör estirdiği sekiz akşamı, aşçı Richard, Spica’nın karısı Georgina ve Georgina’nın gizli aşkı Michael’ın üzerinde oluşturduğu baskıyı ve sonunda meydana gelen başkaldırıyı bizlere sunuyor. Fakat sembolizmin doruklarında gezinen Greenaway daha çok faşizm ve diktatörlüğün halk ve aydınlar üzerinde kurduğu baskının, egemenliğin halktan tamamen alınmasının, kapitalizmin sağladığı güçle alt sınıfların ezilmesinin bir temsilini gerçekleştiriyor. Ayrıca Fransız Devrimi’ne uzanıp ezilen halkın bir noktadan sonra tahammül etmekten vazgeçip haklarını geri almasına kadar gidiyor.

Hırsız ve etrafındakiler
Filmde en çok üzerinde durulan, en sıkı örülen karakter Albert Spica (izleyenleri de yıpratan muhteşem performansıyla Michael Gambon). Ağzından dökülen her cümleden bir anlam çıkarmanın mümkün olduğu karakter, filmin daha başında aldığı kapitalist güçle insanlara köpek muamelesi yaparak filme ağırlığını koyuyor. Sürekli emirler yağdıran, yasaklar getiren Albert bilgisi dışında şeyler gerçekleştikçe huzursuzluk yaratıyor. Albert karakteri kapitalizm, faşizm ve diktatörlük vasıflarını üzerinde toplarken Albert’ın karısı Georgina (Helen Mirren) ise onun baktığı, koruduğu, beslediği halkı simgeliyor. Georgina’nın aşığı Michael’ın (Alan Howard) kitaplarla birlikteliği ve ağırbaşlılığı ona aydın kesim vasfı yükleyebilmemize olanak sağlıyor. Restoranın aşçısı Richard’a (Richard Bohringer) ise ‘muhalefet’ temsili yüklenebilir. Sembolik anlatımla diktatör, halkın ve muhalefetin desteklediği ‘aydın’ı yok ettiğinde bir yıldız daha kayıyor ve halkla muhalefetin birlik olup diktatörün karşısına geçmesi ile devrim başlamış oluyor. Ayrıca filmin hazımsızlığa ve kusmaya da bolca vurgu yaptığını ekleyelim.
Bunlar gibi pek çok ve farklı sembolik anlatım bulmanın mümkün olduğu filmde kuşkusuz esas zevk veren unsur filmin görselliği. İşte Greenaway’in resim yeteneği burada kendini gösteriyor. Çekimler için kurulan beş seti birer tablo gibi düşünüp hepsine ayrı ayrı renkler yüklediği filmini yan yana sergilenmiş tablolar gibi sunan Greenaway kurgulanmış sahne değişikliğini gizleyip karakterlerin tablodan tabloya hareketi gibi bir “algılatma” başarısı sergiliyor. Yer yer uzun planların hakim olduğu filmin restoranda geçen bölümlerinden aşçının tablosu olarak düşünebileceğimiz mutfak sarının, Albert Spica’nın tablosu yemek salonu kırmızının, Georgina Spica’nın tablosu tuvalet beyazın ve park alanı ise koyu mavinin hakimiyetinde. Özellikle Albert ve Georgina’nın bu mekanlardan hangisine girse elbiselerinin de oraya ait renge büründüğü rahatlıkla fark ediliyor. Georgina’nın aşığı Michael’ın tablosu diyebileceğimiz Fransız Devrimi kitaplığı ise kahverenginin hakimiyetinde.
Tim Roth karakteri ve oyunuyla filmin sürprizi. Atlanmaması gereken diğer kişiler insanın zihnine çakılan melodileri ile Michael Nyman ve film için de çok önemli olan kostüm çalışması ile Jean-Paul Gaultier.

Erol Demiray

Turgut Uyar

2009-03-23T21:12:00.011+02:00

4 Ağustos 1927’de Ankara’da doğdu. 22 Ağustos 1985’te İstanbul’da yaşamını yitirdi. babası subaydı. ilk öğrenimini çeşitli kentlerde tamamladı. 1946'da Bursa Işıklar lisesi’ni, 1947'de askeri memurlar okulu’nu bitirdi. bir süre orduda subay olarak görev yaptı. 1958’de ordudan ayrıldı. Türkiye selüloz ve kağıt fabrikaları Ankara bürosu ile sanayi bakanlığı'nda çalıştı. 1968'de emekliye ayrıldı. istanbul'a yerleşti. yaşamını serbest yazar olarak sürdürdü. 1969'da öykü yazarı Tomris Uyar ile evlendi. ilk şiiri " Yad " haziran 1947’de yedigün dergisinde çıktı.

Çeşitli dergiler de yer alan şiirleriyle adını duyurdu. ölçülü, uyaklı ilk dönem şiirlerin de daha çok kişisel yaşantısı üzerinde durdu. aşk, ayrılık, ölüm temalarını işlediği bu dönem şiirlerinde garip akımının izleri görülür. daha sonra yoğun imgelerin ve simgeci bir söyleyişin etkili olduğu şiirleriyle ikinci yeni'nin başlıca şairlerinden biri oldu. sanatını halk şiirinin deyişleri ve divan şiirinin biçimlerinden yararlanarak geliştirdi. büyük kent yaşamını bütün karmaşıklığı, parçalılığı ve sarsıntılarıyla içeren bir şiir oluşturdu. lirik şiirin geleneksel sınırlarını zorladı. şiirle düzyazı arasındaki ayrımı ortadan kaldırdı. son dönem şiirlerinde başlangıçtaki zengin doku giderek yalınşlaştı, daha karamsar olmaya başladığı görüldü. türk şiiri üzerine yazıları ve edebiyat eleştirileriyle de ilgi topladı. şiirleri İngilizce, Fransızca ve Sırpça'ya çevrildi.

Cemal Süreya gözüyle, şiiri :

“ Şöyle deyince daha çok yaklaşıyorum onun şiirine: Turgut Uyar özellikle son yıllarda büyük bir şiirin ortasını yazıyor. büyük bir gövdedir onun şiiri. kımıldadıkça kendine benzeyen yeni gövdeler hazırlar, çoğaltır. bir anıttan çok bir dirim belirtisidir. bu yüzden kolay kolay tanımlamaya gelmez: görülür, tanık olunur. blok halinde bir izlenimler bütünüyle gireriz ona. şiirsel işlevini bütünüyle ve sürekli bir şekilde hareket ederek sürdürür. tek tek şiirleri yok, şiiri vardır. bölerek parça parça düşünmek silahsızlandırmaktır onu biraz. parça parça en güzel şeyleri söylediği halde böyle konuşuyorum. asıl Turgut Uyar, daha yukarı bir kesimden sonra başlar. ayrıntılar ayrıntı olarak değil, bütünün küçük organları olarak önem kazanırlar. tekrarlar, yığıntılar o bütüne göre anlamlanırlar. tarih içinde değil, küçük olayların öyküsü, daha doğrusu o olayların ‘ben’le ilişkisinden doğan mitoloji içindedir. ‘ben’ kendisiyle samimi ilişkiler kurmuştur. bu da, dünyayı ilkel çizgileriyle kabul etmekten çıkıyor galiba. insan doğar ve kendi gerçeklerini yaratmaya başlar. ama tek insan için bunlar veriler yığınından başka bir şey değildir. turgut uyar’da cinsel istek, eşyaya damgasını basmıştır. cinsel isteği saf ve aptal odalardan çıkararak şehrin gürültüsünden geçirir. şehir, fetişleridir. şiirin altında ayrı bir akıntı vardır: yaşamayı sevmek, insanın haklı çıkası. o bütün bu verileri kucaklar, sayar, köşelere diker. büyük bir hoşlanma duygusuyla kamaşıktır, ürkek yürek bütün geçmişi kabullenmektir. duyarlık, yüreğinde de omuriliğinde de aynı hızla yükselir. ”

Tomris Uyar'ın Kaleminden ;

'' Turgut Uyar'la on sekiz yıl hemen her gün şiir ve edebiyat konuşan biri olarak şunu söylemek isterim : o, uzun süren susma dönemlerinden korkmayan, hele şiirin ayağa düştüğü dönemlerde susmayı, köşesine çekilip yeni bir şiirin nasıl yaratılması gerektiğini düşünen, okurunca verimli sayılmamayı bile önemsemeyen bir şiir-yazıcısıdır. daha da önemlisi, şiirimizde eşine çok az rastlanan şakacı bilgelerdendir. ama bence en önemlisi, cinsellikle aşkı birbirinden hiç ayıramamasıdır baştan beri. yazdığı alışılmadık aşk şiirlerinde ‘erkek’liğini, cinsel coşkusunu gizlemez yine de ‘erkek bir ses’le yazılmayı ve okunmayı yadsır şiiri. usul ve atak, hüzünlü ve savaşkandır. bir dostun deyişiyle, ‘ölümünü düpedüz görmüş bir japon mühendisi gibi, bilgiç ve bağışlayıcı/üzgün ve tenha’dır.’
“onu hep hırçın olmayan, gevşek olmayan, kül yutmayan, ne yapmak istediğini çok iyi bilen ve çok iyi yapan, sessiz/hoşgörüsüz, sevecen, hoşgörülü, ciddi ve güzel, engin bir insan olarak düşüneceğim,”

Eserleri :

Şiir :

Arz-ı hal (1949)
Türkiyem (1952-1963)
Dünyanın en güzel arabistanı (1959)
Tütünler islak (1962)
Her Pazartesi (1968)
Divan (1970)
Toplandılar (1974)
Toplu Şiirler (1981, ilk dört kitaptaki şiirleri)
Kayayı Delen İncir (1982)
Dün Yok mu (1984)
Büyük Saat (son yazdıklarıyla birlikte bütün şiirleri 1984)

İnceleme :

Bir Şiirden (1984)

Ödülleri :

1963 Yeditepe şiir armağanı Tütünler Islak ile
1975 Türk dil kurumu çeviri ödülü Lucretius'tan evrenin yapısı çevirisi ile (Tomris Uyar'la birlikte)
1981 Behçet Necatigil şiir ödülü kayayı delen incir ile
1984 Sedat Simavi vakfı edebiyat ödülü '' Büyük Saat '' ile

Geyikli Gece

Halbuki korkulacak hiç bir şey yoktu ortalıkta
herşey naylondandı o kadar
ve ölünce bes on bin birden ölüyorduk güneşe karşı
ama geyikli geceyi bulmadan önce
hepimiz çocuklar gibi korkuyorduk

geyikli geceyi hep bilmelisiniz
yeşil ve yabani uzak ormanlarda
güneşin asfalt sonlarin da batmasıyla ağırdan
hepimizi vakitten kurtaracak

bir yandan toprağı sürdük
bir yandan kaybolduk
gladyatörlerden ve dişlilerden
ve büyük şehirlerden
gizleyerek yahut döğüşerek
geyikli geceyi kurtardık

evet kimsesizdik ama umudumuz vardı
üç ev görsek bir şehir sanıyorduk
üç güvercin görsek meksika geliyordu aklımıza
caddelerde gezmekten hoşlanıyorduk akşamları
kadınların kocalarını aramasını seviyorduk
sonra şarap içiyorduk kırmızı yahut beyaz
bilir bilmez geyikli gece yüzünden

"Geyikli gecenin arkası ağaç
ayağının suya degdiği yerde bir gökyüzü
çatal boynuzlarında soğuk ayışığı "
ister istemez aşklar hatırlatır
eskiden güzel kadınlar ve aşklar olmuş
simdi de var biliyorum
bir seviniyorum düşündükçe bilseniz
dağlarda geyikli gecelerin en güzeli

hiçbir şey umurumda değil diyorum
aşktan ve umuttan başka
bir anda üç kadeh ve üç yeni şarkı
belleğimde tüylü tüylü geyikli gece duruyor

biliyorum gemiler götüremez
neonlar ve teoriler ısıtamaz yanını yöresini
örnegin manastır'da oturur içerdik iki kişi
ya da yatakta sevişirdik bir kadın bir erkek
öpüşlerimiz gitgide ısınırdı
koltukaltlarımız gitgide tatlı gelirdi
geyikli gecenin karanliğında

aldatıldığımız önemli değildi yoksa
herkesin unuttuğunu biz hatırlamasak
gümüş semaverleri ve eski şeyleri
salt yadsımak için sevmiyorduk
kötüydük de ondan mı diyeceksiniz
ne iyiydik ne kötüydük
durumumuz başta ve sonda ayrı ayrıysa
başta ve sonda ayrı ayrı olduğumuzdandı

ama ne varsa geyikli gecede idi
bir bilseniz avuçlarınız terlerdi heyecandan
bir bakıyorduk akşam oluyordu kaldırımlarda
kesme avizelerde ve çıplak kadın omuzlarında
büyük otellerin önünde garipsiyorduk
çaresizliğimiz böylesine kolaydı işte
hüznümüzü büyük şeylerden sanırsanız yanılırsınız
örneğin üç bardak şarap içsek kurtulurduk
yahut bir adam bıçaklasak
yahut sokaklara tükürsek
ama en iyisi çeker giderdik
gider geyikli gecede uyurduk

"Geyiğin gözleri pırıl pırıl gecede
imdat atesleri gibi ürkek telaşlı
sultan hançerleri gibi ayışığında
bir yanında üstüste üstüste kayalar
öbür yanında ben"
ama siz zavallısınız ben de zavallıyım
eskimiş şeylerle avunamıyoruz
domino tasları ve soğuk ikindiler
çiçekli elbiseleriyle yabancı kalabalık
gölgemiz tortop ayakucumuzda
sevinsek de sonunu biliyoruz
borçları kefilleri ve bonoları unutuyorum
ikramiyeler bensiz çekiliyor dünyada
daha ilk oturumda suçsuz çıkıyorum
oturup esmer bir kadını kendim için yıkıyorum
iyice kurulamıyorum saçlarını
bir bardak şarabı kendim için içiyorum
"halbuki geyikli gece ormanda
keskin mavi ve hışırtılı
geyikli geceye geçiyorum"

uzanıp kendi yanaklarımdan öpüyorum.

Göğe Bakma Durağı

İkimiz birden sevinebiliriz göğe bakalım
şu kaçamak ışıklardan şu şeker kamışlarından
bebe dişlerinden güneşlerden yaban otlarından
durmadan harcadığım şu gözlerimi al kurtar
şu aranıp duran korkak ellerimi tut
bu evleri atla bu evleri de bunları da
göğe bakalım

falanca durağa şimdi geliriz göğe bakalım
inecek var deriz otobüs durur ineriz
bu karanlık böyle iyi afferin tanrıya
herkes uyusun iyi oluyor hoşlanıyorum
hırsızlar polisler açlar toklar uyusun
herkes uyusun bir seni uyutmam bir de ben uyumam
herkes yokken biz oluruz biz uyumayalım
nasıl olsa sarhoşuz nasıl olsa öpüşürüz sokaklarda
beni bırak göğe bakalım

senin bu ellerinde ne var bilmiyorum göğe bakalım
tuttukça güçleniyorum kalabalık oluyorum
bu senin eski zaman gözlerin yalnız gibi ağaçlar gibi
sularım ısınsın diye bakıyorum ısınıyor
seni aldım bu sunturlu yere getirdim
sayısız penceren vardı bir bir kapattım
bana dönesin diye bir bir kapattım
şimdi otobüs gelir biner gideriz
dönmeyeceğimiz bir yer beğen başka türlüsü güç
bir ellerin, bir ellerim yeter belleyelim yetsin
seni aldım bana ayırdım durma kendini hatırlat
durma kendini hatırlat
durma göğe bakalım.

Yojimbo & Sanjuro

2009-03-17T14:21:00.007+02:00

Yojimbo:
1800'lerin Japonyası'da Sanjuro isimli gezgin bir samuray, iki rakip çetenin arasında bölünmüş bir kasabaya gelir. Bir sokak savaşında yeteneklerini sergiledikten sonra, en fazla parayı veren tarafa kılıcını kiralar. Alçak ruhlu ve hain insanlar olan taraflar, Sanjuro'ya ihanet ettikçe o taraf değiştirir. Böylece iki tarafı birbirine kırdırtarak kasabayı bu musibetten temizlemeye başlar. Ancak suç lordlarından birinin kardeşi olan Unosuke kasabaya geldiğinde işler değişir. Zira genç adamın elinde o zaman için görülmemiş güçte modern bir silah vardır: bir tabanca!

Sanjuro:
Belediyenin en yüksek mevkisinde bulunan valimsi bir adamın kaçırılacağını ortada komplolardan bahseden 9 samurayı dinleyen bir yabancının devreye girmesiyle başlar.Lakin bu valinin yeğeni olan iori yanındaki 8 samuray ile amcasını kurtarmaya çalışır ve sonradan kendilerine yardımcı olacak Sanjuro’ya rastlarlar. Sanjura’ya bazen güvenmeseler de başka çareleri yoktur;çünkü Sanjuro’da kendilerinde olmayan bir liderlik ve kabiliyet vardır.Ayrıca sanjuro alışılagelen samuraylardan farklı olarak davranışları ve konuşması ve içtenliğiyle gönüllerde taht kuruyor.

Yönetmen: Akira Kurosawa

Senaryo: Akira Kurosawa, Ryuzo Kikushima

Oyuncular: Takashi Shimura, Toshiro Mifune, Daisuke Kato, Tatsuya Nakadai, Yoko Tsukasa, Isuzu Yamada, Seizaburo Kawazu, Hiroshi Tachikawa

Görüntü Yönetmeni: Kazuo Miyagawa

Müzik: Masaru Sato

Yapımcı: Akira Kurosawa, Ryuzo Kikushima, Tamayuki Tanaka

İstanbul

2009-03-16T02:37:00.003+02:00

Salkım salkım tan yelleri estiğinde
mavi patiskaları yırtan gemilerinle
uzaktan seni düşünürüm istanbul
bin bir direkli halicinde akşam
adalarında bahar
süleymaniyende güneş
hey sen güzelsin kavgamızın şehri

ve uzaklardan seni düşündüğüm bugünlerde
bakışlarımda akşam karanlığın
kulaklarımda sesin istanbul

ve uzaklardan
ve uzaklardan seni düşündüğüm bugünlerde
sen şimdi haramilerin elindesin istanbul

plajlarında karaborsacılar
yağlı gövdelerini kuma sermiştir
kürtajlı genç kızlar cilve yapar karşılarında
balıkpazarında depoya kaçırılan fasulyanın
meyvesini birlikte devşirirler
sen şimdi haramilerin elindesin istanbul

et tereyağı şeker
padişahın üç oğludur kenar mahallelerinde
yumurta masalıyla büyütülür çocukların
hürriyet yok
ekmek yok
hak yok
kolların ardından bağlandı
kesildi yolbaşların
haramilerin gayrısına yaşamak yok

almış dizginleri eline
bir avuç vurguncu müteahhit toprak ağası
onların kemik yalayan dostları
onların sazı cazı villası doktoru dişçisi
ve sen esnaf sen söyle sen memur sen entellektüel
ve sen
ve sen haktan bahseden ortaköyün cibalinin işçisi
seni öldürürler
seni sürerler
buhranlar senin sırtından geçiştirilir
ipek şiltelerin istakozların
ve ahmak selâmeti için
hakkında idam hükümleri verilir

haktan bahseden namuslu insanları
yağmurlu bir mart akşamı topladılar
karanlık mahzenlerinde şehrin
cellatlara gün doğdu
kardeşlerin acısıyla yanan bir çift gözün vardır
bir kalem yazın vardır
dudaklarını yakan bir çift sözün vardır
söylenmez

haramiler kesmiş sokak başlarını
polisin kırbacı celladın ipi spikerin çenesi baskı makinesi
haramilerin elinde
ve mahzenlerinde insanlar bekler
gönüllerinde kavga gönüllerinde zafer
bebeklerin hasreti içlerinde gömülü
can yoldaşlar saklıdır mahzenlerinde

boşuna çekilmedi bunca acılar istanbul
bulutların ardında damla damla sesler
gülen çehreleri ve cesaretleriyle
arkadaşlar çıktı karşıma
dindi şakaklarımın ağrısı

bir kadın yoldaş tanırdım
bir kardeş karısı
hasta ciğerlerini taşıdığı çelimsiz kemikli omuzları
ve hüzünlü çehresiyle bebelerini seyrederdi
cellatlara emir verildiği gün haramilerin sarayında
gebeliğin dokuzuncu ayında
aç kurtların varoşlara saldırdığı
tipili bir gece yarısı
sırtında çok uzak bir köyden indirdi
otuzbeş kiloluk sırrımızı
zafer kanlı zafer kıpkırmızı

boşuna çekilmedi bunca acılar istanbul
bekle bizi
büyük ve sakin süleymaniyenle bekle
parklarınla köprülerinle kulelerinle meydanlarınla
mavi denizlerine yaslanmış
beyaz tahta masalı kahvelerinle bekle
ve bir kuruşa yenihayat satan
tophanenin karanlık sokaklarında
koyunkoyuna yatan
kirli çocuklarınla bekle bizi
bekle zafer şarkılarıyla caddelerinden geçişimizi
bekle dinamiti tarihin
bekle yumruklarımız
haramilerin saltanıtını yıksın
bekle o günler gelsin istanbul bekle
sen bize lâyıksın.

Vedat Türkali

Batı Sahili Yıllıkları

2009-03-07T18:04:00.004+02:00

Marifetler

Eğer savaşmazsan ele geçirilirsin, soyun sona erer. Marifetler bu işe yarar, verdiği güçler sayesinde.. insan arazisini koruyabilir, soyunu temiz tutabilir. Eğer kendini koruyamazsan, marifetini kaybedersin. Başka soylar bize baskın çıkar, sıradan insanlar..
Ovalıların hiç de tekin bulmadıkları dağlarda yaşayabilmek için herkesin bir marifetinin olması gerek. Elbette her marifetin bir bedeli var. Bedel ödendikçe bu böyle sürer gider. Marifetler babadan oğula, anadan kıza geçer. Ta ki birileri çıkıp bu töreyi kabullenmemeyi göze alana kadar.
Hükmedemeyeceğinden korktuğu marifetini kullanmamak için gözlerini mühürleten Orrec ile marifetini “kötüye” kullanmayı reddeden özgür ruhlu Gry.. Babalarının oğlu, annelerinin kızı değil de kendi başlarına olmayı isteyen çocukların hikâyesini anlatıyor Le Guin bu kez.

Aslı Onat, “Güç ve kontrol”, Milliyet Kitap Eki, 29 Mart 2006

Yazar Ursula K. Le Guin'in romanlarını takip edenler, onun büyüme öyküleri anlatmayı sevdiğini bilir. Yazarın anlattığı öykülerdeki tüm karakterler "Yerdeniz Üçlemesi"nde olduğu gibi mutlaka bir gelişim süreci geçirir. Le Guin'in 2004'te kaleme aldığı ve Çiğdem Erkal İpek'in çevirisiyle Türkçeye kazandırılan "Marifetler" de bir büyüme öyküsü niteliğinde.
İki yıl gecikmeyle okuma şansını elde ettiğimiz "Marifetler"in başlığı, yazarın dünyasına aşina olanların anlayabileceği gibi 'büyü'ye gönderme yapar nitelikte. Ama bu kez karşılaştığımız büyü tarzı, "Kadim Lisan" gibi farklı dillere ait kelimelerle değil bakış, nefes ve zihinle gerçekleştiriliyor.
Le Guin, öyküsünü dağlarda yaşayan ve mistik güçlere sahip olan insanlar üzerinden anlatıyor. 'Ovalarda' yaşayanlar, 'dağlı' ve 'cadı' diye tanımladıkları bu insanlara korkuyla karışık bir saygı duyuyor.
Yaşamlarını feodal bir yapı üzerine kuran 'dağlılar'ın karşısındakini 'çözme' yeteneğine sahip olanları, bir bakışla bir insanın ya da hayvanın kemiklerini eritip onu içi boş bir yığına dönüştürebiliyor.. Yıkıcı güçlerin yanında hayvanlarla iletişim kurabilenler, kadınların hamile olduğunu anlayabilenler de mevcut.

Sevgi ve özgürleşme

Yazar, "Marifetler"i ergenlik çağındaki iki genç üzerinden anlatıyor: Akrabaları gibi yıkıcı bir gücü olduğundan şüphelenen Orrec ve hayvanlarla konuşma yetisine sahip bir kız olan arkadaşı Gry.
Orrec'in dedesi Caddard, zamanında gücünü kontrol edemeyerek etrafını yakıp yıkar. Babası Canoc, miras aldığı bu gücü kontrol edebilse de Orrec'in tuhaf bir durumu vardır. Annesi bir kalluk (yani sıradan bir insan olan) Orrec'in 12 yaşına geldiği vakit hala bir 'marifet' göstermemiş olması, soyunun devamı açısından babasını huzursuz eder. Bir gün üç kişiyle çıkılan bir av sırasında 'çözülerek' öldürülen engerek yılanı, hayvanı kimin 'çarptığı' konusunda soru işaretleri yaratır Orrec'in kafasında. Bunu yapan kendisi midir yoksa oğlunu cesaretlendirmek isteyen babası mı? Gücünü kontrol edememekten dolayı duyduğu kaygı, kendi rızasıyla babasından üç yıl boyunca görme yetisini engellemesini istemesine yol açar...
Kitabı iki anahtar kelime sürüklüyor: Güç ve kontrol. Le Guin'in dünyanın içinde bulunduğu politik duruma yaptığı gönderme son derece bariz.
Amerika'nın yerli kültürünün öyküleriyle yetişmiş, farklılıklara saygı duymayı çocuk yaşta öğrenmiş bir yazar olarak, güçlünün güçsüzü terörize etmesini çok iyi tanımlıyor Le Guin. Orrec'i korkutan gücünün gerçekten var olup olmadığına dair belirsizlik kitaptaki gerilimi canlı tutarken, insan 'gücün kontrolü' anlamında zaman zaman ABD'nin Irak özelindeki dünya politikasını düşünmeden edemiyor.
Yazının başında değindiğimiz büyüme ise Orrec ve Gry'ın ilişkisinde kendisini gösteriyor. "Yerdeniz..."de Ged'in Tenar'a yaptığı gibi "Marifetler"de de Gry sevgisi ve ilgisiyle Orrec'i özgürleştiriyor.
Ursula K. Le Guin'in 76 yaşında kaleme aldığı kitap, yazarın her yapıtı gibi okunmayı hak eden, algılarını 'başka dünyaların öyküleri'ne kapamayanlar için...

May Jaggi, “İflah olmaz sihirbaz”, Radikal Kitap Eki, 21 Nisan 2006

Ursula K. Le Guin, güçle hayal edilmiş fantezi dünyaları için gerekli ilham kaynağını edebiyatın yanı sıra doğadan da alır. Oregon'daki Wilammette Nehri'nin yukarısında yer alan Portland tepelerinin batı yamacındaki evi, tepesi yirmi beş yıl önce büyük bir patlamayla uçmuş şimdilerde ise ürpertici bir sessizliğe bürünmüş olan St. Helen yanardağına bakan göz alıcı bir manzaraya sahiptir. Yaklaşık yarım yüzyıldır kendi evi olan Kuzeybatı Pasifik'teki bu evde Le Guin kendisine hem bilimkurgu hem de fantastik öykücülüğünde 'büyük usta' unvanını kazandıran bir dizi eseri tasarlamıştır. Harry Potter'den otuz yıl önce Yerdeniz Büyücüsü'nde Çevik Atmaca olarak adlandırdığı Ged'i büyü, ölüm ve dil gücünün hüküm sürdüğü ejderha ve kara büyücülerin sanayi-öncesi takım adalarındaki bir büyücü okuluna gönderdi. Çocuklar için gerçekçi öyküler, şiirler, denemeler ve kitaplar yazan Le Guin "Bir kalite göstergesi olarak yazın türü konusunda sabırsızımdır" der.
Onun J.K. Rowling'e "Tüm fantezi dünyasında patlama yaratmıştır" şeklindeki övgüsü hafif bir burukluğu ifade eder. Sessizce, "Beni bazı insanların darmadağın ettiği gibi etkileyemedi" derken, ilave eder: "Ancak kendinden önce gelen yazarlara daha çok minnet duygusu içinde olabilirdi. Benim aklımın almadığı nokta ilk kitabı inanılmaz bir şekilde orijinal bulan eleştirmenlerdir. Pek çok erdemi var, ne var ki orijinallik bunlardan biri değil. İşte beni üzen bu nokta." Hem erişkinlerin, hem de çocukların keyifle tadını çıkardıkları Yerdeniz dörtlemesi, Atuan Mezarları (1971), En Uzak Sahil (1973) ve Tehanu (1990) hiçbir zaman basımdan düşmemiş hatta 2001 yılında Yerdeniz Öyküleri ve Öteki Rüzgâr başlıklı romanların eklenmesiyle zenginleşmiştir.

Ve marifetler

Karanlığın Sol Eli (1969) Hain gezegeninden gelen gezginler ya da kaşifler hakkında ve erişkinlere bilimkurgu öyküleri dizisi olan klasikleşmiş Eukman'ın temeliydi. Roman, ona Mülksüzler (1974) ütopyaları gibi hem Nebula hem de Hugo ödüllerini getirdi. Distopya Portland'ında geçen bir bilimkurgu klasiği The Lathe of Heaven'de (1971), hayallerin gerçekleştirebilen yetilere sahip bir adamın bir ütopik psikiyatr tarafından acımasızca yönlendirilişini anlatır.
Le Guin'in yirminci romanı olan Marifetler, bir dizi yeniyetmeyi anlatır. Le Guin "Fantezi yazmak, çocuklar için yazmak anlamına gelmiyor. Fakat farklılıkları ortadan kaldırıyor; doğasında karşı yakaya geçme özelliği olan bir tür" der. Fantezi yazımın pek çoğu "güç ilişkileri hakkındadır" der ve ekler:
"Tolkien'e bakın. Bu gücü elinde tutanı ve diğerlerine yaptığını incelemektir." Shelley'le aynı çizgide olan bir inançla "Ahlaki iyiliğin en önemli enstrümanı hayal kurmaktır." "Hareketlerinizin sonucunu hayal edemezseniz veya etmezseniz ahlaklı veya sorumlulukla hareket edemezsiniz." Çocuklar bunu yapamazlar; bebekler ahlaki açıdan canavardırlar -tam anlamıyla aç gözlü canavarlar. Hayalleri öngörü ve empati konusunda eğitilmelidir." Bu da hiç kolay bir iş değildir. Bir zamanlar yazdığı gibi, "Tabii, bu iş basittir; yani çocuklar için yazmayı kastediyorum. Onları yetiştirmek kadar basit bir iş."

Kültür zenginliği

Marifetler, onun erken dönem kitaplarının bazıları gibi soyluluk ve kan bağı takıntısında olan bir köle toplumu hakkındadır. "Bunu yapan o kadar çok kültür odağı var ki, özellikle kanlarında özel birşeylerin aktığını düşünen" der. Bazı yorumcular "kölelik bitti" derken "acaba hangi gezegende yaşamaktadırlar?"
Le Guin, Alman bir göçmen olan babası Alfred Kroeber'in kendi kurduğu antropoloji bölümünde "tek kültürlülüğün yarattığı kültür yıkıntıları, dil kalıntıları"nı çalıştığı Berkley, Kaliforniya'da 1929 yılında doğdu. Annesi Theodora'da Amerikan yerlilerinin yaşamlarında aynı bakış açısıyla çalışmalar yaparken bir Yahi yerlisinin 'uygarlık' ile karşılaşmasını anlattığı Ishi in Two Worlds (1961) başlıklı romanı yazdı. "Halk öyküleriyle dolu bir evimiz vardı. Kuzey mitoslarını Yunan mitosundan daha çok severdim" diyen Le Guin, barbar ve uygar arasındaki sınırı, "sadece aklın bölgeleri olarak" gördü. Yaz ayları boyunca Napa vadisindeki aile çiftliğinde "amcalarım" dediği Amerikan yerlilerinden sözlü kültürün zenginliğini ve karşılaştıkları ayırımcılığı öğrendi. Bunlar ve yaşadığı vadi nükleer bir soykırım sonrasını anlattığı Hep Yuvaya Dönmek'in (1985) yazımına ilham oldu. "Beyaz benim için ne bir norm oluşturur ne de okuduğum pek çok fantezi öyküde olduğunun aksine insana eşdeğer tutarım" der. "Karakterlerimin birçoğunu farklı renkteki insanlardan seçmem bilinçli bir seçimdir."
Yerdeniz dizisinde Ged bakır kırmızısı, arkadaşı Vetch ise siyahidir. "Kitap kapağı tasarımcılarıyla sonsuz bir mücadele içindeydim. Yavaş yavaş kitap kapaklarındaki insanların renkleri koyulaşmakta, ancak bu süreç çok uzun bir zaman aldı." Yerdeniz dizisi geçen yıl Amerikan bilimkurgu kanalı için mini bir televizyon dizisi olarak uyarlandı.

Fantezinin izi

Radcliffe ve Columbia üniversitelerinde Fransız ve İtalyan edebiyatı çalıştıktan sonra , Fulbright bursu kazanarak Fransa'ya gitti. Orada Charles Le Guin ile tanıştı. Charles Georgia'dan gelmişti ve okul arkadaşı oldular. "1953'de Paris'te evlendik ve daha sonra Güney'e yerleştik. Tamamen ayrıma uğramış bir toplumda önceleri büyük bir şok yaşadık. Ve onu Batı'ya götürdüm." Kocası bir tarihçi olarak, Portland Üniversitesi'nde 1958'de göreve başladı. Bu çiftin üç çocuğu ve üç torunu dünyaya geldi. "İyi ve kötü arasındaki ayrım Tolkien'de olduğundan çok farklıdır. Kötünün başladığı yer aslında yaşamlarımızdaki kötülüğün bir metaforudur, o asla karakterlerini dışardaki kötülüğün içine atmaz, oysa bu onun hoşlandığı bir şeydir." Le Guin'e göre fantazi genellikle 'kaçış'la karıştırılsa da o aslında "İnsan doğasındaki iyi ile kötünün savaştığı ruhsal bir yolculuk." "Bu biraz hayale benziyor" der Le Guin "Ve semboller neredeyse evrensel olmakla birlikte herkese hitap eder nitelikte. Bu semboller çok eski zamanlardan beri aynıdır: Gılgamış Destanı'nı okuyoruz ve anlıyoruz." Sembolik dil temeldir ancak ilkel ya da çocukça değildir, derin bir dilbilgisi gerektirir. Jungbu anlamda yararlı bir basamaktı. (Freud'un tersine, o yalnızca sanatçıların yaptığını anlardı.)
O, fantezi türünün izini buldu; Frankestein'dan başlayıp Philip K. Dick'e kadar, Borges'i, Calvino'yu, Saramago'yu ve Marquez'i kucakladı. Ancak o aynı zamanda diğer geleneklerden de etkilendi, Dickens ve Tolstoy'dan Hardy ve Woolf'a kadar: "Vurabildiğin kadar uzağı vurmalısın" der Le Guin. Bilimkurgularında eşyayı ve askerleri terk etti. "Bunlar hep tutucu varsayımlar: beyaz adam gider ve evrenle kavga eder." Ancak 60'lı yıllarda, o fetihle ilgili bir dünyayla ilgilenmemeye, ama 'form'u birbirine geçmiş, bir müzisyenin sonatıyla olduğu gibi istediğin kadar oynayabileceğin metaforların kusursuz bir kutusu olarak gören ve kullanan bir jenerasyonun bir parçası oldu.
Fantazi dünyası genellikle büyücüler üzerine kurulu olan Le Guin, gücü tevazu ve sorumlulukla eğitmesini bilmiş bir yazar. "Bazıları, bazı zamanlar çok kızgın olur ancak bildiğim bir gerçek var ki; bir noktaya kitlenmek o noktayı bitirmek demektir. (...) "Eğer okuyucunuzu eserinize değer biçme konusunda özgür bırakırsanız, bu gerçek sanattır ve bu, eseri kalıcı kılar."

Not: Bu yazı 17.12.05 tarihli The Guardian Book Review’da yayımlanmıştır.

Sesler

Üniversitesi, kütüphanesi, kuleleri, kemerli avluları, kanalları, köprüleri ve mermerden binlerce sokak tanrısı tapınağı nedeniyle şehre Arif ve Güzel Ansul dendiğini biliyordum. Ama çocukluğumun Ansul'u harabeler, açlık ve korkuyla dolu yıkık bir şehirdi. …
Şehrimin halkı istilacılarla sokak sokak savaşarak onları şehirden dışarı sürmüş. Ordu surların dışında kamp kurmuş. Bir yıl boyunca Ansul kuşatma altında kalmış. Ben o kuşatma yılında doğmuşum. Sonra doğu çöllerinden başka, daha büyük bir ordu çıkagelerek şehre saldırmış ve fethetmiş.
Şiddet, hoşgörüsüzlük ve yazılı söze tam bir düşmanlık karşısında sürdürülmeye çalışılan günlük hayat, hiç bitmeyecekmiş gibi duran bir işgal… Ama onları yok etmenin tek yolu bilgilerini yok etmektir ve bilgiyi koruyanlar vardır.
Ursula K. Le Guin'in sadık okuyucuları daha önce yayımladığımız Marifetler'de tanıştıkları karakterleri de fark edecekler Sesler'de. Sırada ise Güçler var.

Z. Neyzen Ateş, "Bilgi en büyük 'güç'tür", Radikal Kitap Eki, 15 Şubat 2008

Fantastik edebiyatın kraliçesi olarak anılan, bu alanla özel olarak ilgilenen klasik bilim-kurgu/fantastik edebiyat okuyucularının ötesinde bir okuyucu kitlesi edinmeyi başarmış ve Yerdeniz Üçlemesi'yle sadık bir hayran kitlesi edinmiş olan Ursula K. Le Guin'in ne zaman yeni bir kitapla aramıza döneceğini merak ediyorduk. Gerçek olayları, kavramları, sosyal değişimleri kendi kurguladığı dünyalara uyarlayarak ele almayı seven yazarın yeni bir seriye mi başlayacağı yoksa tek romanlardan birine mi geçeceği pek çoğumuzun aklını kurcalıyordu. Yazarın bu soruya getirdiği çözüm her zamanki gibi basit ve kökten oldu, hem bir roman yazdı hem de başladığı son serinin devamını getirdi. Ancak bu yazıda ele alacağımız yayımladığı roman değil, bir süre önce okuduğumuz Marifetler kitabının devamı olan Sesler.
Ursula K. Le Guin, Marifetler'de bizi 'marifet' adı verilen özel güçleri olan dağlılarla tanıştırmış, hayatının anlamını ve kimliğini bulmaya çalışan iki kahramanın serüvenlerini takip etmemizi sağlamıştı. Üstelik, kurduğu hem sihirli hem sıradan dünyayla fantastik kitaplarla ilgilenmeyenlerin bile ilgisini çekecek bir yapıt ortaya koymuştu. Serinin ikinci kitabı Sesler ise yazarın, insanların –ve diğerlerinin– maskelerini indirmekteki neredeyse doğaüstü yeteneğini bir kere daha gözler önüne seriyor. Bütün Le Guin romanlarında olduğu gibi bu romanda da kahramanların düşlerini, hayal kırıklıklarını, korkularını ve yaşamlarını şekillendiren diğer ayrıntıları acı verici ölçüde dürüst hikâyelerle keşfediyoruz.
Tıpkı Yerdeniz'de olduğu gibi bu seride –bu kitapta da– büyüyüşünü takip ettiğimiz kahramanlarımız var. Sıra dışı olaylarla karşılaşan sıradan insanların verdikleri tepkileri görüyor, yaptıkları seçimlerle bilgeleşmelerini, doğru ve yanlışı öğrenmelerini izliyoruz. Yazır, Sesler'de bizi yeniden Marifetler'in dünyasına götürüyor ama bu sefer kahramanlarımız farklı. Hikâyemizin anlatıcısı Memer Galva, Ansul şehrinin önemli ailelerinden birinin kızı. Memer'in hayatı boyunca Ansul şehri katı çöl insanları olan Aldlar tarafından yönetilmiş hatta Memer'in babası da işgal sırasında annesine tecavüz eden bir Ald askeriymiş. Genç kızın annesi ölmüş olduğundan Memer, Galva ailesinin lideri olan Sulter Galva'nın izinden gidiyor. Sulter Galva, Aldların tehditlerine ve işkencelerine karşı evinin sırrını açıklamadığından roman boyunca saygı gören bir karakter.
Galva evinin pek çok sırrı var ama bu sırlardan en önemlisi sadece evin liderinin –ve Memer'in– girebildiği ve içinde önemli kitapların saklandığı oda. Sulter Galva Memer'e okumayı ve kitapların önemini, neden onları hayatları pahasına korumaları gerektiğini öğretiyor.
Savaşçı bir ateş tanrısına tapan bir ırk olan, kadınları ikinci sınıf vatandaş olarak gören Aldlar, kitapları şeytanın işi olarak gördüklerinden ele geçirdikleri bütün kitapları yok ediyorlar. Onların yönetiminde kitap okumak en büyük suçlardan biri. Bu yüzden Ansul halkının ellerinde kalan kitapları saklaması için getirdikleri Galva ailesinin aldığı risk çok büyük. Tam da yukarda saydığım nedenlerle ilk kitapta da yer alan gezgin şair Orrec ve eşi Gry yanlarından şehre geldiklerinde kalmak için Memer'in evini seçiyorlar (genç kız artık on yedi yaşında) ve Ansul halkının özgürlüklerini kazanma savaşına başlamak için ihtiyaç duydukları kıvılcım da onların gelişiyle doğuyor.

Batıl inançların etkisi
Orrec meşhur bir şair/hikâye anlatıcısı olduğundan Aldların Ansul'daki liderleri Iorrath da onu huzuruna davet ediyor. Iorrath, halkının geri kalanının bağnazlıkları göz önünde bulundurulduğunda ilerici bile sayılabilir. Ama oğlu tam bir dinci fanatik ve babasını devirmek için fırsat kolluyor.
Memer'in korkularını yenerek sorumluluk almayı öğrenmesi, evin reisinin izinden gitmesi, bütün bir şehir halkının haklarını geri almak için savaşmaya karar vermeleri her zamanki Le Guin netliğiyle anlatılmış. İyi ve erdemli karakterler kadar utanç verici olanlar da incelikle işlenmişler. Son karar hep okuyucuya bırakılmış. Örneğin Ansul halkı içinde Aldları kaba kuvvet aracılığıyla şehirden sürmek isteyen bir kanat da var olsa da halkın çoğu karşılarındaki düşmanın askeri güç bakımından kendilerinden ne kadar üstün olduğunu gördüklerinden şiddettin doğru çözüm olmadığına inanıyorlar. Yazar bu tartışmayı detaylı olarak masaya yatırmış, örneğin annesinin tecavüzünün, kitapların yakılmasının Sulter'in işkencesinin intikamını almak isteyen Memer, Orrec'in de etkisiyle Aldların da sadece insan olduklarını ve hareketlerinin temelinde batıl inançlar ve bilgisizlik yattığını keşfediyor.
Bu sayede nefretinden kurtulan genç kız daha yapıcı bir çözümün parçası haline geliyor.
Bütün bu uyuşmazlığın nasıl ortadan kalktığını yazmayacağım. Keşke gerçek hayatta da işler böyle yürüse diyor insan ama ne yazık ki bizler Ansul halkı gibi özünde barışçı yaratıklar değiliz.
Kitap Amerika'da yayımlandığında bazı kısımların belirgin biçimde George W. Bush'a gönderme olduğu yorumunda bulunulmuş, kendisinin şeytanları yenmek üzere tanrı tarafından gönderildiğine inanan İddor karakterinin bizzat ABD başkanını simgelediği söylenmişti. Kararı size bırakıyorum.

Serpil Gülgün, “Okumak nedir Memer?”, Milliyet Sanat, Mart 2008

Ray Bradbury, bugün, modern klasiğin başyapıtlarından biri sayılan Fahrenheit 451’de, kitapların ve okumanın yasak olduğu karanlık bir Amerika’yı anlatır. O karanlık dünyayı itfaiyeci Guy Montag’in gözünden görür, okuruz. Üstelik de, 1950’li yılları kasıp kavuran Mc Carthyciliğin keskin bir eleştirisi olarak okuruz Fahrenheit 451’i. Peki, Ursula K. Le Guin’in yeni kitabı Sesler’i nasıl okuyacağız? Pasifist-anarşist ve feminist Ursula K. Le Guin’in Irak İşgali’ne karşı çıkışı olarak mı? Pek değil. Çünkü, Ansul Kütüphanesi’nin yok edilişi, 2003’deki Irak işgali sırasında, Bağdat Kütüphanesi’nin ya da müzesinin yağmalanmasından çok, İskenderiye Kütüphanesi’nin yakılışını, hatta Moğolların Bağdat Kütüphanesi’ni Dicle nehrine atarak yok edişini çağrıştırıyor. Peki, bunun böyle olması, ne anlama geliyor? Mesela, Ursula K. Le Guin bibliyografisinde bir kırılma anlamına mı?
Öyle ya, Ursula K. Le Guin, en beğenilen iki yapıtından biri olan Karanlığın Sol Eli’ni 1959’da yazmış, Mülksüzler’i ise, 1974’de. Sesler, 2006 tarihini taşıyor. Yani, nereden bakarsanız bakın, arada 30 yıldan fazla bir zaman aşımı var. Dolayısıyla, değişim kaçınılmaz. Böyle düşünebilir, hatta, daha da ileri gidebilir ve Ursula K. Le Guin adını bir kalemde çiziverir, kendi kendinize mahkûm da edebilirsiniz. Ama bu, neyi gösterir biliyor musunuz? Sizi. Çünkü, Ursula K. Le Guin’e göre, “Kuralları koyanlar okurlar”dır. Yazar, bir kâşifse okurlar da onun kâşifleridir.

Yazarın keşfi
Evet, Ursula K. Le Guin, yazarın keşfettiğine inanır. Ve bunu şöyle açıklar: “Ben mühendis değilim, kâşifim. İyi yapılmış planlar her şeyi birden içerme eğilimindedir; keşifler ise adım adım yapılır. Planlama zamanı inkâr eder. Keşif zamansal bir süreçtir. Yıllar ve yıllar alabilir. İnsanlar hâlâ Antarktika’yı keşfediyorlar.” Uzun sözün kısası, yazar, niyet edip icat etmez. Yani, kendi kendine “Hey, bak, ada bir arketiptir, takımada daha da süperdir, öyleyse hadi bir takımada yapalım” demez. Yerdeniz’i, eleştirmenler tarafından Harry Potter’a ilham kaynağı olarak görülen meşhur üçlemesini, Mülksüzler’i yazarken Odo’yu, Odocuları, Urras’ı ve karşıt dünyası Anarres’i ya da Gethen’i, Kış gezegenini, Ekümen Birliği’ni, kısacası, Karanlığın Sol Eli’ni nasıl keşfetmişse, Sesler’i de öyle bulmuş, öyle keşfetmiştir.
Bu arada, hemen söyleyelim: Kimimizin yazı ve okumak nedir’in, ‘yazı’nın ardındaki ‘giz’in metni olarak okuyabileceği, kimimizin bir ben ve öteki hikayesi olarak algılayacağı, kimimizin ise, bir büyüme hikayesi olarak göreceği Sesler, Marifetler’in devamı niteliğinde. Sesler’i takip edecek olan son kitap ise, önümüzdeki aylarda yayımlanacak olan “Güçler”. Sözü uzatmadan Sesler’e dönersek, bir zamanlar, üniversitesi, kütüphanesi, kuleleri kemerli avluları, kanalları, köprüleri ve mermerden tapınaklarıyla ünlü Ansul çoktan yokolmuştur. Dünün Arif ya da Güzel Ansul diye bilinen şehri, artık harabelerle, açlık ve korkuyla doludur.

Bin tanrılı şehir
Seferbeyi tarafından büyütülen Memer ise, bin tanrıya inanan bu yıkık şehrin çocuklarından biridir. On yedi yaşındadır. Sadece kendini değil yaşamı, dünyayı ve kitapları keşfetmek üzere olan genç bir kızdır. Ama sokağa çıkmak zorunda kaldığı zamanlar erkek giysilerine bürünmekte, erkek rolü yapmaktadır. Çünkü, İşgalci Aldlar, tek başına sokağa çıkan kadınları fahişe, insanı baştan çıkaran şeytan sayıyorlardır. Bu yüzden kadınlar sokaklara ve pazara ancak yanlarında bir erkek olursa çıkabiliyorlardır.
Tek tanrıya, Atth’a, yani bütün iyiliklerin tanrısı, Rab’a inanan Aldlar için kadınlardan da daha tehlikeli ve şeytani olan ise, kitaplardır. Kitaplar, yazı ve okumak! Harfler ve kelimeler, yazıya geçirilmişse, Aldları ölesiye korkutuyordur tıpkı bütün kötülüklerin tanrısı, Obatth gibi. Bin tanrılı Ansul’larsa, istila ve işgalden sonra, yalnızca tapınaklarından değil kitaplarından da, kütüphanelerinden de olmuşlardır. Askerler ve rahipler, Gece Ağzı’nın, kadim inanışlara göre, Batı’da, kıyıda olduğu söylenen gizemli bu karanlık yerin, kötülüğün dipsiz kuyusunun peşindedirler. Çöl insanlarına göre, Sul tekinsiz bir dağdır ve Ansul, kafirlerin tanrılarının toplanacağı yerdir. İstila ve yağmanın üzerine geçen onca yıldan sonra, Orrec Caspro ve Gry, yarı aslanları Şettar’la birlikte şehre geleceklerdir.
Memer, erkek kılığındaki Gry’nin yarı aslanı yüzünden ürken bir Ald askerinin atının dizginlerine yapışmayı başarınca Orrec ve karısıyla tanışacaktır. Orrec ve Gry, sadece, Memer ve Memer’in hocası Seferbeyi’yle değil, Aldların Gand’ı (bir çeşit kralı) İorrath ve İorrath’ın hain oğlu İddor’la da tanışacaktır. Orrec’in Memer ya da Ansul halkı kadar Aldlar’ın Gand’ını büyüleyen marifeti ise ozanlığıdır. Hikâyeler, masallar anlatan Orrec, yepyeni bir Ansul’un müjdecisidir aslında.

Güçler

"Etra veya Şehir Devletleri'nden herhangi birinin tarihini biraz okuyacak olsanız bu tarih kitaplarının köleler değil krallar, senatörler, generaller, kahraman askerler, zengin tüccarlar hakkında olduğunu, tarih sayfalarında iktidar sahibi, hareket özgürlüğüne sahip insanların yaptıklarının anlatıldığını görürsünüz. Bir kölenin niteliği ve fazileti görünmezliğinde saklıdır. Güçsüzler kendileri için bile görünmez olmak zorundadır."
Köleliğin olduğu yerde adalet olabilir mi? Güven ve sadakatin ihanetle, itaatin zulümle sonuçlandığı bir yerde sevgi yaşayabilir mi? Kitaplardan korkulan bir yerde bilgi barınabilir, yeni fikirler yeşerebilir mi? Yasaklar ve engellerle dolu bir yerde insan "kendisi" olabilir mi?
Henüz olmamış olayları "hatırlama" ve muazzam hafızası sayesinde bir kere okuduğunu asla unutmama "gücü"ne sahip olan Gavir'in öyküsü Güçler; kendisine ulaşmak, kendisi olabilmek için diyarlar aşan bir çocuğun öyküsü.
Marifetler ve Sesler’in ardından Ursula K. Le Guin’in Batı Sahili Yıllıkları dizisinin üçüncü kitabı.

Batı Sahili Yıllıkları:
Marifetler
Sesler
Güçler
Metis Yayınları
Çeviri: Çiğdem Erkal İpek,
Kaynak: www.metiskitap.com

Ursula K. Le Guin

2009-03-07T17:07:00.007+02:00

Ursula K. Le Guin, 1929'da Kaliforniya'da doğdu. Babası ünlü antropolog Alfred Kroeber, annesi ise yazar Theodora Kroeber'dir. Radcliff ve Columbia üniversitelerinde edebiyat eğitimi gördü. 1950'li yıllarda fantastik öyküler ve romanlar yazmaya başladı. 1962'de ilk bilimkurgu öyküsü yayımlandı. 1974 tarihli Mülksüzler'e kadar altı bilimkurgu romanı yazdı. Bu tarihten sonra zaman zaman bilimkurgu öyküleri yazmakla birlikte romanlarında daha ziyade yarı gerçekçi/yarı fantastik temalar işledi.
Türkçe'de Mülksüzler ile başladığımız Le Guin edebiyatı, okurdan gördüğü ilgiyle birlikte, geniş bir koleksiyon oluşturdu. Yazarın ilk dört kitaptan on yıl sonra yazdığı Öteki Rüzgâr'la "Yerdeniz" dizisi bir beşleme haline geldi. Bu beşlemenin son kitabından önce yayımlanan Yerdeniz Öyküleri de aynı coğrafyada geçmektedir. Marifetler ve Sesler'den sonra Güçler de Metis'in yayın programında.
Le Guin'in düzyazılarını merak eden okurlarımıza, edebiyat konulu makale ve denemelerini bir araya getirdiğimiz Kadınlar Rüyalar Ejderhalar başlıklı seçkiyi öneriyoruz.

Metis Yayınları'ndaki kitapları:

Yerdeniz Büyücüsü, 1994
Balıkçıl Gözü, 1995
Rocannon'un Dünyası, 1995
Dünyaya Orman Denir, 1996
Mülksüzler, 1999
Kadınlar Rüyalar Ejderhalar, 1999
Atuan Mezarları, 1999
En Uzak Sahil, 1999
Tehanu, 2000
Bağışlanmanın Dört Yolu, 2001
Yerdeniz Öyküleri, 2001
Öteki Rüzgâr, 2004
Uçuştan Uçuşa, 2004
Dünyanın Doğum Günü, 2005
Marifetler, 2006
İçdeniz Balıkçısı, 2007
Sesler, 2008
Güçler, 2009

"Hepimizin aklında takımadalar var"

Çeviri: Ayşe Boren, Virgül, Sayı 71, Mart 2004
Ursula K. Le Guin'in okurlarının sorularını yanıtladığı bu söyleşi, yazarın web sitesinden alınmıştır.

Nicholas Lezard "Rowling daktilo edebiliyor, ama Le Guin yazabiliyor," diye yazdı. Harry Potter dizisinin olağanüstü başarılarını göz önünde bulundurarak Lezard’ın bu yorumu hakkında ne düşünüyorsunuz?
Çok fazla bir fikrim yok. O kadar çok yetişkin eleştirmen birinci Harry Potter kitabının "inanılmaz özgünlüğü"nden dem vurup durunca ben de tüm bu yaygaranın kaynağı nedir diye merak edip kitabı okudum. Kafam hâlâ karışık: "Okul romanı"yla ters düşen hareketli bir çocuk fantazyası, o yaş grubu için iyi bir eğlence, ama üslubu sıradan, hayal gücü açısından yaratıcılıktan uzak ve ahlaki olarak oldukça zalim.
Etkili büyünün bir yolu olarak "hakiki isimler" keşfetme fikri nereden geldi? Sizi Yerdeniz üçlemesinde bunu bu kadar merkezi bir tema olarak kullanmaya iten neydi?
Büyüde çok eski bir düşüncedir bu, tüm dünyada vardır. Çocukken J. G. Frazer’ın Altın Dal (Golden Bough) serisinden parçalar okumuştum. Herhalde bu fikirle orada karşılaşmışımdır. Bir yazarın, kelimeleri birer araç olarak kullanmak durumunda olan bir sanatçının, isimlendirmeyi büyü, kelimeleri kudret olarak görmesi çok doğal.
Yerdeniz kitaplarının hafızalarda en çok yer eden imgelerinden biri "taştan duvar" ve ölülerin gri dünyası. Bir gölgeli umutsuzluk dünyası fikri bilimkurguda sıklıkla ortaya çıkıyor. Aklıma gelenler Philip K. Dick’in "mezar dünya"sı, C. S. Lewis’in The Great Divorce’undaki boz bulanık kasaba ve son olarak Philip Pullman’ın His Dark Materials’ındaki ölüler diyarı. Sanırım tüm bunlar antik çağlara dayanıyor, Tevrat’taki "Şeol"a yapılan göndermeler veya Yunanlıların ölüler ülkesi anlayışı. Sizce neden bu kadar çok yazar ölüm hakkında bu terimlerle konuşmuşlar ve bu konunun Yerdeniz’de bu kadar sıklıkla ortaya çıkmasının bir sebebi var mı?
Yerdeniz’in karanlık, kuru, değişmez öteki dünyasının temelleri Yunan-Roma’daki Hades fikrine, Dante’den bazı imgelere ve Rilke’nin ağıtlarından birine dayanıyor. Hiçbir şeyin değişmediği, "âşıkların sessizlik içinde birbirlerinin yanından geçtiği" bir gölge ve toz diyarı. Bu, ölümden sonra kişisel varoluşun neye benzeyeceği hakkında oldukça yaygın bir düşünüş şekli, modern bir anlayış olduğunu söylemek pek mümkün değil. Umarım, Öteki Rüzgâr'da taştan duvarın yıkıldığını, tüm o toz ve sessizlik dünyasının "değiştiğini, geri dönmemecesine değiştiğini" fark etmişsinizdir.
Mülksüzler için karşıkültürün özgürlükçü komünal ethos’unun bir manifestosu deniyor.
Ben şöyle derdim: Mülksüzler bir anarşist ütopyacı roman. İçindeki düşünceler pasifist anarşist gelenekten geliyor. Kropotkin vs. Aynı şey 60’ların ve 70’lerin sözümona karşıkültürünün düşünceleri için de geçerli.
O zamanların karşıkültürünü şimdi nasıl değerlendiriyorsunuz? Dönüp baktığınızda iyi ve kötü tarafları nelerdi? Sizce 68’liler yaşlandıkça bilgeleştiler mi? Hâlâ aynı tür idealizmi paylaşıyor musunuz (tabii eğer hiç paylaştıysanız), yoksa umutlarınız ve görüşleriniz başka bir şekle mi büründü?
60’ların ve 70’lerin cömertliğini severdim. Geleceğe karşı taşıdıkları sorumluluk hissi kuvvetliydi. Bazı insanlar için bu sorumluluk hissi şimdi de kuvvetli: Yeşiller’de, şirketleşme karşıtı hareketlerde, savaş ve Bush karşıtı hareketlerde... Çoğu insan yaşlandıkça akıllanmıyor, sadece yaşlanıyor.
Taoizm takip ettiğiniz bir yol mu? Bireyselciliği bastırıp geleneksel kökleri yüceltmeyi amaçlayan bir anlayış değil mi? Yani 68’lilerin ideallerinin ve vasiyetlerinin bir antitezi?
Taoizm iki şeydir: Birincisi Mao Tse-Tung’un inanılmaz kültürel despotizmi tarafından neredeyse tamamen kökü kurutulan bir din; ben bu din hakkında neredeyse hiçbir şey bilmiyorum. Ötekisi bir felsefe, daha doğrusu son derece devrimci ve tamamen kurumsallaşma karşıtı bir düşünme biçimi. (İki bin yıl boyunca radikal kalmak kolay iş değil, ama Lao Tzu bunu başardı.) Din hakkında bilgi edinmek istiyorsanız bir rahip bulmanız gerekecek. Düşünme biçimi hakkında bilgi edinmek istiyorsanız Lao Tzu’yu ve Chuang Tzu’yu okuyun.
Belki çağdaşlarınızdan biraz farklı olduğunuzu hissediyorsunuz?
Yetmiş dört yaşında bir kadın neden herhangi birine ayak uydurmak istesin ki? Askerde falan mıyım?
Geçen sene verdiğim Ütopya Edebiyatı dersinde Mülksüzler’e de yer verdim. Tartışmamızın çoğu kitabın alt başlığı etrafında döndü: "İkircikli bir Ütopya." Eleştirmenler bu başlığın hem Anarres’in hem de Urras’ın farklı şekillerde ütopyacı olduklarını anlatmak için kullanıldığını savunuyorlardı. Fakat bu bizi tatmin etmedi çünkü Urras çok kasvetli ve baskıcı görünüyordu. Anarres, tüm arızalarına rağmen, ütopya geleneğine çok daha uygun görünüyordu. Neden bu alt başlığı seçtiniz?
Urras mı kasvetli ve baskıcı? Tüm o gösterişli mağazalara, lezzetli yemeklere, kolay sekse ve tavana vurmuş kapitalizme rağmen mi? Ben Urras’ın da Anarres’in de kendilerine göre meziyetleri ve hataları olduğunu düşündüm, böylelikle belli bir noktaya kadar ikisi de birbirleri için iyi birer örnek teşkil edebilirlerdi. Ama tabii ki benim kalbim Anarres’ten yana. Bu yüzden de bu ütopya diğerleri gibi kural koyucu olmak yerine belirsiz. Çelişkili. İki el de hünerli, iki elin de sunabilecekleri farklı.
Bir hikâyeyi yazmaya nereden başlıyorsunuz? Önce değinmek istediğiniz konuyu bulup bu konuyu canlandırabilecek dünyayı ve karakterleri sonradan mı yaratıyorsunuz? Yoksa dünyalar ve karakterler beraberlerinde konularını da mı getiriyor?
Evet. Çoğunlukla. Aslında insanlar ve konular bir küme ya da düğüm halinde hep beraber geliyorlar ve hikâyeyi yazmak da bu düğümü çözmek anlamına geliyor.
Ben ve kardeşlerim Yerdeniz kitaplarını okurken hikâyeye çok "dahil" edildiğimizi hissettik. 1970’lerin İngiltere’sinde büyüyen siyah çocuklardık ve çok erken yaşlarda, Yüzüklerin Efendisi ya da Dune gibi kitapların (ne kadar çok seversek sevelim) bizi içlerine almadıklarını, hatta dışladıklarını fark ettik. Ged’i koyu tenli olarak tasvir ediyorsunuz; ben ve kardeşlerim seneler boyunca onun siyah olup olmadığını tartıştık
Ged’i koyu kahverengimsi-kızıl olarak görüyorum ve kitaptaki tüm diğer insanları da (Karglar ve Serret hariç) kahverengi, kahve-kızıl veya siyah olarak. Bir başka deyişle, Takımada’da standart olan "renkli insanlar," beyazlar ayrıksı kaçıyor. Kargad Adaları’nda ise tam tersi geçerli. Ged’in ne kadar koyu tenli olduğuna karar vermek size düşüyor! Neden olmasın? Kuralları okuyucular koyar, değil mi? Ama kapak illüstratörleri beni deliye döndürüyorlar, herkesi illa da beyaz yapmak istiyorlar. Sanırım beyaz insanların çoğu, çoğu bilimkurgu ve fantazya kitabımdaki çoğu insanın beyaz olmadığını anlamakta güçlük çekiyor. Şaşmamak lazım.
Yerdeniz hikâyelerinin ilham kaynağı neydi, politik düşünceleriniz mi, hayal gücünüz mü, yoksa sadece iyi bir hikâye anlatma ihtiyacı mı?
Bunu itiraf etmekten nefret ediyorum ama fikir bir yayıncıdan geldi. On bir yaş ve üstü için bir fantezi kitabı yazmamı istedi. "Çocuklar için hiç yazmadım, nasıl olur bilmiyorum" dedim. Sonra eve gidip çocuklar hakkında düşündüm. Oğlan çocukları. Bir oğlan büyü yapabilen sakallı bir adama nasıl dönüşüyor? Ve kitap ortaya çıktı... Tekrar düşününce, Ged’in hiçbir zaman sakalı olmadı.
Yerdeniz üçlemesinin daha derin boyutunu her zaman takdir etmişimdir, özellikle de yaşam ve ölümün doğasının tasavvur edilişini. En Uzak Sahil’de Ged’in ölümden sonra yaşam hakkında Cob’a verdiği mesaj: "Burada toz ve gölgeden başka bir şey yok. Orada ise o, toprak, güneş ışığı, ağaçların yaprakları, kartalın uçuşu. Yaşıyor. Ve ölmüş olan herkes, canlı..." Bu bende yer etti, babam öldüğü zaman benim için çok büyük bir teselli oldu.
Bunu söylediğiniz için teşekkür ederim. Yerdeniz Büyücüsü İngiltere’de piyasaya çıktıktan kısa süre sonra bir bilimkurgu dergisinde hakkında bir eleştiri yazısı çıktı. Eleştirmen kitabı "teselli edici" ve "cesaretlendirici" olmakla suçlamıştı. Tamam, eğer teselli yapaysa, cesaret temelsizse böyle bir eleştiri haklıdır, peki ama teselli ve cesaret, tanımları gereği yapay, temelsiz –aptalca, gevşek, anlamsız, çocukça– duygusal mıdırlar? Yazarlar sadece zalim dürüstlükleriyle tehdit etmek, dehşete düşürmek, bunaltmak için mi varlar: Dürüstçe umut vermeye hakkımız yok mu?
Eleştirmene mektup yazıp ne düşündüğümü ve bu konuda Tolkien’in de bana arka çıkacağına inandığımı söyledim. O da bana kibar bir cevap yazdı, kitabın çocuklar için yazılmış olduğunu göz önünde bulundurmamış olduğunu söyledi. Anladığım kadarıyla çocukları teselli etmeye izin var ama yetişkinleri yok.
Sanırım bu tavır şöyle garip bir inançtan kaynaklanıyor: Ortalama okuyucu o kadar mutlu, o kadar enayice inançlı, o kadar aptalca güven dolu ki ortalama yazarın yegâne vazifesi okuyucusunu hayatın zor ve acılarla dolu olduğuna ve hiçbir teselli bulunmadığına ikna etmek. Benim tanıdığım çoğu yetişkin, hayatın zorluklarının zaten farkındalar ve sanattan bu bilgiyi hem onaylamasını hem de bir umut teşkil etmesini bekliyorlar.
Seneler önce Endonezya’ya seyahat ettim. O takımadanın Yerdeniz’in ilham kaynağı olabileceğini düşündüm. Eğer değilse, nedir?
Hepimizin aklında takımadalar olduğunu düşünüyorum.
Yazdıklarınızın çoğu, kurgulanmış toplumlar üzerine yapılmış antropolojik çalışmalar olarak tanımlanabilir. Babanızın bir antropolog olduğunu biliyorum; hâlâ antropoloji okuyor musunuz ve özellikle takdir ettiğiniz antropologlar var mı?
Claude Lévi-Strauss kafamı oldukça meşgul etmiştir, aynı şeyi Clifford Geertz için de söyleyebilirim.
Anarres yerleşimcilerinin sade, anti-materyalist, devrimci ruhları bana biraz, idealist Avrupalı sosyalist ve anarşistler tarafından kurulan kibutzları hatırlattı. Kitabı yazarken aklınızda bu veya başka deneysel topluluklar var mıydı?
Evet, Anarres’i kurgularken kibutzlar hakkında bilgi topladım. Daha önemli bir kaynak ise Amerikalı pasifist anarşist Paul Goodman ile kardeşinin çalışmalarıydı.
En Uzak Sahil’de Çevik Atmaca’nın maceralarla dolu bir hayatı vardı; Tehanu’da ise hayatı belalarla doluydu. İki kitap arasında on sekiz yıla yakın bir süre geçtiğinin farkındayım, aradan geçen bu zamanın Yerdeniz’i ve sakinlerini tekrar gözden geçirmenize nasıl yardımcı olduğunu (ya da bunu nasıl zorlaştırdığını) anlatabilir misiniz?
Kısaca, En Uzak Sahil ile Tehanu arasında geçen on yedi sene içerisinde feminizm yeniden doğdu ve ben on yedi yaş büyüdüm. Bu sırada da oldukça çok şey öğrendim. Öğrendiğim şeylerden biri de fahri ya da sahte bir erkek gibi değil, bir kadın gibi yazmak oldu. Bir kadının bakış açısından Yerdeniz, bir erkeğin bakış açısından göründüğünden çok farklı görünüyordu. Yapmam gereken tek şey onu, güçsüzün, fakirleştirilmişin –kadınlar, çocuklar, gücünü çarçur edip "sıradan" bir insan gibi yaşamak zorunda kalan bir büyücü– bakış açısından tasvir etmekti. Ged’i cezalandırdığım için beni azarladılar. Oysa ben onu ödüllendirdiğimi sanıyordum.
Sizce Tao’nun ruhunu en iyi şekilde temsil eden modern yazarlar kimler?
Gerçekten bilmiyorum. Sanırım José Saramago’nun romanlarının bana bu kadar çok hitap etmesinin bir sebebi de onun insanlarının olaylarla beraber ilerlemesi, onları kontrol etmeye çalışmaması – yapmadan yapıyorlar. Körlük’ün başkarakteri olan kadın benim için gerçekten büyük bir kahraman.
Birisi Endonezya’nın Yerdeniz’i ilham edip etmediğini merak etmiş, bu bana ilginç geldi çünkü ben orayı Antik Yunan’ı hayal ettiğim gibi canlandırmıştım, hem manzara hem de kültür açısından. Size ait bir şeyi insanların kafalarında nasıl canlandırdıklarını duymak garip olmalı, yoksa kitap yayımlandıktan sonra tüm bunların sizin olmaktan çıktığını mı hissediyorsunuz?
Şey, evet, kısmen –sizin oluyorlar, okuyucunun– bu reddedilemez ve engellenemez. Peki bu benim kafamda onları değiştiriyor mu? Kesinlikle hayır. Sizinki Yunan, benimki değil, fark etmez. Bir çok Yerdeniz var, birçok takımada; söylediğim gibi, hepsi kafalarımızın içinde. Benim Yerdeniz’imin neye benzediğini görmek isterseniz Sicilya adalarına veya sisli bir sabah vakti California’nın kuzey sahillerindeki Trinidad adlı küçük koya gidebilirsiniz. Ama ben bu iki yeri Takımada’yı kafamda kurduktan çok sonra gördüm. "Ah! Evet! Burası tıpkı Batı Burnu’na benziyor" diyebilmek güzeldi.
Yerdeniz’de yaşayan halkları belli insan kültürlerini temel alarak mı oluşturdunuz?
Hayır. Yerdeniz bildiğimiz Endüstri Devrimi öncesi fantezi dünyalarından bir tanesi. Takımada’da yaşayanlar çiftçi/tüccar, köy/küçük şehir insanları, tıpkı XIX. yüzyıl öncesinde yaşayan herkes gibi. (Ama büyüleri işe yarıyor, bu da onları biraz farklı kılıyor!) Çölde yaşayan Karg’lar ise daha savaşçı, daha dindar bir halk ve büyü yapmıyorlar.
Neden tüm büyücüleri erkek yapıp hepsinin de eline kocaman değnekler verdiniz? Meslektaşım Freud bunun arkasında yatan sebebi öğrenmek için can atardı.
Fahri bir erkek yerine bir kadın gibi yazmayı öğrenmek hakkında yukarıda söylediklerimi okuyabilirsiniz. Freud’a da benden bir puro gönderebilirsiniz.
Karanlığın Son Eli hakkındaki şimdiki fikirlerinizi merak ediyorum.
Üzerinden neredeyse otuz beş yıl geçti. Uzun süredir hoş, yakışıklı ve yetişkin bir kitap. Kendi hayatını kazanıyor, kendine ait bir duruşu var; annesinin onun için yapabileceği tek şey iyiliğini dilemek.
Yarattığınız dünyalar ve gezegenler arasında en çok sevdiğiniz hangisi? Ben özellikle beş bin yıldır hiç savaşmamış olan ve neredeyse tüm mimari ve teknolojisinin (mesela trenler) çok eski olduğu O’dan hoşlanıyorum. Dörtlü evlilikler de kulağa ilginç geliyor, tabii zor oldukları da kesin...
Güzel bir soru. Sürekli geri dönüp durduğuma göre herhalde en çok Yerdeniz’i seviyorum. Eskiden Orsinia’ya gitmekten çok keyif alırdım, ama şimdi oraya giden yolu bulamıyorum. Bu beni endişelendiriyor.
O’yu da seviyorum. Orada kendimi oldukça rahat hissettim. Dörtlü evlilikler ve her şey... Duygusal açıdan kendi hayatlarını zorlaştırıyorlar ama kontrolden çıkmış, üzerine düşünülmemiş karışık teknolojinin (otomobil, uçak, silahlar, elektronik haberleşme, genetik müdahale vs) bunu yapmasına izin vermiyorlar. Aynı zamanda nüfusu da kontrol altında tutuyorlar.
Bizim yaptığımız gibi, her şeyin önce bir ihtiyaç, sonra bir zorunluluk, en nihayetinde de tam bir çöplük haline gelmesine izin vermektense karışık teknolojiden istediğini alıp ihtiyacı olmayanı geri çevirebilecek cesarete ve karakter sağlamlığına sahip bir toplum hayal etmek hoşuma gidiyor.
Hep Yuvaya Dönmek’teki Na Vadi’si herhalde en çok yaşamak isteyeceğim yer, sanırım bunun sebebi çocukluğumun tüm yazlarında orada yaşamış olmam.

"Yazdıklarımın çoğunun komik olduğunu sanıyorum"

Söyleşi: Steven Robert Allen, Çeviri: Bülent Doğan, www.alibi.com, 8 Temmuz 2004

Ursula K. Le Guin herhangi bir kategoriye dahil edilmesi son derece güç bir yazar olsa da, bu durum insanları denemekten vazgeçirmedi. Genellikle bilim kurgu ya da fantastik kampına dahil edildi, fakat her iki kategori de yıllar boyunca yarattığı eserlerin oluşturduğu bütünün hakkını vermeye yetmedi, yetmiyor.
Evet, Mars’tan Venüs’e kadar hemen her çocuk onun artık bir klasik haline gelmiş olan Yerdeniz fantastik üçlemesini şu ya da bu zamanda okumuştur. Evet, Le Guin Karanlığın Sol Eli ve Mülksüzler gibi ciddi temalara sahip yaratıcı kitaplar yazarak bilim kurgu türünü düştüğü umutsuzluk çukurundan düzlüğe çıkardı. Ama Le Guin aynı zamanda çok beğenilen öykü, edebiyat eleştirisi, çocuk ve şiir kitapları da kaleme aldı; çok yetenekli ve titiz bir çevirmen olarak ün saldı (Tao Te Ching’in çevirisi için 40 yıl uğraştı örneğin).
Uçuştan Uçuşa (Changing planes) adlı kitabını geçtiğimiz yıl yayımlayan Le Guin’in, zamanında kadri bilinmemiş büyük Şilili şair Gabriela Mistral’ın şiirlerinin çevirisi de yakın zamanda yayımlandı.
Edebi açıdan büyücülerle ilgilendiğiniz için sormak istiyorum: Harry Potter’ları okudunuz mu, okudunuzsa haklarında ne düşünüyorsunuz?
Birinci Harry Potter’ı okudum. Aşina olduğum iki biçimin hoş ve canlı bir karışımı gibi görünmüştü bana; bunlardan birincisi “iğrenç/aptal/zalim ebeveynlere sahip yetenekli/sevgi uyandıran çocuk” ikincisi de İngiliz “yatılı okul hikâyeleri”. Gerçi bu iki konunun eskiliği yüzünden kafam karışmıştı, çünkü kitap orijinal olduğu için övülüyordu. Sıradan insanların aşağı görüldüğünü, adeta insandan sayılmadığını, o harika büyücü halkın ise şiddet de içerdiği söylenebilecek yarışmalar için yeteneklerini kullandıklarını görmekten pek hoşlandığımı söyleyemem. Bu tema, özel güçleri olan özel bir gruba dahil olma yolundaki çocukluğa ait arzuya oynuyor, fakat ahlaki açıdan söyleyebileceğim en hafif şey, yaratıcı olmadığıdır.
Anne-babanız seçkin antropologlardı. Sizin yazmanız üzerindeki etkilerinden söz eder misiniz?
Babam antropologtu, annem yazardı. Okuma ve yazma, her ikisinden de büyük zevk alma konusunda bana çok iyi örnek oldular.
Ayrıca babam bana bir yazar olmak istiyorsam başka bir işten geçinmeye yeterli ücret kazanmamı ya da böyle bir ücret kazanan birisiyle evlenmemi öğütlemişti – çok değerli bir öğüt, tüm genç yazarlara aynı şeyi yapmalarını salık veririm.
1929’da Berkeley’de doğdunuz. Berkeley’in radikal siyasi gelenekleri romanlarınızın temalarını seçmenizde etkili oldu mu? Eğer olduysa, nasıl?
1930 ve 40’larda Berkeley küçük bir üniversite kasabasıydı, herkes herkesi bilirdi, büyümek için çok güzel bir yerdi. Radikal olmaktan ziyade liberaldi diyebilirim. Hitler ve Mussolini’den kaçan pek çok sığınmacı oraya geldi (U.C. Berkeley’in hoş karşılama basiretini gösterdiği entelektüeller). Muhtemelen bazıları radikaldi, ama genelde antifaşisttiler. Hepsi de harika insanlardı. En sevdiğim çocukluk arkadaşım Alman-Yahudi bir sığınmacı ailenin en küçük oğluydu. Fakat sizin sözünü ettiğiniz radikal geleneğin oluştuğu 60’lardan çok önce ayrıldım oradan. Sonrasında Oregon’da, sessiz ve huzurlu bir şehir olarak bilinen Portland’da oturdum. Gerçi sık sık düzenlenen büyük protestolar yüzünden Baba Bush burayı “Küçük Beyrut” olarak adlandırmıştı ve Oğul Bush da ancak Darth Vader kıyafetleri içindeki korumalarla bu şehre girebiliyor.
Biraz da Gabriela Mistral’den söz edelim. Onunla ilgilenmeye nasıl başladınız? Mistral’in şiirlerini çevirirken beklenmedik sorunlarla karşılaştınız mı?
Arjantinli şair dostum Diana Bellessi bana Mistral’in şiirlerinin toplandığı ince bir kitap gönderdi. Okuyunca şiirlerine bayıldım.
Bir şairi çok beğeniyorsanız ve başka bir dilde yazmışsa, onu kendi dilinizde de okumak için çılgınca bir istek duyuyorsunuz – en azından ben duyuyorum. Bu yüzden hayatım boyunca çeviri yaptım.
İspanyolca’yı evde öğrendiğim düşünülürse, İspanyolca ile Gabriela’yı birlikte öğrendim denebilir. (Aslında düzyazı ile başladım. Angelica Gorodischer’in o muhteşem öykü kitabı Kalpa Imperial’i çevirdim.) İspanyolcayı epeyce okuyorum, ama konuşmayı becerebildiğim söylenemez.
Mistral kolay bir şair değil, kimi yerlerde Neruda’dan bile daha çetrefil olabiliyor. Bazen İngilizcede kesinlikle bir müzik yaratmayacağına kanaat getirdiğim şiirleri bıraktığım oluyordu. Ama bu yıllar boyu aşkla yapılacak bir iş ve bana büyük keyif verdi. Bu sayede Gabriela’yı onu tanımayanlara da ulaştırabileceğimi umuyorum.
Uçuştan Uçuşa nasıl karşılandı?
İnsanlar benim mizah duygusuna sahip olduğumu fark ettiği için özellikle memnun oldum. Yazdıklarımın çoğunun komik olduğunu sanıyorum … ama birçok kişi, “bilim kurgu” gördükleri zaman onun “kasvetli” olacağını düşünüyorlar ve siz ne yaparsanız yapın büyük bir ciddiyetle okuyorlar.
Öykü yazmanın roman ya da şiir yazmaktan farkı nedir sizce?
Birincisi: Öykülerin yazması da okuması da şiirden (çoğu şiirden) uzun sürer ve romandan kısa sürer. Bunu boşuna söylemiyorum. Eserin gücü ve yapısı açısından büyüklüğü çok önemli ve bir eserin yazarın hayatının ne kadarını işgal ettiği de onun yazarlığı açısından değer taşıyor.
İkincisi: Genellikle öyküleri ve romanları baştan sona bir kerede yazarım ve sonra dönüp gerektiği kadar düzeltirim veya yeniden yazarım. Şiirler çok kısa bir zaman içinde yazılabilir, fakat onlar üzerindeki çalışma –her seferinde birazcık, bir kelime, bir mısra– yıllar sürebilir. Bu yüzden şiirler başka yükümlülüklerle dolu hayatımıza nispeten iyi uyum sağlarlar.
Düzyazı için zaman ayırmak ise daha zordur. Çok daha uzun bir kesintisiz zaman dilimine ihtiyaç vardır. Örneğin bir öykü için en az üç dört gün gerekir. Roman aylar ya da yıllar alır, bu yüzden o uzunlukta bir iş için düzenli olarak boş zamana ihtiyacınız olur. Mesela çocuklar küçükken geceleri yazardım. Kocam da o saatleri işte geçirerek bana yardımcı oluyordu ve günde birkaç saatimi kitabımın dünyasında yaşamaya ayırabiliyordum.
Bir yazar olarak en güçlü ve en zayıf yönlerinizin neler olduğunu düşünüyorsunuz?
İmla konusunda bilgisayarımdaki imla kontrolü programından daha iyiyim; dilbilgisi, sözdizimi ve yazdığım cümlelerin sesi konusunda da çok az kuşkularım var. Tasvir etme konusunda iyiyim. Olaylar dizisi yaratmak konusunda çok iyi olduğum söylenemez, olaylar genellikle hikâyenin yazımı sırasında beliriyor ve “sürekli aksiyon” yaratmak beni çok sıkıyor, bu yüzden hiç o şekilde yazmıyorum. Bunun ötesini de okuyucularımın yargısına bırakıyorum.
Geçmişe baktığınızda en iyi kitaplarınızın hangileri olduğunu düşünüyorsunuz? Ya da en kötü kitaplarınız hangileriydi?
En iyi kitap daima bir sonrakidir.
En kötüsü de tam ortasında olduğunuz kitaptır. Kitabın ortasına geldiğinizde şöyle düşünürsünüz: “İmdat! İmdat! Bunun içinden nasıl çıkacağım? Ne yapıyorum? Ne yapmayı planlamıştım?” Ama bir süre sonra işler yine yoluna girer.
Hangi yönünüzle hatırlanacaksınız? Hangi yönünüzle hatırlanmak isterdiniz?
Yazdıklarımla.
Kaynak:www.metiskitap.com

Il Postino

2009-02-17T02:36:00.008+02:00

Şili’ li şair ve diplomat Pablo Neruda 1904 yılında başkent Santiago’ nun güneyinde küçük bir kasaba olan Parral’ da bir demiryolu işçisinin oğlu olarak doğar. On yaşında şiir yazmaya başlar. Onaltı yaşında Çek şair Jan Neruda’ nın soyadını kendine takma ad olarak alır. 1923’ te babasının armağan ettiği saati ve elindeki birkaç parça ev eşyasını satarak ilk şiir kitabı Crepusculario’ yu (Akşam Alacası) çıkartır. 1936 İspanya iç savaşında Cumhuriyetçilerin tarafındayken, yakın arkadaşı Federico Garcia Lorca’ nın öldürülmesi siyasi tutumunu daha da belirginleştirir. Ülkesine döner ve 1937’ de Şili Komünist partisine katılır. 1945 ve 1948 yıllarında senatoda görev yapar. 1948 yılında Şili hükümetinin komünist partiyi illegal ilan etmesi üzerine ülkesinden ayrılarak Avrupa’ya gider. Bu sürgün döneminde yaşadığı yerler arasında italya’ nın Capri adası da vardır.

Mario Ruoppola bu büyük şaire gelen mektupları ulaştırmak üzere adanın küçük postanesine iş başvurusunda bulunur. Yazın kavuran sıcağında hergün tekbir mektup için bile olsa, bisikletiyle şairin adanın tepesindeki evine doğru yola koyulur. Gene böyle bir günde Neruda’ nın mektubunu verdikten sonra oradan ayrılmaz ve kapıda sessizce bekler. Postacının meraklı ama utangaç haline dayanamayan şair, onu içeri davet eder. Mario hemen ezerlediği dizeleri sıralar ve ne demek istediğini sorar ve aralarında şu diyalog geçer:

“Demek istiyordum ki, ozan olsaydım söylemek istediğim her şeyi söyleyebilirdim.
Ne söylemek istiyorsun peki?
İşte asıl sorun bu ya. Ozan olmadığım için söyleyemiyorum.”
Neruda şöyle cevap verir: “Kullandıklarımdan daha farklı kelimelerle anlatamam. Şiir onu anlamak için yeterli derecede açık olan bir doğa içindir.”

Mario sonunda Neruda’ nın arkadaşlığını kazanır. Ondan sevdiği kadın Beatrice Russo’ yu etkilemek için bir şiir yazmasını ister. Neruda bunu reddeder ama şair olması için onu yüreklendirir. Adanın tepelerinde ve sahil boyunca yaptıkları yürüyüşler sırasında şiir yazmak üzerine yaptıkları konuşmalar utangaç postacıya , yaşadığı balıkçı kasabasını lirik terimlerle düşünmeyi öğretir. Sevdiği kadına aşkını anlatır ve kalbini kazanır, hatta politik duruşunu sergileyecek gücü bulur bu sayede.
Neruda adadan ayrılıp ülkesine dönünce Mario, onu ve yaptığı seyahatleri takip eder. Neruda’ nın arkadaşlıklarını ve adayı unutmayacağını düşünerek hep Neruda’ nın bir gün adayı ziyaret edeceğini umar. Neruda gelmeyince de unutulduğunu düşünür ve şaire, kendisi ve adayı hatırlatacak bir ses kaydı yapmaya karar verir.
Arkadaşlıklarının ilk günlerinde şair, adada olan güzel bir şeyi söylemesini istediğinde Mario’ nun aklına gelen ilk şey sevdiği tek kadın olan Beatrice Russo olurken, artık Mario’ nun gözleri başka güzellikleri de görebiliyor, başka sesleri de işitebiliyordur.

“Gittiğiniz zaman bütün güzellikleri de götürdüğünüzü zannetmiştim ama bazı şeyleri bırakmışsınız…” diyerek başlar, ve mikrofonu o geride kalanlara uzatır. Sahildeki küçük dalgalara, kayalıklardaki büyük dalgalara, tepelerdeki rüzgara, çalılıklardaki rüzgara, babasının üzgün balık ağlarına, kilisenin çanı ve papazına, yıldızlı gökyüzüne ve son olarak da doğacak olan çocuğu Pablito’ nun kalbine…
İtalya’ nın Steve Martin’ i olarak kabul edilen Massimo Troisi için Il Postino’ yu çekmek çok önemliydi. Çocukluğunda geçirdiği bir rahatsızlık yüzünden kalbi çok zayıftı. Doktorların ısrarlarını dinlemeyerek ameliyatını erteleyen Massimo Troisi, kameralar durduktan sadece oniki saat sonra geçirdiği kalp krizi sonucu 40 yaşında yaşama veda etti, Il Postino’ nun perdedeki son halini göremeden. İşte bu yüzden aynı zamanda bir hayat, arkadaşlık ve “ölüm” filmi de, Il Postino…
Michael Radford’ un 1994’ de yönettiği, Philippe Noiret suretinde tam da olması gerektiği gibi bir “İnsanlık şairi” Pablo Neruda portresini de barındıran, birçok festivalde sayısız dalda aday gösterilen ve ödüller alan, Akademi ödüllerindeyse Luis Enriquez Bacalov’a müzik dalında Oscar’ ı getiren Il Postino, şiir hayat ve arkadaşlıkla ilgili söylenen ve anlatılan her şeyi içine sığdırabilmiş, eşine zor rastlanır küçük ve mütevazi, basit ama derin, usta işi bir film..
Sinemanın o küçük, benzersiz mücevherlerinden Il Postino defalarca izlenecek, kendine hayran edecek kadar güzel ve özel bir film…

The Postman (Il Postino): Music From The Miramax Motion Picture Soundtrack (1994 Film)

Track Listings:

1. Theme - Luis Bacalov,
2. Morning - Pablo Neruda / Sting
3. Poetry - Pablo Neruda / Miranda Richardson
4. Leaning Into Afternoons - Pablo Neruda / Wesley Snipes
5. The Postman (Il Postino), Poetry and Music Suite/Poor Fellows - Luis Bacalov, Neruda, Pablo
6. Ode To The Sea - Pablo Neruda / Ralph Fiennes
7. Fable Of The Mermaid & The Drunks - Pablo Neruda / Ethan Hawke
8. Ode To The Beautiful Nude - Pablo Neruda / Rufus Sewell
9. I Like You To Be Still - Pablo Neruda / / Glenn Close
10. Walking Around - Pablo Neruda / Samuel L. Jackson
11. Tonight I Can Write - Pablo Neruda / Andy Garcia
12. Adonic Angela - Pablo Neruda / William Dafoe
13. If You Forget Me - Pablo Neruda / Madonna
14. Integrations - Pablo Neruda / Vincent Perez
15. And Now You're Mine - Pablo Neruda / Julia Roberts & Andy Garcia
16. The Postman (Titles) - Luis Bacalov,
17. Bicycle - Luis Bacalov,
18. Madreselva - Luis Bacalov, Canaro, Francisco
19. The Postman Lullaby - Luis Bacalov,
20. Beatrice - Luis Bacalov,
See all 31 tracks on this disc
On this CD:

1. Il Postino (The Postman), film score Theme
Composed by Luis Enrique Bacalov
Performed by Symphony Orchestra of Rome
with Hector Ulises Passarella, Luis Enrique Bacalov, Riccardo Pellegrino
Conducted by Luis Bacalov

2. Morning (Love Sonnet XXVII), poem
Composed by Pablo Neruda
Performed by Symphony Orchestra of Rome
with Hector Ulises Passarella, Riccardo Pellegrino

3. Poetry, poem
Composed by Pablo Neruda

4. Leaning into the Afternoons..., poem
Composed by Pablo Neruda
Performed by Symphony Orchestra of Rome
with Hector Ulises Passarella, Riccardo Pellegrino

5. Poor Fellows, poem
Composed by Pablo Neruda
Performed by Symphony Orchestra of Rome
with Hector Ulises Passarella, Riccardo Pellegrino

6. Ode To The Sea, poem
Composed by Pablo Neruda
Performed by Symphony Orchestra of Rome
with Hector Ulises Passarella, Riccardo Pellegrino

7. Fable of the Memaid and the Drunks, poem
Composed by Pablo Neruda
Performed by Symphony Orchestra of Rome
with Hector Ulises Passarella, Riccardo Pellegrino

8. Ode to a Beautiful Nude, poem
Composed by Pablo Neruda
Performed by Symphony Orchestra of Rome
with Hector Ulises Passarella, Riccardo Pellegrino

9. I Like For You To Be Still, poem
Composed by Pablo Neruda

10. Walking Around, poem
Composed by Pablo Neruda
Performed by Symphony Orchestra of Rome
with Hector Ulises Passarella, Riccardo Pellegrino

11. Tonight I Can Write..., poem
Composed by Pablo Neruda
Performed by Symphony Orchestra of Rome
with Hector Ulises Passarella, Riccardo Pellegrino

12. Adonic Angela, poem
Composed by Pablo Neruda
Performed by Symphony Orchestra of Rome
with Hector Ulises Passarella, Riccardo Pellegrino

13. If You Forget Me, poem
Composed by Pablo Neruda
Performed by Symphony Orchestra of Rome
with Hector Ulises Passarella, Riccardo Pellegrino

14. Integrations, poem
Composed by Pablo Neruda
Performed by Symphony Orchestra of Rome
with Hector Ulises Passarella, Riccardo Pellegrino

15. And Now You're Mine (Love Sonnet LXXXI), poem
Composed by Pablo Neruda
Performed by Symphony Orchestra of Rome
with Hector Ulises Passarella, Luis Enrique Bacalov, Riccardo Pellegrino
Conducted by Luis Bacalov

16. Il Postino (The Postman), film score The Postman (Titles)
Composed by Luis Enrique Bacalov
Performed by Symphony Orchestra of Rome
with Hector Ulises Passarella, Luis Enrique Bacalov, Riccardo Pellegrino
Conducted by Luis Bacalov

17. Il Postino (The Postman), film score Bicycle
Composed by Luis Enrique Bacalov
Performed by Symphony Orchestra of Rome
with Hector Ulises Passarella, Luis Enrique Bacalov, Riccardo Pellegrino
Conducted by Luis Bacalov

18. Madreselva, tango
Composed by Luis C. Amadori
Performed by Symphony Orchestra of Rome
with Carlos Gardel, Hector Ulises Passarella, Luis Enrique Bacalov, Riccardo Pellegrino
Conducted by Luis Bacalov

19. Il Postino (The Postman), film score The Postman Lullaby
Composed by Luis Enrique Bacalov
Performed by Symphony Orchestra of Rome
with Hector Ulises Passarella, Luis Enrique Bacalov, Riccardo Pellegrino
Conducted by Luis Bacalov

20. Il Postino (The Postman), film score Beatrice
Composed by Luis Enrique Bacalov
Performed by Symphony Orchestra of Rome
with Hector Ulises Passarella, Luis Enrique Bacalov, Riccardo Pellegrino
Conducted by Luis Bacalov

21. Il Postino (The Postman), film score Metaphors
Composed by Luis Enrique Bacalov
Performed by Symphony Orchestra of Rome
with Hector Ulises Passarella, Luis Enrique Bacalov, Riccardo Pellegrino
Conducted by Luis Bacalov

22. Il Postino (The Postman), film score Loved By Women
Composed by Luis Enrique Bacalov
Performed by Symphony Orchestra of Rome
with Hector Ulises Passarella, Luis Enrique Bacalov, Riccardo Pellegrino
Conducted by Luis Bacalov

23. Il Postino (The Postman), film score The Postman (Trio version)
Composed by Luis Enrique Bacalov
Performed by Symphony Orchestra of Rome
with Hector Ulises Passarella, Luis Enrique Bacalov, Riccardo Pellegrino
Conducted by Luis Bacalov

24. Il Postino (The Postman), film score Sounds of the Island
Composed by Luis Enrique Bacalov
Performed by Symphony Orchestra of Rome
with Hector Ulises Passarella, Luis Enrique Bacalov, Riccardo Pellegrino
Conducted by Luis Bacalov

25. Il Postino (The Postman), film score The Postman's Dreams
Composed by Luis Enrique Bacalov
Performed by Symphony Orchestra of Rome
with Hector Ulises Passarella, Luis Enrique Bacalov, Riccardo Pellegrino
Conducted by Luis Bacalov

26. Il Postino (The Postman), film score Pablito
Composed by Luis Enrique Bacalov
Performed by Symphony Orchestra of Rome
with Hector Ulises Passarella, Luis Enrique Bacalov, Riccardo Pellegrino
Conducted by Luis Bacalov

27. Il Postino (The Postman), film score Milonga Del Poeta
Composed by Luis Enrique Bacalov
Performed by Symphony Orchestra of Rome
with Hector Ulises Passarella, Luis Enrique Bacalov, Riccardo Pellegrino
Conducted by Luis Bacalov

28. Madreselva, tango
Composed by Luis C. Amadori
Performed by Symphony Orchestra of Rome
with Hector Ulises Passarella, Luis Enrique Bacalov, Riccardo Pellegrino
Conducted by Luis Bacalov

29. Il Postino (The Postman), film score The Postman Poet
Composed by Luis Enrique Bacalov
Performed by Symphony Orchestra of Rome
with Hector Ulises Passarella, Luis Enrique Bacalov, Riccardo Pellegrino
Conducted by Luis Bacalov

30. Il Postino (The Postman), film score The Postman (Harpsichord and String version)
Composed by Luis Enrique Bacalov
Performed by Symphony Orchestra of Rome
with Hector Ulises Passarella, Luis Enrique Bacalov, Riccardo Pellegrino
Conducted by Luis Bacalov

31. Il Postino (The Postman), film score The Postman (Guitar and Bandoneon version)
Composed by Luis Enrique Bacalov
Performed by Symphony Orchestra of Rome
with Hector Ulises Passarella, Luis Enrique Bacalov, Riccardo Pellegrino
Conducted by Luis Bacalov

Aşk

Bunca gün, ah, bunca gün
görmeyi seni böyle kırılgan, böyle yakın,
nasıl öderim, neyle öderim ?

Uyandı kana susamış
ilkbaharı koruların,
çıkıyor tilkiler inlerinden
çiylerini içiyor yılanlar,
ve ben gidiyorum seninle yapraklarda
çamlar ve sessizlik arasında,
sorararak kendime nasıl, ne zaman
ödeyeceğim diye şu bahtımı

Bütün gördüklerim içinde
yalnız sensin hep görmek istediğim
dokunduğum her şey içinde
senin tenindir hep dokunmak istediğim:
seviyorum senin portakal kahkahanı
hoşlanıyorum uykudaki görüntünden

Ne yapmalıyım, sevgilim, sevdiceğim
bilmiyorum nasıl sever başkaları
eskiden nasıl severlerdi,
yaşıyorum, bakarak, severek seni,
aşk tabiatımdır benim

Her ikindi daha da hoşuma gidiyorsun.
nerde o? hep bunu soruyorum
kaybolduğunda gözlerin
ne kadar geç kaldı! düşünüp inciniyorum,
yoksul, aptal, kasvetli duyuyorum kendimi
geliyorsun sen, bir esintisin
şeftali ağaçlarından uçan.

Bu yüzden seviyorum seni, bu yüzden değil
o kadar neden var ki, o kadar az,
böyle olmalı aşk
kuşatan, genel
üzgün, müthiş,
bayraklarda donanmış, yaslı,
yıldızlar gibi çiçek açan,
bir öpüş kadar ölçüsüz.

Pablo Neruda

Selvi Boylum Al Yazmalım

2009-02-16T21:01:00.003+02:00

Sevgi neydi?
Sevgi iyilikti, dostluktu
Sevgi emekti..

Yeditepe İstanbul

2009-02-10T16:25:00.004+02:00

"Sırf başlayıp bitirebildiğim bir hikayem olsun diye. bıktım ardımda yarım kalmış hikayeler taşımaktan. çünkü bizzat ben, yarım kalmış bir niyetim. anlamlarını bilmeden sevdiğimiz şarkılar var ya. işte biz böyleyiz. sesin kıvrılıp büküldüğü yerde ıslanıyor gözlerimiz. hayat, sahip olduklarımızın dışında kalanlarmış meğer..."

Fakir Baykurt

2009-02-04T16:17:00.003+02:00

Asıl adı Tahir olan Fakir Baykurt 1929 yılında Burdur’da doğdu. 1948’de Gönen Köy Enstitüsü’nü bitirdikten sonra köy öğretmeni olarak çalışan yazar, 1955’te Gazi Eğitim Enstitüsü’ndeki eğitimini tamamladıktan sonra Sivas, Hafik ve Şavşat’ta Türkçe öğretmenliği yaptı. Demokrat Parti yönetimi tarafından öğretmenlikten alınarak pasif bir göreve getirildi. 1958’de Cumhuriyet gazetesinde yayımlanan ilk romanı Yılanların Öcü nedeniyle hakkında kovuşturma açıldı. 1960 yılındaki askeri müdahalenin ardından ilköğretim müfettişliğine getirildi. 1962-63 yıllarında ABD Bloomington Indiana Üniversitesi’nde ders araçları konusunda uzmanlık eğitimi gören Baykurt, Türkiye Öğretmenler Sendikası’nın (TÖS) ve Türkiye Öğretmenler Dernekleri Milli Federasyonu’nun (TÖDMF) genel başkanlığına seçildi. 1969 yılında Türkiye çapındaki ilk öğretmenler boykotuna katıldığı için bir kez daha açığa alındı ve 12 Mart 1971’deki askeri darbeden sonra uzun süre tutuklu kaldı.
Edebiyata şiirle adım atan Fakir Baykurt, yazın hayatını toplumcu gerçekçi bir yaklaşımla yazdığı kısa öyküler ve köy notlarıyla sürdürdü. Yeditepe, Varlık, Cumhuriyet, Evrensel ve Yön gibi dergi ve gazetelerde çeşitli yazıları çıkan Baykurt, 1955’te öykülerini derlediği ilk kitabı Çilli’yi yayımladı. Bunu, köy yaşamını, köylünün arzularını, sıkıntılarını ve çelişkilerini dile getirdiği hikâye kitapları ve romanları izledi.
Yalın, şiirsel bir dil kullanan yazar, eserlerinde halka mal olmuş deyişlere ve deyimlere de sıklıkla yer vermiştir. Tırpan ile 1970 TRT ve 1971 TDK ödüllerini, Can Parası (1973) ile Sait Faik Hikâye Armağanı’nı, Kara Ahmet Destanı’yla Orhan Kemal Roman Armağanı’nı kazanan yazarın Yılanların Öcü adlı yapıtı 1961’de Metin Erksan, 1985’te Şerif Gören tarafından filme çekildi.
11 Ekim 1999’da Almanya’nın Essen kentinde vefat eden Fakir Baykurt’un cenazesi, 1977’den beri yaşadığı Duisburg’da düzenlenen bir törenden sonra İstanbul’a getirilerek Zincirlikuyu Mezarlığı’nda toprağa verildi.
Fakir Baykurt’un Yılanların Öcü (1958), Irazca’nın Dirliği (1961), Onuncu Köy (1961), Kamlumbağalar (1967), Amerikan Sargısı (1967), Tırpan (1970), Köygöçüren (1973), Keklik (1975), Kara Ahmet Destanı (1977), Yayla (1977), Yüksek Fırınlar (1983), Koca Ren (1986), Yarım Ekmek (1998), Eşekli Kütüphaneci (2000) adlı romanları yanında, onlarca hikâye, şiir ve çocuk kitapları yayımlanmıştır. Kitapları çeşitli dillere çevrilmiş, Türkiye’de ve çevrildiği ülkelerde birçok ödül almıştır.

Indian Summer

2009-02-04T03:18:00.014+02:00

Karanlık bir loşlukta ki hep esirgenmiş oda da tatsızca yenmiş incecik bir dilim mısır ekmeği, güneşin çok güzelliğin de ortaköy camisi'nin tam dibin de olağan yaşamayan insanların seyirliklerin de çook özlemle içilen ama aslında herşeylere geç kalınmış bir adet günün kahvesi ve aylardır düşlerim de hep yürüdüğüm çırağan caddesinin azıcık bile tanımadığım insanlarıyla onlara ve de oralara aitsiz birlikteliklerle tüm kaçırılmışlıkları iyice bilmenin hep mutsuz huzursuzlukların da hafif aceleyi yeğler vaziyette artık tesadüfilikleri hiç ertelemez bir halde kimi zaman aralıklardan görününen deniz ışıltılarını yakalayarak ulaştım yıldızparkı kocaman giriş kapısına; ilk yokuşun hafif tümseklerinde ki yarıçemberliğin banklarına içimde ki parçalı değişken ağırlığımla oturdum,dışımdan kocaman taşan inanılmazlıkların gelip geçeceği gerçeğinin tamamen farkında düşlerin en sonunda sanki oralara ikinci kez sebebsizce varılmış mutluluğumu bilemeden yığdım bıraktım kavruk kalbimi bedensizce.Bir sigara içimi donuk geçmez zaman da fotoğraf makinemin ışık yakalama çabalarını hapsedip anısızlığın tek amacı olan tam ortalara denke gelen eskiden ara yollardan geçip gittiğimiz, köprü, ağaç ve de büyük kuru ölü yola doğru artık düz ve normal yalnız tercihli ve de düşünülmüş bilinçli yolumda yavaşça yürüyüp tek tük kuş seslerini belki de bir kış günü baharın geç gelişlerini bekleyip, henüz gelecek olan gelmiş ama gitmemiş acılıklarından habersizce hava kararırken alacakaranlıkta büyük gürütültülerle göç edip gittiklerini hatırladım anlamsızlıkla bağlantılı terbiyesiz kaprislerin gerçek afsız hayata dönüşüp gidişini izledim ve yavaşça objektifle birlikte hiç tanışmadığım onun gelişini gördüm ve o ulu meşe ağacının altında ki yeni banka oturmak düşlerin de belki de yeniliğin korkutucu getirisini istemezlikle kaçar bir halde son ölümsüz ve habersiz düşlerle süslü bir kare daha alıp yeni bir rastlaşmayı sonsuzluğa erteleyip yukarılara doğru tırmanırken telefon çaldı ve de kötülük yeniden hüküm sürmeye başladı eğlenceli karartılı tahtların da birkaç kez dönüp durmaksızın devinimsizce dansların da hep kocaman bir meşe ağacının kesilmiş orta budağın da kararlı kalışlı ve de çürü ölü...O telefonu hiç açmasaydım; dönüş yolun da 200 kitabevine girip nightmare before christmas dvd'sini almasaydım, çıkışta tam karşıda ki yola sapmayıp küçük çeşmenin başın da hep oturan hüzünlü amcanın bana hafif gülümser acılı tebessümünü görmeseydim, bakkaldan o yeşil çakmağı hiç almayıp iki yıldır çantamda taşıyıp taa yalıkavaktan aldığım eskisini hiç orada bırakmayıp, akşama iki şişe şarap almayıp onun dayanaksız eski ve de yeni saçmalıklarıyla birlikte sarhoş oluşunu, sonra da belki bir gün ya da üç gün sonraki kaprislerinin yetişemediği renksiz bir sabah da suçlulukla mat ve de pes olamadan isterim-istemem oyunlarını seğretmeyip, öğrenmenin geçersiz alçakça eşliklerin de; geceden haber anlamsız duygusuz ve de sert bihaber ve bal şarkılarını dinlemeseydim, o gece son kez olduğunu çok iyi bilerek onun pişmanlık dolu korkularının aşırı büyüklüklerin de tamir edilemez çirkince yapılmışlıkların da laflara yansır hep yalan gerçekliklerinin ardından yararsızca ani ilk ve de tek sevgilerin incecik telsi niteliklerinin zayıf ve de küçük çaresiz örümceklerin ağlarına benzer ama en sondan beter vurulmuşlukların da dağılarak kopmaya mahkumluklarını bilerek onu hiç özlememişcesine yararsızca sarılmaya asla çalışmasaydım ve keşke o banka oturup o eve hiç geri dönmeseydim (0nun bana kendi ya da başkalarınının üst ya da altların da bir türlü hakedemediğim önem değerleri açısından benim hep sınıfta kalıp onların hep görünüşte üstler de hep olduğu üzere iç değil de dıştan geçici kabuk niteliğin de görünmeyen sahte yılansı değişken zarlarınca, on aylık yapıp yapmadıklarından dolayı suçlu ve de onursuz şerefsiz, namussuz en gerçek orospu niteliğin de) ; öncelerin ilk anlarının hiç bir işe yaramaz yine de yapılmış alçakça edilmiş herşeylere rağmen gelinip sonrada gidilmeyi iyi bilinecek ve de sadece yalnız başına gidilecek çabalanmış yağmurlu herhangi bir gün de, durgun bir göle benzer Beşiktaş'a varmayıp, hayatımda ilk kez kocaman siyah bir şemsiye almayıp yine de orada bırakacağımı iyi bilerek tüm kabataş ve istiklal caddelerinin uzunluklarını heryerler de duyumsanan nemli bir küfle kaplı İstanbul'da hep çoğu yerde ama az kısıtlıklar da belki de belli mekanlar da duyumsanan ender kokuların hoş boşlukların da; elimde belli özel bir gün de seçilip alınmış özel anı hatırlatması olarak Paper Moon dvd'si ve taze kahve kokularının hüzünlü acı yoğunluğun da asla onlarla kaplı bademlerden de bir değil birçok tadımlıklar da asla hariç tadılmayan ve de sunulmayanlarla birlikte yol almasaydım, Salvador Dali sergisini görmeyip el yapımı hatıralık güzel, yoğun filllerle birlikte çölün ortasında ki simgesiz görünmeyen adamları ve iki küçücük taşların içinde ki o simgesel keramik maddesini ve de ona göre hafif ama taşıması anlamların gününde anıların sıkıştırmasıyla çok ağır ve de anlamlı o posteri hiç almayıp bir de üstüne üstük çerçeveletip odama asla asmasaydım; tüm yaşanmış yaşatılmış ağır bedelli pişmanlıklara inat; yine de herşeyleri önüm de ve ardım da bırakamayarak son derece basit yeni bir hayatın taze umutların da onun ve onların bütün kötülüklerinden uzak İstanbul'suz ve mekansız huzur dolu öylesine bir mutluluk düşün de herhangi biryerler de sadece nefes alarak artık anılarsız ve geçmişsiz hep yaşayabilmek isterdim; İstemezdim....

Ladri Di Biciclette (Bisiklet Hırsızları)

2009-01-19T18:34:00.003+02:00

Yönetmen: Vittorio De Sica
Oyuncular: Lamberto Maggiorani, Enzo Staiola, Lianella Carell / İtalya, 1948 /

İtalyan yeni gerçekçilik akımının başyapıtı olan Bisiklet Hırsızları, dünya sinemasının en önemli filmlerindendir. Eskimeyecek öyküsü, yalın dili ve güçlü oyunculuğuyla bu filmi, her sinema tutkunu izlemelidir.
Oscar® ödüllü Bisiklet Hırsızları (Ladri Di Biciclette) yoksulluğu, çaresizliği, umut ve umutsuzluğun ince dengesini yüreklere dokunan bir duyarlılıkla anlatır.
De Sica bu film için Roma sokaklarından ilham almış ve amatör oyuncularla çalışmıştır. Sonuçta ortaya, 1940’lı yılların Roma’sını en çıplak gerçekliğiyle yansıtan bu film çıkmıştır.

Antonio Ricci, yoksulluk içindeki ailesi için çıkış yolu arayan işsiz bir adamdır.Bulduğu tek iş için bir bisiklete ihtiyacı vardır.Ancak çalışmaya başladığı ilk gün bisikleti çalınır. Polisten yardım alamayan Ricci,yanına küçük oğlunu da alarak bisikletini çalan hırsızın peşine düşer.

Sinema tarihinin unutulmaz filmlerinden Bisiklet Hırsızları, baba-oğul ilişkisinin belki de en olağanüstü portresini çizer. Film, ilk günkü vuruculuğundan hiçbir şey kaybetmemiştir.

EK ÖZELLİKLER:
• De Sica’yla Çalışmak
• Cesare Zavattini Belgeseli
• Yönetmenin Filmografisi
• Fotoğraf Galerisi
Altyazı:
Türkçe
Süre:
89 Dakika
Dublaj:
İtalyanca 2.0,Türkçe 2.0
Bölge Kodu:
2
Görüntü Standardı:
Siyah/Beyaz, PAL
Ekran:
1.33:1

Haldun Taner

2009-01-12T20:28:00.003+02:00

16 Mayıs 1915'te İstanbul’da doğdu. 7 Mayıs 1986’da İstanbul’da yaşamını yitirdi. Son Osmanlı meclisinde İstanbul miletvekili olan İstanbul Darülfünun'u (İstanbul Üniversitesi) Hukuk Fakültesi profesörü Ahmed Selahattin’in oğlu. Ortaöğrenimini 1935'te Galatasaray Lisesi’nde tamamladı. Devlet tarafından Almanya'ya Heidelberg Üniversitesi’ne gönderildi. Siyasal Bilimler Fakültesi'ne devam etti. Zatürree olunca eğitimini yarıda bırakıp 1938'de İstanbul'a döndü. Tedavisi 1942'ye kadar sürdü. 1950'de İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Alman Filolojisi Bölümü’nü bitirdi. Sanat Tarihi Kürsüsü’nde asistan oldu. 1950’den sonra İstanbul Edebiyat Fakültesi’nde, Gazetecilik Enstitüsü’nde, LCC Tiyatro Okulu’nda binlerce öğrenci yetiştirdi. İki yıl Viyana’daki Max Reinhardt Tiyatro Akademisi’nde öğrenim gördü. Viyana’daki bazı tiyatrolarda reji asistanı olarak çalıştı. 1957'de tekrar Türkiye’ye döndü. Gazetecilik Enstitüsü’ndeki derslerine devam etti. Tercüman ve Milliyet gazetelerinde köşe yazıları yazdı. Edebiyat yaşamına gençlik yıllarında yazdığı skeçlerle başladı. "Töhmet" adlı ilk öyküsü Yedigün dergisinde "Haldun Yağcıoğlu" takma ismiyle 1946'da yayınlandı. New York Herald Tribune Gazetesi'nin 1953'te İstabul'da düzenlediği öykü yarışmasında "Şişhaneye Yağmur Yağıyordu" öyküsüyle birinci oldu. 1956'da Varlık dergisinin araştırmasında yılın en beğenilen öykücüsü seçildi. Öykülerinde bireyin toplumdaki yaşam biçimleri üzerinde durdu. Bunların aksayan yanlarını mizah unsurları kullanarak anlattı. Eski ve yeni yaşam biçimi arasında kalmış insanların, sonradan görme zenginlerin yaşamlarını ele aldı. Toplumun değişik kesimlerden seçtiği kişilerin tutarsızlıklarını, çelişkilerini ikiyüzlülüklerini sergiledi. Öykülerinin arka planında da çoğunlukla İstanbul manzaraları oldu. Tiyatrodaki ilk eserlerinde dramatik türün başarılı örneklerini verdi. Ardından epik tiyatro denemelerine girişti. "Keşanlı Ali" adlı oyunu Türk Tiyatrosu’ndaki ilk epik tiyatro örneğidir. Bu oyun Türkiye'nin yanısıra Almanya, İngiltere, Çekoslovakya, Yugoslavya'nın çeşitli kentlerinde oynandı. Daha sonraki dönemlerde konularını güncel olaylardan alan siyasal-sosyal taşlamaların ağır bastığı oyunlar yazdı. Zeki Alasya ve Metin Akpınar ile Devekuşu Kabare Tiyatrosu’nu, Ahmet Gülhan ile Tef Tiyatro Grubu’nu kurdu. Türk ortaoyunu ve tuluat tiyatrosu ögelerinden de yararlanarak toplumsal olayları alaylı bir dille eleştirdiği oyunlarıyla büyük başarı kazandı.

ESERLERİ:

ÖYKÜ:
Yaşasın Demokrasi (1949)
Tuş (1951)
Şişhane’ye Yağmur Yağıyordu (1953)
Ayışığında Çalışkur (1954)
Onikiye Bir Var (1954)
Konçinalar (1967)
Sancho’nun Sabah Yürüyüşü (1969)
Kızıl Saçlı Amazon (1970)
Yalıda Sabah (1983)

OYUN:
Günün adamı-Dışardakiler (1957)
Ve Değirmen Dönerdi (1958)
Fazilet Eczanesi (1960)
Lütfen Dokunmayın (1961)
Huzur Çıkmazı (1962)
Keşanlı Ali Destanı (1964)
Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım (1964)
Zilli Zarife (1966)
Vatan Kurtaran Şaban (1967)
Bu Şehr-i Stanbul Ki (1968)
Sersem Kocanın Kurnaz Karısı (1971)
Astronot Niyazi (1970)
Ha Bu Diyar (1971)
Dün Bugün (1971)
Aşk-u Sevda (1973)
Dev Aynası (1973)
Yâr Bana Bir Eğlence (1974)
Ayışığında Şamata (1977)
Hayırdır İnşallah (1980)
Eşeğin Gölgesi
Haldun Taner Kabare

FIKRA-GEZİ-SÖYLEŞİ:
Devekuşuna Mektuplar (1960)
Hak dostum Diye başlayalım Söze (1978)
Düşsem Yollara Yollara (1979)
Ölürse Ten Ölür Canlar Ölesi Değil (1979)
Yaz Boz Tahtası (1982)
Çok Güzelsin Gitme Dur (1983)
Berlin Mektupları (1984)
Koyma Akıl Oyma Akıl (1985)
Önce İnsan Olmak (1987)

ÖDÜLLERİ

1953 New York Herald Tribune’nin düzenlediği Uluslararası Hikaye Yarışması Türkiye Birinciliği Şişhaneye Yağmur Yağıyordu ile
1955 Sait Faik Hikaye Armağanı Onikiye Bir Var ile
1956 Varlık Dergisi’nce Türkiye’nin En Beğenilen Öykü Yazarı secildi
1972 Türk Dil Kurumu Tiyatro Ödülü Sersem Kocanın Kurnaz Karısı ile
1983 Sidat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü (Pervev Naili Boratav ile paylaştı)
Bordighera Müzik Festivali Hikaye Ödülü Sancho’nun Sabah Yürüyüşü ile

The Godfather / The Coppola Restoration

2009-01-04T15:43:00.005+02:00

Paramount Pictures, ünlü THE GODFATHER üçlemesini digital olarak restore edip yeniledi ve efsane yönetmeni Francis Ford Coppola'nın adıyla THE COPPOLLA RESTORATION olarak piyasaya sürdü.

Baba" Efsanesi Şimdi Bu Özel Setle Devam Ediyor...

Mario Puzo'nun unutulmaz romanından uyarlanan, Al Pacino, Marlon Brando, Diane Keaton, Robert De Niro gibi dev oyuncularla dolu Godfather 1-2-3 ve muhteşem görüntülerle dolu 2 adet bonus diskin de bulunduğu özel kutulu set şimdi sizlerle.

Godfather, The, 1972

...yapımcı Albert Ruddy'nin Paramount şirketinin filme aldığı Mario Puzo'nun çok popüler romanı The Godfather - Baba'nın yönetmenliği için onu seçmesi... Coppola bu filmle, Hollywood'un 1930-1940'lardaki gözde türü olup sonradan unutur gibi olduğu gangster filmlerine yeni bir bakış getirdi. Bu bakış, onun opera sevgisi, dramatik güç yaratma eğilimleri, gerilim ve şiddet sahnelerini eski filmlerdeki gibi vur-kaç tekniğiyle değil de, müziğin de katkısıyla törenleştirme ve sanki bir operadaki temalar gibi soylulukla verme yeteneği ve başka şeylerle birleştirerek oluşuyordu ve tüm bunlar, Baba'yı bir sinema olayı yapmaya yetti.

...Kuşkusuz ki Nino Rota'nın görkemli müziği de, hemen tümüyle İtalyan duyarlılıkları taşıyan filme yine aynı kaynaktan gelen müthiş bir destek oldu.
- Atilla Dorsay, 100 Yılın Yönetmeni, Remzi Kitabevi

The Godfather II, 1974)

...İlkinden üç yıl sonra Baba 2 gündeme geldiğinde, düşünülen tek isim o oldu. Aradan geçen zaman, Coppola'ya ve de senaryoyu birlikte yazdığı Mario Puzo'ya yapıt üzerinde daha derin düşünmek ve daha mesafeli bakmak olanağını getirmiş olmalıydı. Coppola, bu kez mafya olayına ilk filmden biraz daha az romantik ve daha çok akılcı biçimde bakarken, olayın etnik,ekonomik ve toplumsal koşullarını olduğu kadar, iktidarın insanı kaçınılmaz biçimde yalnızlığa yöneltme özelliğini de daha iyi vurguluyordu. Pauline Kael şöyle diyordu: "Filmin cüreti, ilk Baba'nın bakışını genişletmesi ve anlamını derinleştirmesi. Bu film Amerika'nın yozlaşma tarihinin epik bir görünümü.
- Atilla Dorsay, 100 Yılın Yönetmeni, Remzi Kitabevi

The Godfather III, 1990

Ailenin başına geçen Don Michael Carlione, artık 60 yaşını geçmiştir. Artık hayatının en önemli iki amacı vardır. Ailesini suç örgütü durumundan çıkarmak ve yerine geçecek birini bulmaktır. Yerini alacak tek kişi olarak gördüğü Vincent, aynı zamanda da mafya aileleri arasında yeni ve hiç umulmayan bir savaşa da neden olabilecek biri. Böylece de Michael'in ailesini yasal işler yapan bir duruma sokmasının da sonu olabilecektir.

Ürün Özellikleri:

Ülke:	ABD
Orijinal Dil:	İngilizce, İtalyanca, İspanyolca, Almanca, Latince,
İzlenebileceği Diller:	Türkçe / Turkish, İngilizce / English
Altyazı	Türkçe / Turkish, İngilizce / English, Arapça / Arabic, Yunanca / Greek
Ses:	Dolby Digital 5.1
Format:	16:9 Geniş Ekran (Wide Screen), 1.78:1
Renk	Renkli, Siyah Beyaz
Süre:	537'
Disk Adeti:	5

Bonus 4. Disc:

Godfather'ın Yapımı Hakkında Kapsamlı Belgesel
Ek Sahneler
Filmin Çekim Yeri Hakkında
Filmin Görüntü Yönetmenliği Hakkında
Filmin Müzikleri
Corleone Ailesi Soy Ağacı
Godfather Koronolojisi
Film Yapımcılarının Profilleri
Hikaye Taslakları
Fotoğraf Galerisi

Bonus 5. Disc: Tamamı Yeni Özel Seçenekler!

Godfather Dünyası
Az daha çekilmeyecek olan bir başyapıt
Çekim Bittikten Sonra
Kurtuluş: Godfather'ı Açığa Çıkarmak
Godfather Kırmızı Halıda
Godfather Üzerine 4 Kısa Film

Orhan Kemal

2008-11-05T20:56:00.000+02:00

ORHAN KEMAL’ İN HAYATI

15.09.1914 - 02.06.1970

Roman ve öyküleriyle çağdaş Türk edebiyatında özgün bir yeri olan Orhan Kemal, toplumsal yaşamımızın değişim dönemlerini gerçekçi bir biçimde yapıtlarında dile getirmiştir. Aydınlık gerçekçi bakışıyla insan-toplum ilişkilerini ustalıkla yansıtmıştır. Asıl adı Mehmet Raşit Öğütçü olan Orhan Kemal, 15 Eylül 1914’te Adana’nın Ceyhan ilçesinde doğdu. Babası, 1920-1923 döneminde birinci B.M.M.’de milletvekilliği, 3 Mayıs 1920’de Vekiller Heyeti’nde Adliye Bakanlığı yapan ve 26 Eylül 1930’da Adana’da Ahali Cumhuriyet Fırkası’nı kuran Abdülkadir Kemali Bey’dir. Orhan Kemal’in o günlere ait izlenimleri Baba Evi’nde söyle yer alır: “Ama ben babamı asıl ‘fırka’ mücadelelerinde tanıdım. Yine böyle günlerdi... Nutuk söyleyenleri niçin alkışladıklarını çok defa bilmeyen sokaklar dolusu insanın kinle, küfür şimşekleriyle yüklü kalabalığı. Kalabalık, kalabalık, hep kalabalık. Aynı parkelere basan iskarpinli, çarıklı veya yalınayakların mahşeri hatırlatan, insanı coşturan müthiş kalabalığı.

Dar bir sokakta, karşılıklı iki konak hatırlıyorum. Becerikli ilkokul öğrencilerinin yaptıkları mukavva konakları hatırlatan bu cumbalı, kafesli, çıkıntılı, tahta saçakları dantela gibi işlemeli konaklardan birisi bizim. Burası aynı zamanda babamın ‘Fırka’ binasıydı. Alt kat ağır, beyaz taşlarla döşeliydi. Ben bu alt kattan çok korkardım.”

Partisinin kapatılması üzerine 1931’de Suriye’ye kaçan babasının yanına ailece gidince, orta son sınıftaki öğrenimini yarım bıraktı. Ailece Beyrut’tadırlar: “Beyrut’ta Fıstıklı tarafında oturuyorduk. Lübnan teb’ası olmadığımız için, babama avukatlık yaptırmıyorlardı. Babam da annemin bileziklerini bozdurdu, on altın lira sermayeyle, Burç Meydanına çıkan aralıklardan birisinde, yüksek bir apartmanın altında, küçük bir lokanta açtı. Babam lokantaya pek uğramazdı. Yemekleri Süreyya adında bir Türk mültecisi pişirir, Niyazi’yle ben de lokantanın garsonluğuyla bulaşıkçılığını yapardık. On yedi yaşındaydım ve hayatımın bu tarzından çok memnundum. Memleket, futbol, Cin Memet ve ötekiler silinmişti. Ortalık yeni yeni ağarmaya başlarken, Niyazi’yle birlikte evden çıkardık. O saatte Beyrut’un yeşil tramvayları bile seyrek işlerdi. Yalnız işçiler, o, dünyanın her tarafında, herkesten az uyuyan, kadınlı erkekli çoluklu çocuklu kalabalık, onlar kümeler halinde ve yollarda olurlardı. Aralarına katılırdık... Tıpkı onlar gibi, ceketlerimiz omuzlarımızda, onların bastıkları parkelere basmak gururu içinde, iş-güç sahibi insanlardık.”

Daha sonra burada bir basımevine işçi olarak girdi: “Vazifem, kağıt kesme makinesinde kol çevirmekti. Vişne çürüğü fesini daima sol kaşına doğru yıkan ustamsa, zayıf, uzun boylu, dehşetli şakacıydı. Herkese takılır, sık sık kahkahalar atardı. (...) Herkesten evvel işbaşı yapıyor, makinenin bir kenarına ilişiyor, evden getirdiğim esmer somunumu birkaç zeytinle yiyordum. Çok geçmeden öteki işçilerle mürettipler de geliyorlardı ve derhal iş başlıyordu.” Bir yıl kadar Suriye ve Lübnan’da kaldı. 1932’de Türkiye’ye dönünce, Adana’da çırçır fabrikalarında işçilik, dokumacılık, katiplik, ambar memurluğu yaptı. 5 Mayıs 1937’de evlendi. Nisan 1938’de kızı Yıldız doğdu. Aynı günlerde Niğde’de askerlik görevine başladı. Burada, “yabancı rejimler lehine propaganda ve isyana muharrik” suçundan yargılanarak, 27 Ocak 1939’da beş yıla hüküm giydi Kayseri, Adana ve Bursa cezaevlerinde yattı. 1940 yılı kışında Bursa Cezaevi’nde Nazım Hikmet’le tanıştı. O tanışma anını anılarında şöyle dile getirir, Orhan Kemal: “Müdürün oda kapısında çevik bir gıcırtı, kapı açıldı. Nefesimi kesmiş, gözlerimi kısmışım..Bir heykel sükunu içinde, azametli bir mermer heykel bekliyorum... Bir an yüzyüze geliyoruz, sonra gözgöze..Mavi mavi gülüyordu. Bu gülüş muhakkak ki bir çocuğu hatırlatıyor..Temiz, taze, sıhhatli ve dost! Bir lahza şaşkın, bekledi. Galiba ne yapması lazım geldiğini ölçtü, yahut tanış bir yüz arandı..Sonra gözüne Necati ilişti herhalde, ona doğru yürümeğe hazırlanırken, Necati ona koştu ve beni tanıttı.El sıkıştık. Ayaklarının topuklarını, hazır oldaki bir er gibi birleştirerek, kendisini teşrifata zorladığı aşikar bir tarzda ciddileşmeye çalışarak: -Ben Nazım Hikmet! Dedi.”

Bu tanışma, onun sanat yaşamının belirginleşmesinde bir dönüm noktası oldu: “Benimle inceden inceye uğraşıyordu. O kadar ki, ‘yarı aydın’lığımdan, yahut ‘küçük burjuva’lığımdan gelen ‘vıdıvıdıcı’ tabiatımla, birtakım huy ve telakkilerime varana kadar her şeyimle..”26 Eylül 1943’te tahliye olunca Adana’ya döndü. Karataş’ta toprak taşıma işinde bir ay amelelik yaptı. 14 Nisan 1944’te Devlet Demiryolları’nda “muvakkat hamal” olarak çalıştı. Aynı yılın haziranın da Güzel İzmir Nakliyat Ambarı’nda iş buldu. Bir sure sonra bu işden de çıkarıldı. 13 Temmuz 1944’te oğlu Nazım doğdu.

1945 yılı yazında Kilis’e giderek, kalan 35 günlük askerlik görevini tamamladı. Çorum’a sürgüne gönderildi. Babasının, dönemin başbakanı Recep Peker’e telgraf çekmesi üzerine, 26 Ekim 1946’da bırakıldı. Adana’ya dönünce sebze nakliyeciliği, Verem Savaş Derneği’nde katiplik yaptı. Bir süre sonra işsiz kaldı. Aralık 1949`da 3. çocuğu Kemali doğdu. 17 Nisan 1950’de ailece İstanbul’a yerleşti. Bu göç serüvenini kendisi şöyle anlatmaktadır: “…Adeta itiliyordum İstanbul’a…Yazı işlerine baktığım, bu sayede kıt kanaat geçinmeye çalıştığım çeşitli derneklerdeki işlerime de şıp diye son verilmişti, iktidara yeni geçen Demokrat Parti’liler tarafından.. Sebep politik miydi:.. Yoksa benden açılacak yer ya da yerlere kendi partililerini mi kayıracaklardı bilmiyorum.. Verem Savaş Derneği, Bağ ve Bahçeler derneği, bir de o zaman ki adıyla Etibba Odası’ndan aldığım paraların toplamı, vergiler çıktıktan sonra ya 160 ya da 180 liraydı..Bu paradan da olmuştum..Bir de beni bir türlü İstanbul’a salıvermek istemeyen babam ölmüştü..” İstanbul’da geçimini yazarlıkla sağladı.Kasım 1957 de 4.çocuğu Işık doğdu. 7 Mart 1966’da bir ihbar üzerine iki arkadaşıyla birlikte tutuklandı. “Hücre çalışması ve komünizm propagandası’ yaptıkları gerekçesiyle tevkif edilerek Sultanahmet Cezaevi’ne gönderildi. 7 Nisan’da Türk Edebiyatçılar Birliği, Gen-Ar Tiyatrosu’nda 30. sanat yılı nedeniyle bir jubile düzenledi. Toplantıda Melih Cevdet Anday, Yaşar Kemal ve James Baldwin birer konuşma yaptı. Bilirkişice verilen; “suç teşkil eden bir cihet bulunmadığı hususunda”ki rapor üzerine 13 Nisan 1966’de serbest bırakıldı. 17 Temmuz 1968’de bu davadan beraat etti.Bulgar Yazarlar Birliği’nin çağırısı üzerine gittiği Sofya’da, tedavi edilmekte olduğu hastanede 2 Haziran 1970’te öldü.

Edebi Yaşamı

Yazın yaşamına askerdeyken şiirle başladı. İlk şiirleri Raşit Kemali imzasıyla “Yedigün” ve “Yeni Mecmua”da çıktı. Bunları, hapisteyken “Yeni Ses”, “Ses”, “Yürüyüş” dergilerinde yayımladıkları izledi. Nazım Hikmet’in etkisiyle düzyazıya yöneldi. İlk düzyazısı, Baba Evi romanının bir bölümü olan “Balık” 1940’ta “Yeni Edebiyat” gazetesinde yayımlandı. İlk öykülerini ise Raşit Kemali ve Orhan Raşit imzalarıyla yine aynı gazetede yayımladı. Bunları, 1942’de ve 1943’lerde, Orhan Kemal imzasıyla “Yürüyüş” ve “İkdam” gazeteleri ile “Yurt ve Dünya” dergisinde çıkan öyküleri izledi. Bu yıllarda şiirlerini de yayımlamakla birlikte, asıl çalışmalarını öyküye yöneltti. Öyküleri “Varlık”, “Gün”, “Yığın”, “Seçilmiş Hikayeler”, “Yaprak”, “Yeni Başdan”, “Yeditepe”, “Beraber” gibi dergilerde yayımlanırken; birçok romanı da “Vatan”, “Dünya”, “Ulus”, “Son Havadis” ve “Cumhuriyet” gazetelerinde tefrika edildi.

Kardeş Payı ile 1958, Önce Ekmek’ le de 1969 Sait Faik Hikaye Armağanı’nı; yine Önce Ekmek kitabıyla 1969 Türk Dil Kurumu Öykü Ödülü’nü kazandıÖykü ve romanlarının yanı sıra film senaryoları yazdı. 72. Koğuş, Murtaza, Eskici Dükkanı, Kardeş Payı adlı yapıtlarını oyunlaştırdı. İspinozlar oyununu yazdı. Bu oyunları çeşitli tiyatrolar tarafından sahnelendi. 72. Koğuş oyunuyla 1967’de Ankara Sanat Severler Derneği’nce en iyi oyun yazarı seçildi.

İlki 1972’de verilen (Yılmaz Güney , Boynu Bükük Öldüler ), her yıl yazarın ölüm yıldönümünde verilmek üzere, konulan “Orhan Kemal Roman Armağanı” ailesi tarafından düzenlendi.

Yapıtları

İspinozlar, 1965; 72. Koğuş, 1967. Anı: Nazım Hikmet’le Üç buçuk Yıl, 1965. İnceleme: Senaryo Tekniği ve Senaryoculuğumuzla İlgili Notlar, 1963. Röportaj: İstanbul’dan Çizgiler, (ö.s.) 1971. : Baba Evi, 1949; Avare Yıllar, 1950; Murtaza, 1952; Cemile, 1952; Bereketli Topraklar Üzerinde, 1954; Suçlu, 1957; Devlet kuşu, 1958; Vukuat Var, 1958; Gavurun kızı, 1959; Küçücük, 1960; Dünya Evi, 1960; El Kızı, 1960; Hanımın Çiftliği, 1961; Eskici ve Oğulları, 1962 ( Eskici Dükkanı adıyla 1970); Gurbet Kuşları, 1962; Sokakların Çocuğu, 1963; Kanlı Topraklar, 1963; Bir Filiz Vardı, 1965; Müfettişler Müfettişi, 1966; Yalancı Dünya, 1966; Evlerden Biri, 1966; Arkadaş Islıkları, 1968; Sokaklardan Bir Kız, 1968; Üç Kağıtçı, 1969; Kötü Yol, 1969; Kaçak, (ö.s.) 1970; Tersine Dünya, (ö.s.) 1986.: Ekmek Kavgası, 1949; Sarhoşlar, 1951; Çamaşırcının kızı, 1952; 72.Koğuş, 1954; Grev, 1954; Arka Sokak, 1956; Kardeş Payı, 1957; Babil Kulesi, 1957; Dünyada Harp Vardı, 1963; Mahalle Kavgası, 1963; İşsiz, 1966; Önce Ekmek, 1968; Küçükler ve Büyükler, (ö.s.), 1971. Ayrıca öykülerinden yapılan derlemeler Bilgi Yayınevi’nce dört cilt olarak yayınlandı: I. Yağmur Yüklü Bulutlar, 1974; II. Kırmızı Küpeler, 1974; III. Oyuncu Kadın, 1975; IV. Serseri Milyoner/İki Damla Gözyaşı, 1976. Arslan Tomson, (ö.s.), 1976; İnci’nin Maceraları, (ö.s.), 1979.

SANSÜR

2008-10-29T18:30:00.000+02:00

Nightmare Before Christmas

2008-10-29T18:10:00.000+02:00

Tim Burton’ın unutulmaz klasiği şimdi hiç görmediğiniz kadar göz alıcı!

Dijital olarak yenilenen ‘Nightmare Before Christmas’ şimdi yine Tim Burton’ın dokunuşuyla çok daha derin ve çok daha karanlık!
Noel kurtarılabilir mi? Halloween kasabasının balkabağı kralı Jack Skellington, rutin Noel kutlamalarından sıkılmıştır ve kutlamaları daha eğlenceli kılmak ister. Fakat bu eğlenceli görev Noel Baba’yı tehlikeye atar ve Noel küçük çocuklar için bir kabusa dönüşür.

Format	DVD
Altyazı	Türkçe, İngilizce ve Diğer Avrupa Dilleri
Ses	Türkçe 5.1, İngilizce 5.1
Video	Geniş Ekran
Yapım Yılı, Üretici	1993, Buena Vista
Süre	73 Dk.

THE NIGHTMARE BEFORE CHRISTMAS is the first full-length stop-motion animated film ever created.
The movie contains more than 227 animated characters.
Santa Claus' head has more than 50 different working parts, and Jack has more than 400 separate interchangeable heads, each handcrafted with a different facial expression.
The smallest working puppet in the movie is a doll from the "real world" Jack visits that is only one inch long.
Sally is wearing a real miniature dress laid on top of foam latex so that the fabric doesn't move too much on screen.
At the height of production, the animators produced only 70 seconds of finished film per week.
To create Halloweentown's twisted look, the design artists often made their sketches using their nondrawing hand.

This 2-disc DVD package has a nice collection of extras:

* An audio commentary with Burton, Selick and Elfman.
* Burton's first short, 1982's 6-minute "Vincent," a black-and-white stop-action film about a boy who dreams of being Vincent Price, who narrates.
* Burton's 1994 Disney live-action short "Frankenweenie." In this 30-minute black-and-white film that re-imagines the Frankenstein story as the tale of a young boy and his car-struck pet dog in suburban America (introduced by Burton himself).
* A reading of Burton's original "Nightmare Before Christmas" poem by actor Christopher Lee
* A promotional film for the annual "Nightmare" makeover of Disneyland's Haunted Mansion.
* Promotional and making-of featurettes, a storyboard to film comparison, deleted scenes and theatrical trailers and posters.

Paper Moon

2008-10-29T17:45:00.001+02:00

Director:

Peter Bogdanovich

Release Date:

9 May 1973 Paramount (USA)

Runtime:

102 min

Color:

Black and White

Aspect Ratio:

1.85 : 1

Awards:

Won Oscar. Another 6 wins & 8 nominations

Ryan O'Neal	...	Moses Pray
Tatum O'Neal	...	Addie Loggins
Madeline Kahn	...	Trixie Delight

Ryan O’Neal, filmdeki performansıyla Oscar ödülü kazanan kızı Tatum’ ile birlikte oldukça ışıltılı, sıcak ve eğlenceli bir dönem filmine imza atıyor. Üç kağıtçı Moses Pray (Ryan O’Neil) buhranlı yılların hüküm sürdüğü yıllarda altın dişinin ardına sakladığı parlak gülümsemesi, bir araba dolusu gösterişli İncil’i ve dul kadınlardan oluşan bir liste dolusu isimle Kansas’ın yolunu tutar. Yanına 9 yaşında sigara içen kimsesiz Addie’yi de (Tatum O’Neal) alır. Çok geçmeden aralarına eğlenceli ama nevrotik Trixie Delight katılır ancak Addie’nin keyfi kaçar. Bu ikilinin arasına kimse girmemelidir!

Zaman Öldü..

2008-10-24T12:05:00.000+03:00